Nezam El-Tayebat FactcheckEen wetenschappelijke beoordeling van het voedingssysteem “نظام الطيبات”
Land kiezen
Taal kiezen: Nederlands

Mogelijk waar Overgeïnterpreteerd Zekerheid van het bewijs: laag voorlopig C-ORG-04

Het verwijderen van de keelamandelen verhoogt auto-immuunziekten met 34% (Ji 2016, 179.875 Zweedse patiënten).

In het kort: Het getal van 34% wordt correct geciteerd en in Korea is een vergelijkbaar verband gevonden, maar het is niet aangetoond dat het verwijderen van de amandelen (tonsillectomie) auto-immuunziekten veroorzaakt; gedeelde familiale factoren verklaren ten minste een deel van zulke verbanden, en de absolute toename is klein.
Conclusie: Het verband is echt en herhaald gevonden, maar het is niet aangetoond dat tonsillectomie auto-immuunziekten veroorzaakt.
  1. Oorspronkelijke uitspraak
  2. Wetenschappelijke beoordeling
  3. Wetenschappelijk bewijs in detail
  4. In eenvoudige taal
  5. Studies over deze bewering
  6. Regionale context
  7. Wat geldt in mijn land?
  8. Referenties

Oorspronkelijke uitspraak

ودعمت دراسة جي السويدية على 179,875 مريضاً ارتباطاً بزيادة 34% في أمراض المناعة الذاتية

letterlijk volgens de bron. Vertaling door het project; de Arabische formulering is bepalend.

Vertaling

Het verwijderen van de keelamandelen verhoogt auto-immuunziekten met 34% (Ji 2016, 179.875 Zweedse patiënten).

Herkomst

Bronstatus
Archiefredactie
Toeschrijving
Archive editors (eltayebat.com); not necessarily Elawady's own words
Herkomst
https://eltayebat.com/rule/unnecessary-organ-removal/
Onzekerheid over de toeschrijving
Editorial summary/narrative and study selection written by the archive operators; the archive states that the cited research documents harm independently of Dr. Diaa's words.
Beweerd mechanisme

Immune dysfunction after tonsil removal.

Beweerd gezondheidseffect

Autoimmune disease.

Betrokken bevolkingsgroep

Tonsillectomized persons

Geografische beperking door Elawady

not applicable

Wetenschappelijke beoordeling

Mogelijk waar – Er is enig bewijs dat voor de uitspraak pleit, maar het is niet voldoende voor een duidelijk oordeel.

Zekerheid van het bewijs: laag – Verder onderzoek zal de beoordeling waarschijnlijk aanzienlijk veranderen.

1. Wat werd er beweerd?

34% more autoimmune disease after tonsillectomy.

2. Wat is aantoonbaar juist?

SIR 1.34 (1.30-1.37) is reported (A-ORG-02).

3. Wat is onjuist of overdreven?

The design compares with the general population, not with similar people who did not have surgery; recurrent infections and immune predisposition leading to tonsillectomy could explain the association.

4. Wat blijft onduidelijk?

Whether tonsillectomy itself causes autoimmune disease or whether people who need the operation share an immune or family predisposition (I-ORG-124 suggests at least part of the link is familial).

5. Welke studies ondersteunen het?

A-ORG-02 (SIR 1.34 vs general population); I-ORG-123 (independent Korean national cohort, HR 1.32, 95% CI 1.23-1.41, versus non-operated children with tonsil disease; 86.5 vs 65.3 cases per 100,000 person-years).

6. Welke studies spreken het tegen?

I-ORG-124 (Danish family study: relatives of tonsillectomised people also had more Crohn's disease, RR 1.22 for first-degree relatives, arguing against a direct causal effect; limited to inflammatory bowel disease).

7. Wat geldt voor Duitsland en Europa?

Most cited cohorts are Scandinavian (Denmark, Sweden) and directly European; RCTs from the UK and Finland are directly transferable. Guidelines in Europe also emphasize defined indications (not verified here in detail).

8. Wat is er bekend over Egypte?

No Egypt-specific data on rates or outcomes of tonsillectomy, cholecystectomy, hysterectomy, splenectomy or thyroid surgery were identified in this review.

9. Welke praktische conclusie is passend?

Een signaal dat verder onderzoek verdient; geen bewijs van schade.

Details van de beoordeling

Onderbouwing van de zekerheid van het bewijs

The association is now replicated: Ji 2016 (A-ORG-02, Sweden, SIR 1.34 vs general population) and Chang 2026 (I-ORG-123, Korea, HR 1.32 vs children with tonsil disease who were not operated). Causation remains unproven: a Danish family study (I-ORG-124) found higher inflammatory bowel disease risk also in relatives of tonsillectomised people, pointing to shared family factors. Observational evidence only; low certainty for the association, very low for causation.

Kwaliteit van de bron

Arabic narrative correctly says 'association' (ارتباطاً); English says 'added a 34% rise' (causal-sounding).

Regionale overdraagbaarheid

Swedish data.

Individuele uitzonderingen

n/a

Regionale reikwijdte van de bewering
algemeen (biologisch/medisch)
Laatst gecontroleerd
26 oktober 2026 voorlopig

Wetenschappelijk bewijs in detail

Overgeïnterpreteerd – Er bestaat een echte bevinding, maar de bewering haalt er meer uit dan de gegevens toelaten (bijv. verband opgevat als oorzaak, dierlijke gegevens toegepast op mensen, klein effect voorgesteld als groot).

Onderzoeksvraag: Does tonsillectomy increase the risk of autoimmune disease (about 34% higher)?

Onderzoeksvraag in detail (PECO)
Populatie
People who underwent tonsillectomy
Interventie of blootstelling
Tonsillectomy
Vergelijking
General population; non-operated people with tonsil disease; relatives
Geografische reikwijdte
universal biology
Uitkomstmaten
  • Autoimmune diseases
  • IBD

Studieresultaten zoals door de auteurs gerapporteerd. Onze beoordeling volgt hieronder.

Wat pleit voor de bewering?

Wat pleit tegen de bewering?

Wat zegt het totale bewijs?

Redactionele beoordeling op basis van de bovenstaande studies – zelf geen studieresultaat.

Welk standpunt is beter onderbouwd?

The association (about 30% relative excess) is real and now replicated in two countries; whether tonsillectomy causes it is not established, and a family study suggests shared susceptibility explains at least part.

Waarom sommige studies zwaarder wegen

Replication across Sweden and Korea strengthens the association; the family design is the best test of causality available.

Is een oorzakelijk verband aangetoond? Mogelijk, niet aangetoond Plausible immunological role of tonsils, but familial confounding shown for IBD.

Resterende onzekerheid

Causal share; absolute risk is small (about 1 extra case per 4700 person-years).

Gerechtvaardigde conclusie

Association correctly quoted; 'increases' (causal) is not proven.

Waarom lijken studies elkaar tegen te spreken?

Chang/Ji (association) and Bager (family confounding) do not truly conflict: both find an association; Bager shows that it appears even without own surgery.

Hangt dit af van het land?
Algemene biologische effecten
Universal.
Eetgewoonten
Not relevant to this claim.
Herkomst van het voedingsmiddel
Not applicable.
Contaminanten
Not applicable.
Nationale productieomstandigheden
Not applicable.
Wettelijke regels
Not applicable.
Werkelijke monitoringgegevens
No Egypt-specific monitoring data identified.

Een regionaal verschil dat de conclusie verandert, wordt niet ondersteund door robuuste gegevens.

Statistische hercontrole
  • Is '34%' a correct reading of SIR 1.34? – Yes, relative excess vs general population (not an absolute risk) herberekend
  • Crude rate ratio and absolute excess – 1.32 crude (=HR); +21.2 per 100,000 PY herberekend
Zekerheid van het totale bewijs (GRADE, vereenvoudigd)
Belangrijkste uitkomstmaat
Autoimmune disease after tonsillectomy (association)
Startniveau
laag (observationele studies)
Redenen voor afwaardering
  • risk of bias (confounding)
Redenen voor opwaardering
  • consistency across two national cohorts
Resultaat
laag

Vereenvoudigde beoordeling door één beoordelaar, volgens de GRADE-benadering; geen formeel GRADE-panel. GRADE beoordeelt het geheel van het bewijs voor één uitkomstmaat, niet afzonderlijke studies.

Zoekstrategie

Gedocumenteerde literatuurzoekacties voor deze controle (zoekstrings in de oorspronkelijke databasesyntaxis).

DatabaseDatumZoekopdrachtGezocht naarTreffersOpgenomen
Europe PMC26 oktober 2026(TITLE:tonsillectomy OR TITLE:adenotonsillectomy) AND (TITLE:autoimmune OR TITLE:"multiple sclerosis" OR TITLE:"inflammatory bowel" OR TITLE:"Crohn") AND (TITLE:"meta-analysis" OR cohort OR "population-based")beide richtingen13

Open vragen

Sibling-comparison studies for autoimmune disease.

Hoe grondig werd dit gecontroleerd?

3 gekoppelde studies: 0 gecontroleerd in de volledige tekst (waarvan 0 met een gestructureerde beoordeling van het risico op bias), 3 op basis van de samenvatting, 0 alleen bibliografisch. Er heeft nog geen formele beoordeling door twee onafhankelijke beoordelaars en geen onafhankelijke controle door menselijke deskundigen plaatsgevonden.

Laatste wetenschappelijke controle: 26 oktober 2026

Geschiedenis van het oordeel
  1. 25 oktober 2026 · Fase 1 · Eerste beoordeling: Mogelijk waar (zeer laag)
  2. 26 oktober 2026 · Fase 4 (systematische beoordeling van het bewijs) · Oordeel gewijzigd: Mogelijk waar (zeer laag) → Mogelijk waar (laag)
    Certainty raised from very low to low because the association is now replicated in an independent national cohort with a disease-based comparison group (I-ORG-123). Verdict stays POTENTIALLY_TRUE because a Danish family study (I-ORG-124) indicates familial confounding, so causation remains unproven.
    Nieuwe bronnen: I-ORG-123 I-ORG-124

In eenvoudige taal

Een Zweedse studie vond 34% meer auto-immuunziekten bij mensen bij wie de amandelen waren verwijderd, en een grote Koreaanse studie vond een vergelijkbare toename van ongeveer 32%. Het verband is dus waarschijnlijk echt. Maar een Deense studie liet zien dat zelfs familieleden van mensen die de operatie hadden gehad, sommige van deze ziekten vaker krijgen. Dat wijst eerder op gedeelde familiale factoren dan op de operatie zelf. Het extra risico per persoon is klein.

Studies over deze bewering

Studies die de bewering ondersteunen (2)

  • Sweden: autoimmune diseases after tonsil removal

    Ji J et al.. J Autoimmun 2016 · PMID 27344241 · DOI 10.1016/j.jaut.2016.06.007
    Cohortonderzoekgeciteerd door het Tayebat-archiefsamenvatting (abstract) gecontroleerd★ sleutelstudie

    People who had tonsils removed were diagnosed with autoimmune diseases 34% more often than the general population.

    Tonsillectomy increases autoimmune disease by 34% (Ji 2016, 179,875 Swedish patients).

    Ondersteunt de studie de concrete bewering? Deels · Methodologische kwaliteit: laag · Zekerheid van het bewijs: zie de totale beoordeling van de bewering

    Oorspronkelijke publicatie · Wetenschappelijke details

    Studie eenvoudig uitgelegd
    Wat wilden de onderzoekers te weten komen?

    Autoimmunity

    Hoe werd de studie uitgevoerd?

    Cohort vs population

    Hoeveel mensen, dieren of monsters werden onderzocht?

    179,875

    Wat werd er werkelijk gevonden?

    Higher incidence

    Hoe groot was het waargenomen effect?

    SIR 1.34

    Wat betekenen de resultaten in het dagelijks leven?

    Possible link; cause unclear

    Wat zijn de beperkingen van de studie?

    No matched controls

    Wat zegt zij over de concrete bewering van Elawady?

    Association only

    Gelden de resultaten voor Duitsland en Europa?

    European

    Wat kan uitdrukkelijk niet uit deze studie worden afgeleid?

    Causation

    Wetenschappelijke details →

  • Childhood tonsil surgery and later autoimmune disease in Korea

    Chang YS et al.. Front Med (Lausanne) 2026 · PMID 42643288 · DOI 10.3389/fmed.2026.1892240
    Cohortonderzoekonafhankelijke controlesamenvatting (abstract) gecontroleerd★ sleutelstudie

    Children who had the surgery later had about 32% more autoimmune diseases than similar children who did not, but this does not prove the surgery caused them.

    Replicates the association (HR 1.32) in an independent national cohort with a disease-based comparator.

    Ondersteunt de studie de concrete bewering? Deels · Methodologische kwaliteit: redelijk · Zekerheid van het bewijs: zie de totale beoordeling van de bewering

    Oorspronkelijke publicatie · Wetenschappelijke details

    Studie eenvoudig uitgelegd
    Wat wilden de onderzoekers te weten komen?

    Check whether childhood tonsil/adenoid surgery is linked to autoimmune disease

    Hoe werd de studie uitgevoerd?

    National cohort

    Hoeveel mensen, dieren of monsters werden onderzocht?

    84,030 operated and 336,120 non-operated children

    Wat werd er werkelijk gevonden?

    Autoimmune disease 86.5 vs 65.3 per 100,000 person-years

    Hoe groot was het waargenomen effect?

    HR 1.32 (1.23-1.41)

    Wat betekenen de resultaten in het dagelijks leven?

    Small absolute increase; cause unclear

    Wat zijn de beperkingen van de studie?

    Claims data, residual confounding

    Wat zegt zij over de concrete bewering van Elawady?

    Supports the association, not proof of causation

    Gelden de resultaten voor Duitsland en Europa?

    Moderate

    Wat kan uitdrukkelijk niet uit deze studie worden afgeleid?

    Cannot separate surgery from underlying immune tendency

    Wetenschappelijke details →

Studies die de bewering tegenspreken of beperken (1)

  • Tonsil removal and bowel inflammation: the family test

    Bager P et al.. Epidemiology 2019 · PMID 30461527 · DOI 10.1097/EDE.0000000000000946
    Cohortonderzoekonafhankelijke controlesamenvatting (abstract) gecontroleerd★ sleutelstudie

    Even relatives of people who had their tonsils out had more Crohn's disease, suggesting shared family factors rather than the surgery itself.

    Family members of tonsillectomised people also have higher IBD risk, arguing against a direct causal effect.

    Ondersteunt de studie de concrete bewering? Nee · Methodologische kwaliteit: hoog · Zekerheid van het bewijs: zie de totale beoordeling van de bewering

    Oorspronkelijke publicatie · Wetenschappelijke details

    Studie eenvoudig uitgelegd
    Wat wilden de onderzoekers te weten komen?

    Test whether the tonsillectomy-IBD link is causal

    Hoe werd de studie uitgevoerd?

    National cohort with family linkage

    Hoeveel mensen, dieren of monsters werden onderzocht?

    7 million Danes

    Wat werd er werkelijk gevonden?

    Higher IBD risk after own and after relatives' tonsillectomy

    Hoe groot was het waargenomen effect?

    Crohn RR 1.52 (own) and 1.22 (relative)

    Wat betekenen de resultaten in het dagelijks leven?

    The link is probably partly due to family factors

    Wat zijn de beperkingen van de studie?

    IBD only

    Wat zegt zij over de concrete bewering van Elawady?

    Contradicts a causal reading of the claim

    Gelden de resultaten voor Duitsland en Europa?

    Directly applicable

    Wat kan uitdrukkelijk niet uit deze studie worden afgeleid?

    Cannot exclude a small direct effect

    Wetenschappelijke details →

Studies met gemengde of onduidelijke resultaten (0)

Geen studies in deze groep.

Regionale context

Duitsland / EU

Most cited cohorts are Scandinavian (Denmark, Sweden) and directly European; RCTs from the UK and Finland are directly transferable. Guidelines in Europe also emphasize defined indications (not verified here in detail).

Egypte

No Egypt-specific data on rates or outcomes of tonsillectomy, cholecystectomy, hysterectomy, splenectomy or thyroid surgery were identified in this review.

Wat geldt in mijn land?

Algemene wetenschappelijke beoordeling

Mogelijk waar Het verband is echt en herhaald gevonden, maar het is niet aangetoond dat tonsillectomie auto-immuunziekten veroorzaakt.

Deze uitspraak betreft biologische of medische verbanden. De wetenschappelijke beoordeling hierboven geldt ongeacht het land; landspecifieke gegevens over voedingsmiddelen veranderen haar niet.

Referenties

  1. Tonsillectomy associated with an increased risk of autoimmune diseases: A national cohort study.. Ji J et al.. J Autoimmun 2016 · PMID 27344241 · DOI 10.1016/j.jaut.2016.06.007
  2. Association between childhood tonsillectomy and increased risk of autoimmune disease: a nationwide population-based cohort study.. Chang YS et al.. Front Med (Lausanne) 2026 · PMID 42643288 · DOI 10.3389/fmed.2026.1892240
  3. Increased Risk of Inflammatory Bowel Disease in Families with Tonsillectomy: A Danish National Cohort Study.. Bager P et al.. Epidemiology 2019 · PMID 30461527 · DOI 10.1097/EDE.0000000000000946

← Terug naar het overzicht