Nezam El-Tayebat Doğruluk Kontrolü“نظام الطيبات” beslenme sisteminin bilimsel bir değerlendirmesi
Ülke seçin
Dil seçin: Türkçe

Büyük ölçüde yanlış Aşırı yorumlanmış Kanıtın kesinliği: orta geçici C-ORG-01

Geniz eti, bademcikler ve safra kesesi alınmaması gereken organlardır; tedavinin temeli diyetin düzeltilmesi olmalıdır.

Güvenlik uyarısı: Obstrüktif uyku apnesi veya peritonsiller apsesi olan çocuklar ya da safra taşı komplikasyonları (akut kolesistit, sarılık, pankreatit, karın ağrısıyla birlikte ateş) olan kişiler hızlı tıbbi değerlendirme gerektirir; endike bir ameliyatı geciktirmek tehlikeli olabilir.
Kısaca: Genel bir kural olarak bu iddia yanlıştır: bademciklerin, geniz etinin veya safra kesesinin endikasyonu olduğunda alınmasının kanıtlanmış yararları vardır ve diyetin bu durumları tedavi ettiğini gösteren hiçbir kanıt yoktur. Doğru olan kısım, birçok hafif vakanın kılavuzların önerdiği bekle-gör yaklaşımıyla iyileşmesidir.
Sonuç: Gereksiz cerrahi konusunda dikkatli olmak haklıdır; bu organların asla alınmaması yönündeki genel bir kural haklı değildir.
  1. Orijinal ifade
  2. Bilimsel değerlendirme
  3. Ayrıntılı bilimsel kanıtlar
  4. Anlaşılır dille
  5. Bu iddiaya ilişkin çalışmalar
  6. Bölgesel bağlam
  7. Ülkemde ne geçerli?
  8. Kaynakça

Orijinal ifade

انتقد إزالة الزوائد اللحمية واللوزتين والمرارة، معتبراً إياها أعضاء لا يجب استئصالها، ودعا إلى تصحيح النظام الغذائي كأساس للعلاج.

kelimesi kelimesine değil – açımlama. Çeviri projeye aittir; esas olan Arapça metindir.

Çeviri

Geniz eti, bademcikler ve safra kesesi alınmaması gereken organlardır; tedavinin temeli diyetin düzeltilmesi olmalıdır.

Kaynak

Kaynak durumu
Arşiv alıntısı (yer belirtilmemiş)
Atıf
Elawady (archive paraphrase; source video not given)
Kaynak
https://eltayebat.com/rule/unnecessary-organ-removal/
Atıf belirsizliği
The archive attributes this text to Dr. Diaa in its 'د. ضياء يقول' box but gives no video reference. Transcript check (the project's research files, keyword search of 307 archive transcripts): similar_idea_only. Criticism of removing tonsils and adenoids is found (F6BNXMxnfYY; a parent's narration in HF8hrBdMV6E). For the gallbladder he discusses consequences of removal (iDwPxhaqof4) rather than stating that it must not be removed. The general statement that these organs 'should not be excised' was not found as such.
İddia edilen mekanizma

These are functioning (lymphoid/storage) organs; disease arises from wrong food.

İddia edilen sağlık etkisi

Removal causes harm; diet prevents/treats.

İlgili nüfus grubu

Children and adults

Elawady'nin coğrafi sınırlaması

none found

Farklı kaynak sürümleri

Kaynak durumu
Video transkripti (kendi sözleri)
Atıf
Elawady (machine transcript)
Video
Dr Diaa Al Awady د ضياء العوضي is live! الدراسات اللي ينشرها لمعرفة مدي تخبط الطب حتي ٢٠٢٥ (Kaynağı aç)
Yayın tarihi
26 Temmuz 2025
Zaman damgası
mevcut değil (transkriptte zaman bilgisi yok)
Atıf belirsizliği
Archive transcript (YouTube CC or AI-generated); wording may contain transcription errors; no timestamps available.
Kaynak durumu
Video transkripti (kendi sözleri)
Atıf
Elawady (machine transcript)
Video
Dr Diaa Al Awady د ضياء العوضي is live!عرق النسا (Kaynağı aç)
Yayın tarihi
28 Aralık 2025
Zaman damgası
mevcut değil (transkriptte zaman bilgisi yok)
Atıf belirsizliği
Archive transcript (YouTube CC or AI-generated); wording may contain transcription errors; no timestamps available.
Kaynak durumu
Video transkripti (kendi sözleri)
Atıf
Elawady (machine transcript)
Video
انتفاخ القولون وعلاقته بآلام الظهر وعرق النسا وباقي أعراض جسمك (Kaynağı aç)
Yayın tarihi
13 Mart 2026
Zaman damgası
mevcut değil (transkriptte zaman bilgisi yok)
Atıf belirsizliği
Archive transcript (YouTube CC or AI-generated); wording may contain transcription errors; no timestamps available.

اللي بيشيل المراره ما ياخدش ما ياخدش املاح مراريه المراره اما اتشالت عملت مشكله واحده بس ان انت الاملاح

Whoever has the gallbladder removed does not get bile salts; when the gallbladder was removed it created only one problem, that the salts...

Kaynak durumu
Video transkripti (kendi sözleri)
Atıf
Elawady (machine transcript)
Video
Dr Diaa Al Awady د ضياء العوضي is live! تحليل الدهون (Kaynağı aç)
Yayın tarihi
28 Temmuz 2025
Zaman damgası
0:42:37 (orijinal videonun otomatik YouTube altyazısındaki konum; sözlerin nerede geçtiğini doğrular, kimin konuştuğunu değil)
Atıf belirsizliği
Archive transcript (YouTube CC or AI-generated); no timestamps; YouTube original not checked; wording may contain recognition errors. Similar idea only (consequences of gallbladder removal, not a statement that it must not be removed).

يوم ما خلفته هو ادوار برد ما بتبطلش شلت له اللوز واللحميه

Since the day I had him, he has had colds that never stop; I had his tonsils and adenoids removed...

Kaynak durumu
Video transkripti (kendi sözleri)
Atıf
Elawady (machine transcript)
Video
الرزق. المناعه. الحقيقه والسراب (Kaynağı aç)
Yayın tarihi
4 Aralık 2025
Zaman damgası
0:29:51 (orijinal videonun otomatik YouTube altyazısındaki konum; sözlerin nerede geçtiğini doğrular, kimin konuştuğunu değil)
Atıf belirsizliği
Archive transcript (YouTube CC or AI-generated); no timestamps; YouTube original not checked; wording may contain recognition errors. Narrated story of a parent (speaker attribution uncertain); illustrates the criticism of tonsil/adenoid removal.

Bilimsel değerlendirme

Büyük ölçüde yanlış – İfadenin temel kısımları kanıtlarla desteklenmiyor veya büyük ölçüde abartılmış.

Kanıtın kesinliği: orta – Yeni araştırmalar değerlendirmeyi yine de etkileyebilir.

1. Ne iddia edildi?

That tonsils, adenoids and gallbladder should not be removed and diet is the basis of treatment.

2. Kanıtlanabilir şekilde doğru olan ne?

Correct that these operations are sometimes done without strong indication and that watchful waiting is often appropriate: guidelines recommend watchful waiting for recurrent throat infections below 7/5/3 episodes per year (I-ORG-06); benefit of tonsillectomy for recurrent tonsillitis in children is modest (0.6 fewer episodes in first year, I-ORG-04); conservative management of uncomplicated symptomatic gallstones was not worse on the primary generic pain outcome, overall complications or further treatment at 24 months, and the authors conclude that observation may be cost-effective in selected patients (I-ORG-09); in the children's sleep-apnoea trial, 46% normalised with watchful waiting and the authors state that medical management and reassessment after observation may be a valid option (A-ORG-03); removal carries risks (bleeding 19%, I-ORG-05; post-cholecystectomy diarrhoea 13.3%, A-ORG-09).

3. Yanlış veya abartılı olan ne?

As a blanket rule it is wrong: adenotonsillectomy normalized sleep studies in 79% vs 46% of children with OSA (A-ORG-03); in adults with recurrent tonsillitis it halved sore-throat days (I-ORG-05); about 30% of gallstone patients managed conservatively needed surgery within 2 years and gallstone-specific quality of life was better with surgery (I-ORG-09). No evidence was found that diet treats these conditions.

4. Belirsiz kalan ne?

Long-term immune consequences of childhood tonsillectomy (A-ORG-01) remain uncertain because of confounding.

5. Hangi çalışmalar destekliyor?

A-ORG-01, I-ORG-04, I-ORG-06; A-ORG-09 documents a harm relevant for consent (post-cholecystectomy diarrhoea 13.3%, partly transient) but has no comparison with non-operative management and does not show that surgery should be avoided.

6. Hangi çalışmalar çelişiyor?

A-ORG-03 (contradicts a blanket 'never remove' rule but partly supports a conservative-first approach for mild-moderate OSA), I-ORG-05, I-ORG-09 (limiting: supports watchful waiting for selected uncomplicated cases, not refusal of surgery when indicated).

7. Almanya ve Avrupa için ne geçerli?

Most cited cohorts are Scandinavian (Denmark, Sweden) and directly European; RCTs from the UK and Finland are directly transferable. Guidelines in Europe also emphasize defined indications (not verified here in detail).

8. Mısır hakkında ne biliniyor?

No Egypt-specific data on rates or outcomes of tonsillectomy, cholecystectomy, hysterectomy, splenectomy or thyroid surgery were identified in this review.

9. Hangi pratik sonuç uygundur?

Asıl soru 'almak mı, asla almamak mı' değil, 'endike mi, gereksiz mi'dir. Hafif vakalarda bekle-gör yaklaşımı makuldür; açık endikasyonlarda cerrahi yararlıdır.

Değerlendirme ayrıntıları

Kanıtın kesinliğine ilişkin gerekçe

RCTs and Cochrane reviews show benefits of surgery in defined indications; no evidence was identified that diet correction treats tonsillar hypertrophy, OSA or symptomatic gallstones.

Kaynak kalitesi

Archive paraphrase; consistent with several transcripts.

Bölgesel aktarılabilirlik

Applicable.

Bireysel istisnalar

Many children with mild recurrent sore throat improve without surgery; watchful waiting is the guideline default below set thresholds.

İddianın bölgesel kapsamı
genel (biyolojik/tıbbi)
Son inceleme
26 Ekim 2026 geçici

Ayrıntılı bilimsel kanıtlar

Aşırı yorumlanmış – Gerçek bir bulgu var, ancak iddia ondan verilerin izin verdiğinden fazlasını çıkarıyor (örn. ilişkinin neden olarak alınması, hayvan verilerinin insanlara uygulanması, küçük bir etkinin büyük gibi sunulması).

Araştırma sorusu: In children with adenotonsillar hypertrophy (recurrent tonsillitis or obstructive sleep apnoea) and in adults with gallstone disease, does avoiding removal of tonsils/adenoids/gallbladder and relying on diet correction lead to outcomes as good as surgery when surgery is indicated?

Ayrıntılı araştırma sorusu (PICO)
Nüfus
Children with recurrent throat infection or sleep-disordered breathing; adults with symptomatic or complicated gallstones
Müdahale veya maruziyet
No surgery / diet correction as basis of treatment (the claim); watchful waiting as the closest tested alternative
Karşılaştırma
(Adeno)tonsillectomy; cholecystectomy
Coğrafi kapsam
universal biology; practice patterns vary by country
Sonuçlar
  • Symptoms and quality of life
  • PSG normalisation / progression
  • Sore-throat days
  • Gallstone complications and pain
  • Surgical harms

Çalışma sonuçları yazarların bildirdiği şekildedir. Değerlendirmemiz aşağıdadır.

İddiayı ne destekliyor?

  • Tonsil and adenoid surgery for children who snore or have sleep apnoea

    Venekamp RP et al.. Cochrane Database Syst Rev 2015 · PMID 26465274 · DOI 10.1002/14651858.CD011165.pub2 Sistematik derlemeözet incelendiyeni eklendi

    Cochrane review: in children with mild-moderate OSA, 46% normalised with watchful waiting within 7 months; surgery did not improve cognition.

    Gerçek sonuç
    PSG normalisation 79% vs 46% (RD 33%, 24-42%); no benefit on attention/neurocognition.
    Metodolojik kalite
    high (Cochrane, one large low-risk RCT)
    İlgililik
    direct: supports conservative-first for mild OSA
    Sınırlılıklar
    Short follow-up; no data under age 5.

    Orijinal yayın

  • UK trial: remove the gallbladder or wait?

    Innes K et al.. Health Technol Assess 2024 · PMID 38943314 · DOI 10.3310/MNBY3104 Randomize kontrollü çalışmatam metin, yapılandırılmış yanlılık riski değerlendirmesi

    C-GALL RCT: observation of uncomplicated symptomatic gallstones was not worse on generic pain at 24 months; 29.5% needed surgery.

    Gerçek sonuç
    SF-36 bodily pain AUC MD -0.0 (-1.7 to 1.7); complications 14.7% vs 21.2%.
    Metodolojik kalite
    high (multicentre RCT)
    İlgililik
    direct for uncomplicated symptomatic gallstones
    Sınırlılıklar
    Gallstone-specific QoL better with surgery; excluded complicated disease.

    Orijinal yayın

  • US guideline on tonsil surgery in children

    Mitchell RB et al.. Otolaryngol Head Neck Surg 2019 · PMID 30798778 · DOI 10.1177/0194599818801757 Kılavuz / tutum bildirgesiözet incelendi

    AAO-HNS guideline: watchful waiting is the standard for recurrent throat infection below 7/5/3 episodes per year.

    Gerçek sonuç
    Strong recommendation (key action statement).
    Metodolojik kalite
    high (guideline)
    İlgililik
    direct
    Sınırlılıklar
    US guideline.

    Orijinal yayın

İddiaya karşı ne var?

Kanıtların bütünü ne söylüyor?

Yukarıdaki çalışmalara dayalı editoryal değerlendirme – kendisi bir çalışma sonucu değildir.

Hangi görüş daha iyi destekleniyor?

Surgery has clear benefit in defined indications (OSA with symptoms, frequent severe tonsillitis, symptomatic or complicated gallstones); watchful waiting is a valid, guideline-endorsed option for mild cases. No evidence was found that diet correction treats tonsillar hypertrophy, OSA or gallstone disease.

Neden bazı çalışmalar daha ağır basar

RCTs and Cochrane reviews (CHAT, PATS, NATTINA, C-GALL, Cochrane 2014/2015) outweigh registry associations (Byars) for the question 'should these organs be removed'.

Nedensel bir ilişki kanıtlanmış mı? Evet, kanıtlanmış RCTs establish the benefits of indicated surgery and the natural improvement of many mild cases.

Kalan belirsizlik

Long-term immune consequences of childhood tonsillectomy; best selection criteria for gallbladder surgery.

Gerekçeli sonuç

Caution and watchful waiting are justified for mild cases; a general rule never to remove these organs, and diet as the basis of treatment, are not supported.

Çalışmalar neden çelişiyor gibi görünüyor?

Apparent conflict between trials showing benefit of surgery and trials showing watchful waiting is reasonable is explained by disease severity: benefit is clearest in established OSA and frequent infections, smallest in mild disease (PATS, KATE). For gallstones, C-GALL and SECURE show that observation or stricter selection is reasonable in uncomplicated cases, while complicated disease (cholecystitis, pancreatitis, CBD stones) is excluded from these trials and treated surgically in all guidelines.

Bu ülkeye bağlı mı?
Genel biyolojik etkiler
Benefits and risks of these operations are universal.
Beslenme alışkanlıkları
No evidence links specific diets to tonsillar hypertrophy or gallstone treatment.
Gıdanın menşei
Not applicable.
Bulaşanlar
Not applicable.
Ulusal üretim koşulları
Not applicable.
Yasal kurallar
Not applicable.
Gerçek izleme verileri
No Egypt-specific data on rates or outcomes of these operations were found (PubMed search for Egyptian tonsillectomy outcome studies: 1 irrelevant hit).

Sonucu değiştirecek bölgesel bir farklılık sağlam verilerle desteklenmemektedir.

İstatistiksel yeniden kontrol
  • Recalculate CHAT risk difference and NNT from counts – RD 33.1% (24.1-42.0%), NNT 3 - matches report yeniden hesaplandı
  • Absolute difference for progression to AHI > 3 – -11.9 points by subtraction (reported -11.2%, model-based); NNT about 8 yeniden hesaplandı
  • Operation-rate difference and pain-free proportions – -8.4 points (NNT about 12 to avoid one operation); ~36% still in pain after surgery yeniden hesaplandı
Kanıtların bütününün kesinliği (GRADE, basitleştirilmiş)
Ana sonuç
Symptom control / QoL with surgery vs non-surgical management in indicated cases
Başlangıç düzeyi
yüksek (randomize çalışmalar)
Düzey düşürme nedenleri
  • indirectness (diet correction itself never tested)
  • inconsistency by severity
Sonuç
orta

GRADE yaklaşımını izleyen, tek bir değerlendirici tarafından yapılmış basitleştirilmiş değerlendirme; resmî bir GRADE paneli değildir. GRADE, tek tek çalışmaları değil, bir sonuca ilişkin kanıtların bütününü derecelendirir.

İncelenen klinik kılavuzlar ve resmî açıklamalar
  • AAO-HNS Foundation: Clinical Practice Guideline: Tonsillectomy in Children (Update) (2019) · Orijinal yayın
    Strong recommendation for watchful waiting for recurrent throat infection below 7/5/3 episodes per year in the past 1/2/3 years; modifying factors may favour surgery; polysomnography before tonsillectomy for obstructive sleep-disordered breathing in high-risk children; tonsillectomy is a treatment option for obstructive sleep-disordered breathing with tonsillar hypertrophy (abstract key action statements; registered as I-ORG-06).
  • NICE: Gallstone disease: diagnosis and management (CG188), Recommendations (2014) · Orijinal yayın
    Reassure people with asymptomatic gallbladder stones that they need no treatment unless symptoms develop; offer laparoscopic cholecystectomy for symptomatic gallbladder stones; early cholecystectomy within 1 week for acute cholecystitis; bile duct clearance plus cholecystectomy for common bile duct stones (I-ORG-141).
  • Tokyo Guidelines (TG18): Tokyo Guidelines 2018: flowchart for the management of acute cholecystitis (2018) · Orijinal yayın
    Abstract: early laparoscopic cholecystectomy recommended for Grade I and (with experienced surgeons) Grade II acute cholecystitis in fit patients; for patients unsuitable for early surgery, early/urgent biliary drainage followed by delayed cholecystectomy. Erratum published 2019.
  • EASL: EASL Clinical Practice Guidelines on the prevention, diagnosis and treatment of gallstones (2016) · Orijinal yayın erişilemedi; içerik kullanılmadı
Arama stratejisi

Bu inceleme için belgelenmiş literatür taramaları (orijinal veritabanı sözdizimindeki arama dizeleri).

VeritabanıTarihAramaArananSonuç sayısıDahil edilen
Europe PMC26 Ekim 2026(TITLE:"tonsillectomy" OR TITLE:"adenotonsillectomy") AND (TITLE:"sleep apnoea" OR TITLE:"sleep apnea" OR TITLE:"sleep-disordered") AND (TITLE:"meta-analysis" OR TITLE:"systematic review" OR JOURNAL:"Cochrane Database Syst Rev")her iki yön50
Europe PMC26 Ekim 2026(watchful waiting OR "non-surgical" OR conservative) AND (tonsillectomy OR adenotonsillectomy) AND children AND (TITLE:randomised OR TITLE:randomized) AND PUB_YEAR:[2015 TO 2026]destekleyen kanıtlar26
Europe PMC26 Ekim 2026JOURNAL:"Cochrane Database Syst Rev" AND (TITLE:tonsillectomy OR TITLE:adenoidectomy OR TITLE:adenotonsillectomy)her iki yön32
PubMed26 Ekim 2026adenotonsillectomy[ti] AND (watchful waiting[tiab] OR observation[tiab]) AND randomized controlled trial[pt]destekleyen kanıtlar41
Europe PMC26 Ekim 2026(TITLE:gallstones OR TITLE:cholelithiasis OR TITLE:cholecystectomy) AND (TITLE:randomised OR TITLE:randomized) AND (conservative OR observation OR restrictive OR "watchful waiting")destekleyen kanıtlar201
PubMed26 Ekim 2026(cholecystectomy[ti]) AND (conservative management[tiab] OR watchful waiting[tiab] OR observation[tiab]) AND (systematic review[pt] OR meta-analysis[pt])her iki yön11
PubMed26 Ekim 2026tonsillectomy children clinical practice guideline update 2019kılavuzlar7
PubMed26 Ekim 2026"EASL Clinical Practice Guidelines on the prevention, diagnosis and treatment of gallstones"kılavuzlar1
PubMed26 Ekim 2026Tokyo Guidelines 2018 flowchart management acute cholecystitiskılavuzlar3
PubMed26 Ekim 2026(tonsillectomy[ti] OR adenotonsillectomy[ti]) AND (Egypt[tiab] OR Egyptian[tiab]) AND (indications OR outcome OR rate)her iki yön1

Açık sorular

Long-term outcomes of watchful waiting in children under 5; selection criteria for cholecystectomy.

Bu ne kadar derinlemesine incelendi?

11 bağlantılı çalışma: 5 tanesi tam metin olarak incelendi (bunların 4 tanesi yapılandırılmış yanlılık riski değerlendirmesiyle), 6 tanesi özete dayalı olarak, 0 tanesi yalnızca bibliyografik olarak. İki bağımsız değerlendiricinin yaptığı resmî bir değerlendirme ve bağımsız bir insan uzman incelemesi henüz yapılmamıştır.

Son bilimsel inceleme: 26 Ekim 2026

Değerlendirmenin geçmişi
  1. 25 Ekim 2026 · Aşama 1 · İlk değerlendirme: Büyük ölçüde yanlış (orta)
  2. 26 Ekim 2026 · Aşama 4 (sistematik kanıt incelemesi) · Genişletilmiş kanıtlarla yeniden incelendi; değerlendirme değişmedi: Büyük ölçüde yanlış (orta)
    Unchanged. New trials (PATS, KATE, SECURE) strengthen the correct part of the claim (watchful waiting/selective surgery is reasonable in mild disease) but do not change the conclusion that a blanket rule against removal and diet-based treatment is unsupported.
    Yeni kaynaklar: I-ORG-103 I-ORG-101 I-ORG-102 I-ORG-104

Anlaşılır dille

Arşiv, Elawady'nin geniz eti, bademcik ve safra kesesinin alınmasına karşı çıktığını ve bunun yerine diyetin düzeltilmesini önerdiğini aktarıyor. Bunun bir kısmı tıbbi kılavuzlarla uyumludur: ara sıra boğaz ağrısı olan birçok çocuğun ameliyata ihtiyacı yoktur ve bazı safra taşı hastaları bekleyebilir. Ancak uyku apnesi olan çocuklar, sık bademcik iltihabı geçiren yetişkinler veya tekrarlayan safra taşı atakları olan kişiler için çalışmalar ameliyatın açık yararlarını gösteriyor. Diyetin tek başına bu durumları tedavi ettiğine dair hiçbir kanıt bulamadık.

Bu iddiaya ilişkin çalışmalar

İddiayı destekleyen çalışmalar (4)

  • Danish children: tonsil/adenoid removal and later illness

    Byars SG et al.. JAMA Otolaryngol Head Neck Surg 2018 · PMID 29879264 · DOI 10.1001/jamaoto.2018.0614
    Kohort çalışmasıTayebat arşivi tarafından alıntılanmışözet incelendi★ temel çalışma

    Children who had the operations had more respiratory illnesses later (2-3 times for upper airway disease), but the study cannot prove the operation caused it.

    Adenoids, tonsils and the gallbladder are organs that should not be removed; correcting the diet should be the foundation of treatment.

    Çalışma bu somut iddiayı destekliyor mu? Kısmen · Metodolojik kalite: orta · Kanıtın kesinliği: iddianın genel değerlendirmesine bakınız

    Orijinal yayın · Bilimsel ayrıntılar

    Çalışmanın basit açıklaması
    Araştırmacılar neyi öğrenmek istedi?

    Long-term risk

    Çalışma nasıl yapıldı?

    Register cohort

    Kaç kişi, hayvan veya numune incelendi?

    1.19 million

    Gerçekte ne bulundu?

    Associations with later respiratory/infectious/allergic disease

    Gözlenen etki ne kadar büyüktü?

    RR 1.99-2.72; infections +2.14% absolute

    Sonuçlar günlük yaşamda ne anlama geliyor?

    A reason to avoid unnecessary operations

    Çalışmanın sınırlılıkları neler?

    Confounding

    Elawady'nin somut iddiası hakkında ne söylüyor?

    Supports a cautious approach, not a ban

    Sonuçlar Almanya ve Avrupa için geçerli mi?

    Directly European

    Bu çalışmadan açıkça hangi sonuç çıkarılamaz?

    That surgery causes the diseases

    Bilimsel ayrıntılar →

  • Cochrane review: tonsil removal for repeated throat infections

    Burton MJ et al.. Cochrane Database Syst Rev 2014 · PMID 25407135 · DOI 10.1002/14651858.CD001802.pub3
    Sistematik derlemebağımsız çapraz kontrolözet incelendi★ temel çalışma

    Surgery reduced sore throats modestly in the first year (about 0.6 episodes fewer in children); many children get better without surgery.

    Adenoids, tonsils and the gallbladder are organs that should not be removed; correcting the diet should be the foundation of treatment.

    Çalışma bu somut iddiayı destekliyor mu? Kısmen · Metodolojik kalite: yüksek · Kanıtın kesinliği: iddianın genel değerlendirmesine bakınız

    Orijinal yayın · Bilimsel ayrıntılar

    Çalışmanın basit açıklaması
    Araştırmacılar neyi öğrenmek istedi?

    Effectiveness

    Çalışma nasıl yapıldı?

    Cochrane review

    Kaç kişi, hayvan veya numune incelendi?

    1143

    Gerçekte ne bulundu?

    Modest benefit

    Gözlenen etki ne kadar büyüktü?

    0.6 fewer episodes

    Sonuçlar günlük yaşamda ne anlama geliyor?

    Surgery helps a little, mainly in severe cases

    Çalışmanın sınırlılıkları neler?

    Short follow-up

    Elawady'nin somut iddiası hakkında ne söylüyor?

    Supports caution, not a ban

    Sonuçlar Almanya ve Avrupa için geçerli mi?

    Applicable

    Bu çalışmadan açıkça hangi sonuç çıkarılamaz?

    Long-term effects

    Bilimsel ayrıntılar →

  • US guideline on tonsil surgery in children

    Mitchell RB et al.. Otolaryngol Head Neck Surg 2019 · PMID 30798778 · DOI 10.1177/0194599818801757
    Kılavuz / tutum bildirgesibağımsız çapraz kontrolözet incelendi

    Watchful waiting is recommended unless infections are very frequent; surgery is recommended for documented sleep apnea.

    Adenoids, tonsils and the gallbladder are organs that should not be removed; correcting the diet should be the foundation of treatment.

    Çalışma bu somut iddiayı destekliyor mu? Kısmen · Metodolojik kalite: yüksek · Kanıtın kesinliği: iddianın genel değerlendirmesine bakınız

    Orijinal yayın · Bilimsel ayrıntılar

    Çalışmanın basit açıklaması
    Araştırmacılar neyi öğrenmek istedi?

    Indications

    Çalışma nasıl yapıldı?

    Guideline

    Kaç kişi, hayvan veya numune incelendi?

    n/a

    Gerçekte ne bulundu?

    Clear thresholds

    Gözlenen etki ne kadar büyüktü?

    n/a

    Sonuçlar günlük yaşamda ne anlama geliyor?

    Not every child needs surgery; some clearly do

    Çalışmanın sınırlılıkları neler?

    US

    Elawady'nin somut iddiası hakkında ne söylüyor?

    Partly aligns

    Sonuçlar Almanya ve Avrupa için geçerli mi?

    Similar principles

    Bu çalışmadan açıkça hangi sonuç çıkarılamaz?

    Individual decisions

    Bilimsel ayrıntılar →

  • Waiting versus surgery in toddlers with mild sleep apnoea

    Sjölander I et al.. JAMA Otolaryngol Head Neck Surg 2025 · PMID 40965870 · DOI 10.1001/jamaoto.2025.2831
    Randomize kontrollü çalışmabağımsız çapraz kontrolözet incelendi

    After 3 years, waiting was about as good as surgery on sleep tests, but 42% of the waiting group ended up having surgery.

    Supports watchful waiting in mild OSA with small tonsils; 42% still needed surgery.

    Çalışma bu somut iddiayı destekliyor mu? Kısmen · Metodolojik kalite: düşük · Kanıtın kesinliği: iddianın genel değerlendirmesine bakınız

    Orijinal yayın · Bilimsel ayrıntılar

    Çalışmanın basit açıklaması
    Araştırmacılar neyi öğrenmek istedi?

    Compare surgery with waiting in 2-4-year-olds

    Çalışma nasıl yapıldı?

    Small randomised trial with 3-year follow-up

    Kaç kişi, hayvan veya numune incelendi?

    60 Swedish children

    Gerçekte ne bulundu?

    No difference in sleep-study change; symptoms favoured surgery; 42% crossed over

    Gözlenen etki ne kadar büyüktü?

    Cohen d 0.05 for OAHI

    Sonuçlar günlük yaşamda ne anlama geliyor?

    Mild cases with small tonsils can often wait

    Çalışmanın sınırlılıkları neler?

    Very small, per-protocol analysis

    Elawady'nin somut iddiası hakkında ne söylüyor?

    Partly supports caution; does not support a 'never' rule

    Sonuçlar Almanya ve Avrupa için geçerli mi?

    Directly applicable

    Bu çalışmadan açıkça hangi sonuç çıkarılamaz?

    Cannot show equivalence

    Bilimsel ayrıntılar →

İddiayla çelişen veya onu sınırlayan çalışmalar (3)

  • Trial: tonsil/adenoid surgery for children with sleep apnea

    Marcus CL et al.. N Engl J Med 2013 · PMID 23692173 · DOI 10.1056/NEJMoa1215881
    Randomize kontrollü çalışmaTayebat arşivi tarafından alıntılanmıştam metin, yapılandırılmış yanlılık riski değerlendirmesi

    Surgery normalized sleep studies in 79% vs 46% with waiting and improved behaviour and quality of life.

    Adenoids, tonsils and the gallbladder are organs that should not be removed; correcting the diet should be the foundation of treatment.

    Çalışma bu somut iddiayı destekliyor mu? Hayır · Metodolojik kalite: yüksek · Kanıtın kesinliği: iddianın genel değerlendirmesine bakınız

    Orijinal yayın · Bilimsel ayrıntılar

    Çalışmanın basit açıklaması
    Araştırmacılar neyi öğrenmek istedi?

    OSA treatment

    Çalışma nasıl yapıldı?

    RCT

    Kaç kişi, hayvan veya numune incelendi?

    464

    Gerçekte ne bulundu?

    Symptom, QoL and sleep-study benefit; no cognitive benefit; 46% normalized with waiting

    Gözlenen etki ne kadar büyüktü?

    79% vs 46%

    Sonuçlar günlük yaşamda ne anlama geliyor?

    Surgery helps children with sleep apnea

    Çalışmanın sınırlılıkları neler?

    7 months

    Elawady'nin somut iddiası hakkında ne söylüyor?

    Contradicts blanket rejection of surgery, but supports watchful waiting as a valid option for many children

    Sonuçlar Almanya ve Avrupa için geçerli mi?

    Applicable

    Bu çalışmadan açıkça hangi sonuç çıkarılamaz?

    Long-term cognition

    Bilimsel ayrıntılar →

  • UK trial: tonsil removal in adults with repeated tonsillitis

    Wilson JA et al.. Lancet 2023 · PMID 37209706 · DOI 10.1016/S0140-6736(23)00519-6
    Randomize kontrollü çalışmabağımsız çapraz kontroltam metin, yapılandırılmış yanlılık riski değerlendirmesi★ temel çalışma

    Surgery roughly halved sore-throat days over 2 years, but 19% had bleeding complications.

    Adenoids, tonsils and the gallbladder are organs that should not be removed; correcting the diet should be the foundation of treatment.

    Çalışma bu somut iddiayı destekliyor mu? Hayır · Metodolojik kalite: yüksek · Kanıtın kesinliği: iddianın genel değerlendirmesine bakınız

    Orijinal yayın · Bilimsel ayrıntılar

    Çalışmanın basit açıklaması
    Araştırmacılar neyi öğrenmek istedi?

    Adult tonsillitis

    Çalışma nasıl yapıldı?

    RCT

    Kaç kişi, hayvan veya numune incelendi?

    453

    Gerçekte ne bulundu?

    Fewer sore-throat days

    Gözlenen etki ne kadar büyüktü?

    IRR 0.53

    Sonuçlar günlük yaşamda ne anlama geliyor?

    For frequent tonsillitis, surgery helps despite risks

    Çalışmanın sınırlılıkları neler?

    Open label; self-reported outcome; many switched groups; missing weekly data

    Elawady'nin somut iddiası hakkında ne söylüyor?

    Contradicts 'should not be removed'

    Sonuçlar Almanya ve Avrupa için geçerli mi?

    European

    Bu çalışmadan açıkça hangi sonuç çıkarılamaz?

    Very long-term risks

    Bilimsel ayrıntılar →

  • UK trial: remove the gallbladder or wait?

    Innes K et al.. Health Technol Assess 2024 · PMID 38943314 · DOI 10.3310/MNBY3104
    Randomize kontrollü çalışmabağımsız çapraz kontroltam metin, yapılandırılmış yanlılık riski değerlendirmesi★ temel çalışma

    Over 18 months general pain scores were similar, but about 30% of the 'wait' group needed surgery, 11.5% had gallstone complications before surgery, and gallstone-specific quality of life was better after surgery.

    Adenoids, tonsils and the gallbladder are organs that should not be removed; correcting the diet should be the foundation of treatment.

    Çalışma bu somut iddiayı destekliyor mu? Kısmen · Metodolojik kalite: yüksek · Kanıtın kesinliği: iddianın genel değerlendirmesine bakınız

    Orijinal yayın · Bilimsel ayrıntılar

    Çalışmanın basit açıklaması
    Araştırmacılar neyi öğrenmek istedi?

    Gallstone management

    Çalışma nasıl yapıldı?

    RCT

    Kaç kişi, hayvan veya numune incelendi?

    434

    Gerçekte ne bulundu?

    Similar general QoL; better gallstone QoL with surgery

    Gözlenen etki ne kadar büyüktü?

    Difference 9.0 condition-specific

    Sonuçlar günlük yaşamda ne anlama geliyor?

    Waiting can be an option, but gallstones do cause symptoms

    Çalışmanın sınırlılıkları neler?

    Short follow-up; many crossovers; unblinded; many questionnaires missing later

    Elawady'nin somut iddiası hakkında ne söylüyor?

    Contradicts 'gallstones cause no symptoms'

    Sonuçlar Almanya ve Avrupa için geçerli mi?

    European

    Bu çalışmadan açıkça hangi sonuç çıkarılamaz?

    Long-term outcomes

    Bilimsel ayrıntılar →

Karışık veya belirsiz sonuçlu çalışmalar (4)

  • Diarrhoea after gallbladder removal

    Farrugia A et al.. BMJ Open 2022 · PMID 35177439 · DOI 10.1136/bmjopen-2020-046172
    Sistematik derlemeTayebat arşivi tarafından alıntılanmıştam metin, yapılandırılmış yanlılık riski değerlendirmesi

    About 13% of patients developed diarrhoea after the operation.

    Adenoids, tonsils and the gallbladder are organs that should not be removed; correcting the diet should be the foundation of treatment.

    Çalışma bu somut iddiayı destekliyor mu? Evet · Metodolojik kalite: düşük · Kanıtın kesinliği: iddianın genel değerlendirmesine bakınız

    Orijinal yayın · Bilimsel ayrıntılar

    Çalışmanın basit açıklaması
    Araştırmacılar neyi öğrenmek istedi?

    PCD rate

    Çalışma nasıl yapıldı?

    Systematic review

    Kaç kişi, hayvan veya numune incelendi?

    3476

    Gerçekte ne bulundu?

    13.3%

    Gözlenen etki ne kadar büyüktü?

    13.3%

    Sonuçlar günlük yaşamda ne anlama geliyor?

    A common side effect to discuss before surgery

    Çalışmanın sınırlılıkları neler?

    Crude pooling of heterogeneous, mostly uncontrolled studies; rates 2-57%; no standard definition

    Elawady'nin somut iddiası hakkında ne söylüyor?

    Supports informed consent

    Sonuçlar Almanya ve Avrupa için geçerli mi?

    Applicable

    Bu çalışmadan açıkça hangi sonuç çıkarılamaz?

    Causes; exact rate; whether the gallbladder should be kept; that more dietary fat helps

    Bilimsel ayrıntılar →

  • Tonsil and adenoid surgery for children who snore or have sleep apnoea

    Venekamp RP et al.. Cochrane Database Syst Rev 2015 · PMID 26465274 · DOI 10.1002/14651858.CD011165.pub2
    Sistematik derlemebağımsız çapraz kontrolözet incelendi★ temel çalışma

    Surgery normalised sleep studies in 79% versus 46% with watchful waiting and improved symptoms, but did not improve attention or thinking tests.

    Shows benefit of surgery for OSA (against 'never remove') but 46% normalise with watchful waiting (supports caution).

    Çalışma bu somut iddiayı destekliyor mu? Kısmen · Metodolojik kalite: yüksek · Kanıtın kesinliği: iddianın genel değerlendirmesine bakınız

    Orijinal yayın · Bilimsel ayrıntılar

    Çalışmanın basit açıklaması
    Araştırmacılar neyi öğrenmek istedi?

    Compare tonsil/adenoid removal with no surgery in children with sleep-disordered breathing

    Çalışma nasıl yapıldı?

    Cochrane systematic review of randomised trials

    Kaç kişi, hayvan veya numune incelendi?

    3 trials, 562 children

    Gerçekte ne bulundu?

    Better symptoms, quality of life and sleep studies after surgery; no gain in cognition; many untreated children improved

    Gözlenen etki ne kadar büyüktü?

    PSG normalisation RD 33% (24-42%); OSA-18 MD -17.7

    Sonuçlar günlük yaşamda ne anlama geliyor?

    For children with sleep apnoea, surgery helps symptoms, but waiting and re-checking is a reasonable option in mild cases

    Çalışmanın sınırlılıkları neler?

    Few trials, short follow-up, no data under age 5

    Elawady'nin somut iddiası hakkında ne söylüyor?

    Supports caution but not a rule that tonsils must never be removed

    Sonuçlar Almanya ve Avrupa için geçerli mi?

    Directly applicable

    Bu çalışmadan açıkça hangi sonuç çıkarılamaz?

    Cannot say anything about diet as a treatment; not tested

    Bilimsel ayrıntılar →

  • Tonsil surgery for children who snore but have only mild apnoea

    Redline S et al.. JAMA 2023 · PMID 38051326 · DOI 10.1001/jama.2023.22114
    Randomize kontrollü çalışmabağımsız çapraz kontrolözet incelendi★ temel çalışma

    Surgery did not improve thinking or attention after a year but did improve behaviour, symptoms and quality of life.

    Watchful waiting did not harm cognition (supports caution) but surgery improved symptoms, QoL and prevented progression (against a 'never' rule).

    Çalışma bu somut iddiayı destekliyor mu? Kısmen · Metodolojik kalite: yüksek · Kanıtın kesinliği: iddianın genel değerlendirmesine bakınız

    Orijinal yayın · Bilimsel ayrıntılar

    Çalışmanın basit açıklaması
    Araştırmacılar neyi öğrenmek istedi?

    Test early surgery versus waiting in children with mild sleep-disordered breathing

    Çalışma nasıl yapıldı?

    Randomised trial, 12 months

    Kaç kişi, hayvan veya numune incelendi?

    459 children aged 3-12 in the USA

    Gerçekte ne bulundu?

    No cognitive benefit; better symptoms, QoL and blood pressure with surgery

    Gözlenen etki ne kadar büyüktü?

    AHI progression 1.3% vs 13.2%

    Sonuçlar günlük yaşamda ne anlama geliyor?

    Waiting is reasonable for mild cases, surgery helps symptoms

    Çalışmanın sınırlılıkları neler?

    Unblinded subjective outcomes; short follow-up

    Elawady'nin somut iddiası hakkında ne söylüyor?

    Partly supports caution; does not support 'never operate' or diet as treatment

    Sonuçlar Almanya ve Avrupa için geçerli mi?

    Directly applicable

    Bu çalışmadan açıkça hangi sonuç çıkarılamaz?

    Nothing about diet

    Bilimsel ayrıntılar →

  • Fewer gallbladder operations by stricter selection

    Comes DJ et al.. JAMA Surg 2024 · PMID 39167382 · DOI 10.1001/jamasurg.2024.3080
    Randomize kontrollü çalışmabağımsız çapraz kontroltam metin incelendi★ temel çalışma

    A stricter selection avoided about 8 in 100 operations without more complications, but about a third of patients still had pain after surgery in both groups.

    Supports more selective surgery for uncomplicated gallstones; does not support a rule never to operate.

    Çalışma bu somut iddiayı destekliyor mu? Kısmen · Metodolojik kalite: yüksek · Kanıtın kesinliği: iddianın genel değerlendirmesine bakınız

    Orijinal yayın · Bilimsel ayrıntılar

    Çalışmanın basit açıklaması
    Araştırmacılar neyi öğrenmek istedi?

    Test whether stricter selection for gallbladder surgery is safe in the long term

    Çalışma nasıl yapıldı?

    Randomised trial with 5-year follow-up

    Kaç kişi, hayvan veya numune incelendi?

    1067 Dutch adults with gallstones and abdominal pain

    Gerçekte ne bulundu?

    Fewer operations, no more complications; only about two thirds pain free in both groups

    Gözlenen etki ne kadar büyüktü?

    Operation rate 73.2% vs 81.5%

    Sonuçlar günlük yaşamda ne anlama geliyor?

    Gallstones are not always the cause of pain; surgery should be well indicated

    Çalışmanın sınırlılıkları neler?

    Protocol deviations and missing survey data

    Elawady'nin somut iddiası hakkında ne söylüyor?

    Partly supports caution, not a ban on surgery

    Sonuçlar Almanya ve Avrupa için geçerli mi?

    Directly applicable

    Bu çalışmadan açıkça hangi sonuç çıkarılamaz?

    Cannot say that untreated symptomatic gallstones are harmless

    Bilimsel ayrıntılar →

Bölgesel bağlam

Almanya / AB

Most cited cohorts are Scandinavian (Denmark, Sweden) and directly European; RCTs from the UK and Finland are directly transferable. Guidelines in Europe also emphasize defined indications (not verified here in detail).

Mısır

No Egypt-specific data on rates or outcomes of tonsillectomy, cholecystectomy, hysterectomy, splenectomy or thyroid surgery were identified in this review.

Ülkemde ne geçerli?

Genel bilimsel değerlendirme

Büyük ölçüde yanlış Gereksiz cerrahi konusunda dikkatli olmak haklıdır; bu organların asla alınmaması yönündeki genel bir kural haklı değildir.

Bu ifade biyolojik veya tıbbi ilişkilerle ilgilidir. Yukarıdaki bilimsel değerlendirme ülkeden bağımsız olarak geçerlidir; ülkeye özgü gıda verileri onu değiştirmez.

Kaynakça

  1. Association of Long-Term Risk of Respiratory, Allergic, and Infectious Diseases With Removal of Adenoids and Tonsils in Childhood.. Byars SG et al.. JAMA Otolaryngol Head Neck Surg 2018 · PMID 29879264 · DOI 10.1001/jamaoto.2018.0614
  2. Tonsillectomy or adenotonsillectomy versus non-surgical treatment for chronic/recurrent acute tonsillitis.. Burton MJ et al.. Cochrane Database Syst Rev 2014 · PMID 25407135 · DOI 10.1002/14651858.CD001802.pub3
  3. Clinical Practice Guideline: Tonsillectomy in Children (Update).. Mitchell RB et al.. Otolaryngol Head Neck Surg 2019 · PMID 30798778 · DOI 10.1177/0194599818801757
  4. Adenotonsillectomy vs Watchful Waiting in Pediatric Mild to Moderate Obstructive Sleep Apnea: The KATE Randomized Clinical Trial.. Sjölander I et al.. JAMA Otolaryngol Head Neck Surg 2025 · PMID 40965870 · DOI 10.1001/jamaoto.2025.2831
  5. A randomized trial of adenotonsillectomy for childhood sleep apnea.. Marcus CL et al.. N Engl J Med 2013 · PMID 23692173 · DOI 10.1056/NEJMoa1215881
  6. Conservative management versus tonsillectomy in adults with recurrent acute tonsillitis in the UK (NATTINA): a multicentre, open-label, randomised controlled trial.. Wilson JA et al.. Lancet 2023 · PMID 37209706 · DOI 10.1016/S0140-6736(23)00519-6
  7. Laparoscopic cholecystectomy versus conservative management for adults with uncomplicated symptomatic gallstones: the C-GALL RCT.. Innes K et al.. Health Technol Assess 2024 · PMID 38943314 · DOI 10.3310/MNBY3104
  8. Postcholecystectomy diarrhoea rate and predictive factors: a systematic review of the literature.. Farrugia A et al.. BMJ Open 2022 · PMID 35177439 · DOI 10.1136/bmjopen-2020-046172
  9. Tonsillectomy or adenotonsillectomy versus non-surgical management for obstructive sleep-disordered breathing in children.. Venekamp RP et al.. Cochrane Database Syst Rev 2015 · PMID 26465274 · DOI 10.1002/14651858.CD011165.pub2
  10. Adenotonsillectomy for Snoring and Mild Sleep Apnea in Children: A Randomized Clinical Trial.. Redline S et al.. JAMA 2023 · PMID 38051326 · DOI 10.1001/jama.2023.22114
  11. Restrictive Strategy vs Usual Care for Cholecystectomy in Patients With Abdominal Pain and Gallstones: 5-Year Follow-Up of the SECURE Randomized Clinical Trial.. Comes DJ et al.. JAMA Surg 2024 · PMID 39167382 · DOI 10.1001/jamasurg.2024.3080

← Genel bakışa dön