Nezam El-Tayebat Doğruluk Kontrolü“نظام الطيبات” beslenme sisteminin bilimsel bir değerlendirmesi
Ülke seçin
Dil seçin: Türkçe

Büyük ölçüde yanlış Bilimsel olarak çürütülmüş Kanıtın kesinliği: orta geçici C-LEG-13

Bir bütün olarak baklagiller (bakla, mercimek, nohut, fasulye, börülce, bezelye, acı bakla, yer fıstığı) zararlıdır ve tamamen yasaklanmalıdır.

Güvenlik uyarısı: Baklagilleri et alternatifleri, süt ürünleri ve yumurtayla birlikte diyetten çıkarmak protein, lif, folat ve demir alımını azaltabilir; bu özellikle çocuklar, hamile kadınlar ve düşük gelirli haneler için önemlidir.
Kısaca: Herkes için tam bir baklagil yasağı desteklenmiyor: genel nüfus için baklagiller anlamlı bir zarar göstermez ve kolesterolü ve kan şekerini biraz iyileştirir; gerçek riskler belirli gruplarla sınırlıdır (G6PD eksikliği, alerji, IBS, çiğ barbunya fasulyesi).
Sonuç: Herkes için tam bir baklagil yasağı desteklenmiyor: baklagiller anlamlı bir zarar göstermez ve kolesterolü ve kan şekerini biraz iyileştirir; gerçek riskler belirli gruplarla sınırlıdır.
  1. Orijinal ifade
  2. Bilimsel değerlendirme
  3. Ayrıntılı bilimsel kanıtlar
  4. Anlaşılır dille
  5. Bu iddiaya ilişkin çalışmalar
  6. Bölgesel bağlam
  7. Ülkemde ne geçerli?
  8. Kaynakça

Orijinal ifade

فول / عدس / حمص / فاصوليا / لوبيا — البقوليات كاملة ممنوعة

kaynağa göre kelimesi kelimesine. Çeviri projeye aittir; esas olan Arapça metindir.

Çeviri

Bir bütün olarak baklagiller (bakla, mercimek, nohut, fasulye, börülce, bezelye, acı bakla, yer fıstığı) zararlıdır ve tamamen yasaklanmalıdır.

Kaynak

Kaynak durumu
Üçüncü taraf site (resmî olmayan)
Atıf
Third-party site (unofficial)
Kaynak
https://mytayibat.com/forbidden
Atıf belirsizliği
mytayibat.com is an unofficial third-party site in the sense that it is neither the eltayebat.com archive nor Elawady's own words. Its footer describes it as 'المنصة الرسمية التعليمية لنظام الطيبات' ('the official educational platform of the Tayebat system'), and its pages refer to it as 'the official platform'. This self-description could not be verified: no evidence was found that the site is authorised by Dr. Diaa Elawady's heirs or by the eltayebat.com archive. By contrast, altayybat.com states that it is not affiliated with Dr. Diaa Elawady. Lowest attribution level; page fetched 2026-10-25.
İddia edilen mekanizma

Combination of toxins, lectins, phytate, gas, autoimmunity.

İddia edilen sağlık etkisi

General harm to health.

İlgili nüfus grubu

Everyone

Elawady'nin coğrafi sınırlaması

none found

Farklı kaynak sürümleri

Kaynak durumu
Arşivin gıda listesi
Atıf
Archive food list (archive editors)
Kaynak
https://eltayebat.com/foods/
Atıf belirsizliği
Food list compiled by the archive; no video reference per item.
Kaynak durumu
Üçüncü taraf site (resmî olmayan)
Atıf
Third-party site (self-described as unofficial)
Kaynak
https://altayybat.com/ar/
Atıf belirsizliği
altayybat.com states it is educational, unofficial and not affiliated with the doctor.
Kaynak durumu
Arşiv alıntısı (yer belirtilmemiş)
Atıf
Elawady (archive paraphrase; source video not given)
Kaynak
https://eltayebat.com/rule/legumes/
Atıf belirsizliği
The archive presents this in a 'د. ضياء يقول' box without a video reference; wording may be paraphrased.

هل البقوليه تسبب امراض مناعه ذاتيه نعم تسبب امراض مناعه ذاتيه نعم نعم نعم

Do legumes cause autoimmune diseases? Yes, they cause autoimmune diseases, yes, yes, yes.

Kaynak durumu
Video transkripti (kendi sözleri)
Atıf
Elawady (machine transcript)
Video
Dr.D Clinics - Diaa Al Awady is live! (Kaynağı aç)
Yayın tarihi
25 Şubat 2025
Zaman damgası
0:01:23 (orijinal videonun otomatik YouTube altyazısındaki konum; sözlerin nerede geçtiğini doğrular, kimin konuştuğunu değil)
Atıf belirsizliği
Archive transcript (YouTube CC or AI-generated); no timestamps; YouTube original not checked; wording may contain recognition errors. Consistent with the lists: legumes are excluded on all sources.

Bilimsel değerlendirme

Büyük ölçüde yanlış – İfadenin temel kısımları kanıtlarla desteklenmiyor veya büyük ölçüde abartılmış.

Kanıtın kesinliği: orta – Yeni araştırmalar değerlendirmeyi yine de etkileyebilir.

1. Ne iddia edildi?

All legumes are forbidden.

2. Kanıtlanabilir şekilde doğru olan ne?

Specific subgroup risks exist (C-LEG-03, -06, -11, -12).

3. Yanlış veya abartılı olan ne?

For the general population the evidence points to benefit, not harm: lower all-cause mortality (HR 0.94; 95% CI 0.91-0.98; in subgroups the inverse association came from Asian/international cohorts, while European (HR 1.01, 0.95-1.07) and US cohorts (1.00, 0.96-1.05) showed no association, i.e. no harm rather than proven benefit), lower LDL cholesterol (-0.17 mmol/L), lower IHD risk (RR 0.86 per 4 weekly servings).

4. Belirsiz kalan ne?

Causality for mortality is not proven; effect sizes are modest.

5. Hangi çalışmalar destekliyor?

None for the general population.

6. Hangi çalışmalar çelişiyor?

Zargarzadeh 2023 (I-LEG-01); Ha 2014 (I-LEG-02); Afshin 2014 (I-LEG-04); Taylor 2009 (I-VEG-06); Nordic Nutrition Recommendations review (I-LEG-111: no harm signal for CVD/T2D; RCTs LDL -0.19 mmol/L); pulse RCTs on glycaemic control (I-LEG-113); several Arab national dietary guidelines recommend legumes daily (I-LEG-136). A federated analysis found a weak positive T2D association in some European cohorts (I-LEG-112: IRR 1.05 per 20 g/day) but none for pulses or in other regions.

7. Almanya ve Avrupa için ne geçerli?

German and EU guidelines recommend legumes.

8. Mısır hakkında ne biliniyor?

Egyptian sources disagree on details: the archive food list says 'raw leafy greens & legumes' are to be avoided; mytayibat lists all legumes, lupin and peanuts as forbidden.

9. Hangi pratik sonuç uygundur?

Genel nüfusta tam bir baklagil yasağı için kanıta dayalı bir neden yoktur.

Değerlendirme ayrıntıları

Kanıtın kesinliğine ilişkin gerekçe

Cohort meta-analyses (32 cohorts, 1.14 million participants) associate higher legume intake with lower all-cause mortality (HR 0.94); RCTs show LDL reduction. Evidence is observational for hard endpoints (low to moderate certainty per the authors).

Kaynak kalitesi

Third-party list states the ban; archive food list says 'raw leafy greens & legumes: avoid'; archive quote calls fava and lentils toxins.

Bölgesel aktarılabilirlik

Findings apply to Germany and largely to Egypt; G6PD screening is the relevant Egyptian-specific measure.

Bireysel istisnalar

G6PD deficiency (fava), legume/peanut allergy, IBS (temporary), raw kidney beans.

İddianın bölgesel kapsamı
genel (biyolojik/tıbbi)
Son inceleme
26 Ekim 2026 geçici

Ayrıntılı bilimsel kanıtlar

Bilimsel olarak çürütülmüş – Yüksek kaliteli kanıtlar tersini gösteriyor veya iddia iyi bilinen fizyolojiyle çelişiyor.

Araştırma sorusu: For the general population (including children and pregnant women), are legumes harmful such that a complete ban is justified, compared with regular legume consumption?

Ayrıntılı araştırma sorusu (PICO)
Nüfus
General population, including children, pregnant women and low-income households
Müdahale veya maruziyet
Complete exclusion of all legumes
Karşılaştırma
Regular legume consumption
Coğrafi kapsam
universal; Egypt (legumes as affordable protein)
Sonuçlar
  • Mortality, CVD, T2D
  • Cardiometabolic risk factors
  • Nutrient adequacy (protein, fibre, folate, iron)

Çalışma sonuçları yazarların bildirdiği şekildedir. Değerlendirmemiz aşağıdadır.

İddiayı ne destekliyor?

  • Legumes and type 2 diabetes in 27 cohorts

    Pearce M et al.. J Nutr 2021 · PMID 33693815 · DOI 10.1093/jn/nxaa447 Meta-analiztam metin incelendiyeni eklendi

    Weak positive association of total legumes with T2D in some European cohorts.

    Gerçek sonuç
    IRR 1.02 (1.01-1.04) per 20 g/d; Europe 1.05; pulses null.
    Metodolojik kalite
    high (IPD meta-analysis), observational
    İlgililik
    indirect
    Sınırlılıklar
    Region-specific; likely dietary context.

    Orijinal yayın

İddiaya karşı ne var?

Kanıtların bütünü ne söylüyor?

Yukarıdaki çalışmalara dayalı editoryal değerlendirme – kendisi bir çalışma sonucu değildir.

Hangi görüş daha iyi destekleniyor?

Legumes are safe and modestly beneficial for most people; a total ban is not justified and could reduce protein, fibre, folate and iron intake, especially in children, pregnancy and low-income households.

Neden bazı çalışmalar daha ağır basar

RCTs on risk factors and large cohort syntheses; overlapping meta-analyses counted once.

Nedensel bir ilişki kanıtlanmış mı? Muhtemel LDL and glucose benefits in RCTs are probable; hard-endpoint benefits are uncertain.

Kalan belirsizlik

Size of hard-endpoint benefit; European T2D signal.

Gerekçeli sonuç

A complete legume ban for everyone contradicts the evidence; targeted restrictions apply only to defined groups.

Çalışmalar neden çelişiyor gibi görünüyor?

The weak European T2D association (I-LEG-112) contrasts with RCT benefits on glucose (I-LEG-113). Possible explanations: dietary context (e.g. baked beans with processed foods), measurement error and residual confounding; pulses were not associated. These findings do not suggest meaningful harm.

Bu ülkeye bağlı mı?
Genel biyolojik etkiler
Universal.
Beslenme alışkanlıkları
Ful, lentils and chickpeas are core, affordable protein sources in Egypt.
Gıdanın menşei
Not relevant.
Bulaşanlar
Not reviewed.
Ulusal üretim koşulları
Not applicable.
Yasal kurallar
Not applicable.
Gerçek izleme verileri
Not applicable.

Sonucu değiştirecek bölgesel bir farklılık sağlam verilerle desteklenmemektedir.

İstatistiksel yeniden kontrol
  • CI symmetry; extrapolation to 100 g/d – Overall IRR ~1.10 per 100 g/d, Europe ~1.28 (log-linear extrapolation); asymmetry from rounding. yeniden hesaplandı
  • CI symmetry – HR 0.94 (0.91-0.98) acceptable. yeniden hesaplandı
Kanıtların bütününün kesinliği (GRADE, basitleştirilmiş)
Ana sonuç
Harm from regular legume intake (CVD, T2D, mortality)
Başlangıç düzeyi
düşük (gözlemsel çalışmalar)
Düzey düşürme nedenleri
  • inconsistency (regional)
Düzey yükseltme nedenleri
  • RCT support on risk factors
Sonuç
orta

GRADE yaklaşımını izleyen, tek bir değerlendirici tarafından yapılmış basitleştirilmiş değerlendirme; resmî bir GRADE paneli değildir. GRADE, tek tek çalışmaları değil, bir sonuca ilişkin kanıtların bütününü derecelendirir.

İncelenen klinik kılavuzlar ve resmî açıklamalar
  • WHO: Healthy diet (fact sheet) (2026) · Orijinal yayın
    Lists pulses (lentils, chickpeas, beans, dried peas) as part of a healthy diet; at least 400 g fruit and vegetables per day; free sugars include sugars naturally present in fruit juices and juice concentrates; no added sugar in complementary foods for infants.
  • ADA: 5. Facilitating Positive Health Behaviors and Well-being to Improve Health Outcomes: Standards of Care in Diabetes-2026 (registered as I-INTC-03) (2026) · Orijinal yayın
    Eating patterns should emphasise whole fruits, legumes and other minimally processed high-fibre carbohydrate sources; replace sugar-sweetened beverages (including juices) with water or low/no-calorie beverages; minimise added sugar; incorporate plant protein such as legumes.
  • WHO EMRO-affiliated review of national FBDGs: Food-Based Dietary Guidelines in Countries of the Eastern Mediterranean Region (I-LEG-136) (2025) · Orijinal yayın
    Several Arab national guidelines advise eating legumes daily (e.g. 'Eat legumes and dishes made with legumes once a day'); Egypt had no national FBDG in this review.
  • FAO: Food-based dietary guidelines - Egypt (FAO repository page) (n/a) · Orijinal yayın erişilemedi; içerik kullanılmadı
Arama stratejisi

Bu inceleme için belgelenmiş literatür taramaları (orijinal veritabanı sözdizimindeki arama dizeleri).

VeritabanıTarihAramaArananSonuç sayısıDahil edilen
PubMed26 Ekim 2026(legume intake[tiab] OR pulse consumption[tiab] OR legume consumption[tiab]) AND (increased risk[tiab] OR positive association[tiab] OR adverse[tiab]) AND (cohort[tiab] OR meta-analysis[tiab])destekleyen kanıtlar6
Europe PMC26 Ekim 2026(TITLE:legume OR TITLE:legumes OR TITLE:pulses OR TITLE:beans) AND (TITLE:risk OR TITLE:mortality OR TITLE:harm OR TITLE:adverse) AND ("meta-analysis" OR cohort) AND ("increased risk" OR "positive association")destekleyen kanıtlar16
PubMed26 Ekim 2026(food groups[ti]) AND (risk[ti]) AND (meta-analysis[ti]) AND (diabetes[ti] OR mortality[ti] OR hypertension[ti] OR heart[ti])destekleyen kanıtlar5
PubMed26 Ekim 2026(legume*[ti] OR pulse*[ti] OR bean*[ti]) AND (mortality[ti] OR cardiovascular[ti] OR coronary[ti]) AND (meta-analysis[pt] OR meta-analysis[ti] OR umbrella[ti])çelişen kanıtlar26
Europe PMC26 Ekim 2026(TITLE:legume OR TITLE:legumes OR TITLE:pulses) AND (TITLE:mortality OR TITLE:cardiovascular OR TITLE:diabetes) AND (TITLE:"meta-analysis" OR TITLE:"umbrella review")çelişen kanıtlar8
PubMed26 Ekim 2026(legume*[ti] OR pulse*[ti]) AND (diabetes[ti] OR glycemic[ti] OR glycaemic[ti]) AND (meta-analysis[pt] OR meta-analysis[ti])çelişen kanıtlar9
PubMed26 Ekim 2026(flatulence[tiab] OR bloating[tiab] OR gas[ti]) AND (bean*[tiab] OR legume*[tiab] OR pulse*[tiab] OR lentil*[tiab]) AND (adults[tiab] OR participants[tiab]) AND (trial[tiab] OR randomized[tiab] OR feeding[tiab])her iki yön16
Europe PMC26 Ekim 2026("G6PD deficiency" OR "glucose-6-phosphate dehydrogenase deficiency") AND (Arab OR "Saudi Arabia" OR "Middle East" OR Gulf OR Oman OR Iraq OR Jordan OR Palestin*) AND (prevalence OR "systematic review" OR "meta-analysis")destekleyen kanıtlar1337
Web (WebSearch/WebFetch)26 Ekim 2026WHO healthy diet fact sheet; FAO Egypt FBDG pagekılavuzlar

Açık sorular

Legume outcomes at high intakes typical of Egypt.

Bu ne kadar derinlemesine incelendi?

9 bağlantılı çalışma: 2 tanesi tam metin olarak incelendi (bunların 1 tanesi yapılandırılmış yanlılık riski değerlendirmesiyle), 7 tanesi özete dayalı olarak, 0 tanesi yalnızca bibliyografik olarak. İki bağımsız değerlendiricinin yaptığı resmî bir değerlendirme ve bağımsız bir insan uzman incelemesi henüz yapılmamıştır.

Son bilimsel inceleme: 26 Ekim 2026

Değerlendirmenin geçmişi
  1. 25 Ekim 2026 · Aşama 1 · İlk değerlendirme: Büyük ölçüde yanlış (orta)
  2. 26 Ekim 2026 · Aşama 4 (sistematik kanıt incelemesi) · Genişletilmiş kanıtlarla yeniden incelendi; değerlendirme değişmedi: Büyük ölçüde yanlış (orta)
    New evidence is mixed in detail (I-LEG-112 weak positive T2D signal; I-LEG-111 null hard endpoints) but consistently shows no meaningful harm and favourable risk-factor effects; the verdict and its safety note stand.
    Yeni kaynaklar: I-LEG-111 I-LEG-112 I-LEG-113 I-LEG-126 I-LEG-136

Anlaşılır dille

Tayyibat listeleri tüm baklagilleri yasaklıyor. Oysa büyük çalışmalar baklagil yemeyi biraz daha düşük ölüm oranlarıyla ilişkilendiriyor ve fasulye ve mercimeğin LDL kolesterolü düşürdüğünü gösteriyor. G6PD eksikliği veya yer fıstığı alerjisi olan kişiler gibi belirli gruplar için gerçek riskler vardır. Herkes için tam bir yasak kanıtlarla desteklenmiyor.

Bu iddiaya ilişkin çalışmalar

İddiayı destekleyen çalışmalar (0)

Bu grupta çalışma yok.

İddiayla çelişen veya onu sınırlayan çalışmalar (8)

  • Legumes and death rates

    Zargarzadeh N et al.. Adv Nutr 2023 · PMID 36811595 · DOI 10.1016/j.advnut.2022.10.009
    Meta-analizbağımsız çapraz kontroltam metin, yapılandırılmış yanlılık riski değerlendirmesi★ temel çalışma

    People eating more legumes had about 6% lower risk of death from any cause.

    Çalışma bu somut iddiayı destekliyor mu? Hayır · Metodolojik kalite: orta · Kanıtın kesinliği: iddianın genel değerlendirmesine bakınız

    Orijinal yayın · Bilimsel ayrıntılar

    Çalışmanın basit açıklaması
    Araştırmacılar neyi öğrenmek istedi?

    Legumes and mortality

    Çalışma nasıl yapıldı?

    Meta-analysis

    Kaç kişi, hayvan veya numune incelendi?

    1.14 million

    Gerçekte ne bulundu?

    Lower all-cause mortality

    Gözlenen etki ne kadar büyüktü?

    HR 0.94

    Sonuçlar günlük yaşamda ne anlama geliyor?

    Legumes compatible with longevity.

    Çalışmanın sınırlılıkları neler?

    Observational

    Elawady'nin somut iddiası hakkında ne söylüyor?

    Contradicts harm claims

    Sonuçlar Almanya ve Avrupa için geçerli mi?

    Moderate

    Bu çalışmadan açıkça hangi sonuç çıkarılamaz?

    Cannot prove causation.

    Bilimsel ayrıntılar →

  • Beans and lentils lower LDL cholesterol

    Ha V et al.. CMAJ 2014 · PMID 24710915 · DOI 10.1503/cmaj.131727
    Meta-analizbağımsız çapraz kontrolözet incelendi★ temel çalışma

    About one serving of pulses daily lowered LDL cholesterol in randomised trials.

    Çalışma bu somut iddiayı destekliyor mu? Hayır · Metodolojik kalite: orta · Kanıtın kesinliği: iddianın genel değerlendirmesine bakınız

    Orijinal yayın · Bilimsel ayrıntılar

    Çalışmanın basit açıklaması
    Araştırmacılar neyi öğrenmek istedi?

    Pulses and lipids

    Çalışma nasıl yapıldı?

    Meta-analysis of RCTs

    Kaç kişi, hayvan veya numune incelendi?

    1,037

    Gerçekte ne bulundu?

    Lower LDL

    Gözlenen etki ne kadar büyüktü?

    -0.17 mmol/L

    Sonuçlar günlük yaşamda ne anlama geliyor?

    Beans support heart health markers.

    Çalışmanın sınırlılıkları neler?

    Short trials

    Elawady'nin somut iddiası hakkında ne söylüyor?

    Contradicts harm claims

    Sonuçlar Almanya ve Avrupa için geçerli mi?

    High

    Bu çalışmadan açıkça hangi sonuç çıkarılamaz?

    Cannot show long-term outcomes.

    Bilimsel ayrıntılar →

  • Legumes and heart disease

    Afshin A et al.. Am J Clin Nutr 2014 · PMID 24898241 · DOI 10.3945/ajcn.113.076901
    Meta-analizbağımsız çapraz kontrolözet incelendi

    Eating legumes regularly was linked to 14% lower heart-disease risk.

    Çalışma bu somut iddiayı destekliyor mu? Hayır · Metodolojik kalite: orta · Kanıtın kesinliği: iddianın genel değerlendirmesine bakınız

    Orijinal yayın · Bilimsel ayrıntılar

    Çalışmanın basit açıklaması
    Araştırmacılar neyi öğrenmek istedi?

    Legumes and IHD

    Çalışma nasıl yapıldı?

    Meta-analysis

    Kaç kişi, hayvan veya numune incelendi?

    ~500,000

    Gerçekte ne bulundu?

    Lower IHD

    Gözlenen etki ne kadar büyüktü?

    RR 0.86

    Sonuçlar günlük yaşamda ne anlama geliyor?

    Legumes compatible with heart health.

    Çalışmanın sınırlılıkları neler?

    Observational; overlap

    Elawady'nin somut iddiası hakkında ne söylüyor?

    Contradicts harm

    Sonuçlar Almanya ve Avrupa için geçerli mi?

    Moderate

    Bu çalışmadan açıkça hangi sonuç çıkarılamaz?

    Cannot prove causation.

    Bilimsel ayrıntılar →

  • Vegetable-rich diet and kidney stones

    Taylor EN et al.. J Am Soc Nephrol 2009 · PMID 19679672 · DOI 10.1681/ASN.2009030276
    Kohort çalışmasıbağımsız çapraz kontrolözet incelendi★ temel çalışma

    People with a diet rich in vegetables, fruit and legumes had about 40-45% fewer kidney stones.

    Çalışma bu somut iddiayı destekliyor mu? Hayır · Metodolojik kalite: yüksek · Kanıtın kesinliği: iddianın genel değerlendirmesine bakınız

    Orijinal yayın · Bilimsel ayrıntılar

    Çalışmanın basit açıklaması
    Araştırmacılar neyi öğrenmek istedi?

    DASH and stones

    Çalışma nasıl yapıldı?

    Cohorts

    Kaç kişi, hayvan veya numune incelendi?

    ~240,000

    Gerçekte ne bulundu?

    Fewer stones

    Gözlenen etki ne kadar büyüktü?

    RR 0.55-0.60

    Sonuçlar günlük yaşamda ne anlama geliyor?

    Vegetables protect rather than harm.

    Çalışmanın sınırlılıkları neler?

    Observational

    Elawady'nin somut iddiası hakkında ne söylüyor?

    Contradicts claim

    Sonuçlar Almanya ve Avrupa için geçerli mi?

    Moderate

    Bu çalışmadan açıkça hangi sonuç çıkarılamaz?

    Cannot prove causation.

    Bilimsel ayrıntılar →

  • Legumes, heart disease and diabetes (Nordic review)

    Thorisdottir B et al.. Food Nutr Res 2023 · PMID 37288088 · DOI 10.29219/fnr.v67.9541
    Meta-analizbağımsız çapraz kontrolözet incelendi★ temel çalışma

    Cohorts showed no clear link with heart disease or diabetes, while trials showed lower cholesterol and glucose with legumes.

    No harm signal; LDL -0.19 mmol/L in RCTs.

    Çalışma bu somut iddiayı destekliyor mu? Hayır · Metodolojik kalite: yüksek · Kanıtın kesinliği: iddianın genel değerlendirmesine bakınız

    Orijinal yayın · Bilimsel ayrıntılar

    Çalışmanın basit açıklaması
    Araştırmacılar neyi öğrenmek istedi?

    Assess legumes and cardiometabolic disease.

    Çalışma nasıl yapıldı?

    Systematic review and meta-analysis.

    Kaç kişi, hayvan veya numune incelendi?

    31 cohorts, 16 trials.

    Gerçekte ne bulundu?

    Null hard endpoints; better LDL and glucose.

    Gözlenen etki ne kadar büyüktü?

    LDL -0.19 mmol/L.

    Sonuçlar günlük yaşamda ne anlama geliyor?

    Eating legumes is not harmful and modestly improves blood fats and sugar.

    Çalışmanın sınırlılıkları neler?

    Low intakes in cohorts; heterogeneity.

    Elawady'nin somut iddiası hakkında ne söylüyor?

    Contradicts the claim that legumes are harmful.

    Sonuçlar Almanya ve Avrupa için geçerli mi?

    Directly applicable.

    Bu çalışmadan açıkça hangi sonuç çıkarılamaz?

    It does not prove that legumes prevent heart attacks.

    Bilimsel ayrıntılar →

  • Pulses and blood sugar: 65 trials

    Hafiz MS et al.. Eur J Nutr 2022 · PMID 34585281 · DOI 10.1007/s00394-021-02685-y
    Meta-analizbağımsız çapraz kontrolözet incelendi

    Eating beans, lentils or chickpeas lowered blood sugar after meals and improved long-term glucose markers.

    Metabolic benefit, not harm.

    Çalışma bu somut iddiayı destekliyor mu? Hayır · Metodolojik kalite: orta · Kanıtın kesinliği: iddianın genel değerlendirmesine bakınız

    Orijinal yayın · Bilimsel ayrıntılar

    Çalışmanın basit açıklaması
    Araştırmacılar neyi öğrenmek istedi?

    Pool RCTs on pulses and glucose.

    Çalışma nasıl yapıldı?

    Meta-analysis.

    Kaç kişi, hayvan veya numune incelendi?

    65 RCTs, 2,102 adults.

    Gerçekte ne bulundu?

    Lower glucose and HbA1c.

    Gözlenen etki ne kadar büyüktü?

    HbA1c -0.17 in T2D.

    Sonuçlar günlük yaşamda ne anlama geliyor?

    Legumes help blood sugar control.

    Çalışmanın sınırlılıkları neler?

    Heterogeneous, short trials.

    Elawady'nin somut iddiası hakkında ne söylüyor?

    Contradicts 'legumes are toxins'.

    Sonuçlar Almanya ve Avrupa için geçerli mi?

    Applicable.

    Bu çalışmadan açıkça hangi sonuç çıkarılamaz?

    It does not show fewer diabetes complications.

    Bilimsel ayrıntılar →

  • Lentil meals for 8 weeks

    Wilson SMG et al.. Nutr Res 2022 · PMID 36122501 · DOI 10.1016/j.nutres.2022.08.002
    Randomize kontrollü çalışmabağımsız çapraz kontrolözet incelendi

    Lentil meals improved insulin resistance, and most participants had no or only mild gut symptoms.

    Lentils improved insulin resistance.

    Çalışma bu somut iddiayı destekliyor mu? Hayır · Metodolojik kalite: orta · Kanıtın kesinliği: iddianın genel değerlendirmesine bakınız

    Orijinal yayın · Bilimsel ayrıntılar

    Çalışmanın basit açıklaması
    Araştırmacılar neyi öğrenmek istedi?

    Test lentils on glucose and GI symptoms.

    Çalışma nasıl yapıldı?

    RCT.

    Kaç kişi, hayvan veya numune incelendi?

    30 adults.

    Gerçekte ne bulundu?

    Better HOMA-IR; mild symptoms.

    Gözlenen etki ne kadar büyüktü?

    HOMA-IR -1.5 (high dose).

    Sonuçlar günlük yaşamda ne anlama geliyor?

    Lentils are well tolerated by most people.

    Çalışmanın sınırlılıkları neler?

    Small; short.

    Elawady'nin somut iddiası hakkında ne söylüyor?

    Contradicts C-LEG-09/13.

    Sonuçlar Almanya ve Avrupa için geçerli mi?

    Applicable.

    Bu çalışmadan açıkça hangi sonuç çıkarılamaz?

    It does not show long-term outcomes.

    Bilimsel ayrıntılar →

  • Dietary guidelines in the Eastern Mediterranean

    Al-Jawaldeh A et al.. Int J Environ Res Public Health 2025 · PMID 41464425 · DOI 10.3390/ijerph22121790
    Sistematik derlemebağımsız çapraz kontrolözet incelendi

    Several Arab national dietary guidelines advise eating legumes daily; Egypt had no national guideline in this review.

    Several Arab FBDGs recommend legumes daily.

    Çalışma bu somut iddiayı destekliyor mu? Hayır · Metodolojik kalite: orta · Kanıtın kesinliği: iddianın genel değerlendirmesine bakınız

    Orijinal yayın · Bilimsel ayrıntılar

    Çalışmanın basit açıklaması
    Araştırmacılar neyi öğrenmek istedi?

    Compare regional dietary guidelines.

    Çalışma nasıl yapıldı?

    Document review.

    Kaç kişi, hayvan veya numune incelendi?

    12 national guidelines.

    Gerçekte ne bulundu?

    Legumes recommended in several.

    Gözlenen etki ne kadar büyüktü?

    Not applicable.

    Sonuçlar günlük yaşamda ne anlama geliyor?

    Health authorities in the region encourage legumes.

    Çalışmanın sınırlılıkları neler?

    Descriptive.

    Elawady'nin somut iddiası hakkında ne söylüyor?

    Contradicts a total ban.

    Sonuçlar Almanya ve Avrupa için geçerli mi?

    Consistent with Europe.

    Bu çalışmadan açıkça hangi sonuç çıkarılamaz?

    It does not assess health outcomes.

    Bilimsel ayrıntılar →

Karışık veya belirsiz sonuçlu çalışmalar (1)

  • Legumes and type 2 diabetes in 27 cohorts

    Pearce M et al.. J Nutr 2021 · PMID 33693815 · DOI 10.1093/jn/nxaa447
    Meta-analizbağımsız çapraz kontroltam metin incelendi★ temel çalışma

    Overall, legume intake showed a very weak positive link with diabetes, seen only in some European cohorts; pulses were not linked.

    Weak positive T2D association in Europe; null for pulses and in other regions.

    Çalışma bu somut iddiayı destekliyor mu? Kısmen · Metodolojik kalite: yüksek · Kanıtın kesinliği: iddianın genel değerlendirmesine bakınız

    Orijinal yayın · Bilimsel ayrıntılar

    Çalışmanın basit açıklaması
    Araştırmacılar neyi öğrenmek istedi?

    Pool individual data on legumes and diabetes.

    Çalışma nasıl yapıldı?

    Federated meta-analysis.

    Kaç kişi, hayvan veya numune incelendi?

    807,785 adults, 27 cohorts.

    Gerçekte ne bulundu?

    IRR 1.02 per 20 g/d; Europe 1.05.

    Gözlenen etki ne kadar büyüktü?

    Small.

    Sonuçlar günlük yaşamda ne anlama geliyor?

    Legumes do not clearly protect against diabetes, but the evidence does not show meaningful harm either.

    Çalışmanın sınırlılıkları neler?

    Dietary measurement error; confounding.

    Elawady'nin somut iddiası hakkında ne söylüyor?

    Tempers claims of benefit; does not support a ban.

    Sonuçlar Almanya ve Avrupa için geçerli mi?

    Relevant to Europe.

    Bu çalışmadan açıkça hangi sonuç çıkarılamaz?

    It cannot show cause and effect.

    Bilimsel ayrıntılar →

Bölgesel bağlam

Almanya / AB

German and EU guidelines recommend legumes.

Mısır

Egyptian sources disagree on details: the archive food list says 'raw leafy greens & legumes' are to be avoided; mytayibat lists all legumes, lupin and peanuts as forbidden.

Ülkemde ne geçerli?

Genel bilimsel değerlendirme

Büyük ölçüde yanlış Herkes için tam bir baklagil yasağı desteklenmiyor: baklagiller anlamlı bir zarar göstermez ve kolesterolü ve kan şekerini biraz iyileştirir; gerçek riskler belirli gruplarla sınırlıdır.

Gıda güvenliğinin aşağıdaki alanları bu ifadeyle ilgilidir:

  • Pestisitler ve pestisit kalıntıları
  • Bulaşanlar (ağır metaller, PFAS, PCB'ler, dioksinler, nitrat)
  • Mikotoksinler (küf toksinleri)

Baklagiller ve kuruyemişler

Bir ülke için incelenmiş bilgileri görmek üzere bir ülke seçin.

Sınırlar: yasal kurallar neyin izinli olduğunu tanımlar, her bir gıdanın ne içerdiğini değil. Ölçüm verileri numunelerden elde edilir ve yalnızca yöntem ayrıntılarıyla birlikte anlam taşır.

İkamet veya alışveriş ülkesi Başka bir ülkeyle karşılaştır

Kaynakça

  1. Legume Consumption and Risk of All-Cause and Cause-Specific Mortality: A Systematic Review and Dose-Response Meta-Analysis of Prospective Studies.. Zargarzadeh N et al.. Adv Nutr 2023 · PMID 36811595 · DOI 10.1016/j.advnut.2022.10.009
  2. Effect of dietary pulse intake on established therapeutic lipid targets for cardiovascular risk reduction: a systematic review and meta-analysis of randomized controlled trials.. Ha V et al.. CMAJ 2014 · PMID 24710915 · DOI 10.1503/cmaj.131727
  3. Consumption of nuts and legumes and risk of incident ischemic heart disease, stroke, and diabetes: a systematic review and meta-analysis.. Afshin A et al.. Am J Clin Nutr 2014 · PMID 24898241 · DOI 10.3945/ajcn.113.076901
  4. DASH-style diet associates with reduced risk for kidney stones.. Taylor EN et al.. J Am Soc Nephrol 2009 · PMID 19679672 · DOI 10.1681/ASN.2009030276
  5. Legume consumption in adults and risk of cardiovascular disease and type 2 diabetes: a systematic review and meta-analysis.. Thorisdottir B et al.. Food Nutr Res 2023 · PMID 37288088 · DOI 10.29219/fnr.v67.9541
  6. Pulse consumption improves indices of glycemic control in adults with and without type 2 diabetes: a systematic review and meta-analysis of acute and long-term randomized controlled trials.. Hafiz MS et al.. Eur J Nutr 2022 · PMID 34585281 · DOI 10.1007/s00394-021-02685-y
  7. Eight weeks of lentil consumption attenuates insulin resistance progression without increased gastrointestinal symptom severity: A randomized clinical trial.. Wilson SMG et al.. Nutr Res 2022 · PMID 36122501 · DOI 10.1016/j.nutres.2022.08.002
  8. Food-Based Dietary Guidelines in Countries of the Eastern Mediterranean Region: A Comparison and an Update.. Al-Jawaldeh A et al.. Int J Environ Res Public Health 2025 · PMID 41464425 · DOI 10.3390/ijerph22121790
  9. Associations of Total Legume, Pulse, and Soy Consumption with Incident Type 2 Diabetes: Federated Meta-Analysis of 27 Studies from Diverse World Regions.. Pearce M et al.. J Nutr 2021 · PMID 33693815 · DOI 10.1093/jn/nxaa447

← Genel bakışa dön