Nezam El-Tayebat FactcheckEen wetenschappelijke beoordeling van het voedingssysteem “نظام الطيبات”
Land kiezen
Taal kiezen: Nederlands

Mogelijk waar Overgeïnterpreteerd Zekerheid van het bewijs: laag voorlopig C-SOD-09

Het drinken van cola beschadigt de nieren (chronische nierziekte).

In het kort: Mogelijk waar maar overdreven: een groot Brits cohortonderzoek koppelt meer dan één frisdrank per dag aan een ongeveer 20% hoger risico op chronische nierziekte, maar het bewijs is observationeel, niet specifiek voor cola, en laat niet zien dat cola zelf de nieren beschadigt.
Conclusie: Mogelijk waar maar overdreven: frisdranken hangen in een groot cohortonderzoek bescheiden samen met chronische nierziekte, maar een oorzakelijk verband is niet aangetoond.
  1. Oorspronkelijke uitspraak
  2. Wetenschappelijke beoordeling
  3. Wetenschappelijk bewijs in detail
  4. In eenvoudige taal
  5. Studies over deze bewering
  6. Regionale context
  7. Wat geldt in mijn land?
  8. Referenties

Oorspronkelijke uitspraak

النتيجة المتراكمة في الأبحاث: زيادة وزن، سكري، قلب، سكتة، كلى، كبد دهني، نقرس، تسوس، وارتفاع الوفاة المبكرة.

letterlijk volgens de bron. Vertaling door het project; de Arabische formulering is bepalend.

Vertaling

Het drinken van cola beschadigt de nieren (chronische nierziekte).

Herkomst

Bronstatus
Archiefredactie
Toeschrijving
Archive editors (study selection and narrative are the archive's, not necessarily Elawady's)
Herkomst
https://eltayebat.com/rule/soda/
Onzekerheid over de toeschrijving
The archive homepage states that the forbidden-food section is supported by research 'independently of Dr. Diaa's words'. No evidence was found that Elawady himself cited these studies.
Beweerd mechanisme

Phosphoric acid; urinary changes.

Beweerd gezondheidseffect

Chronic kidney disease.

Betrokken bevolkingsgroep

Adults

Geografische beperking door Elawady

none found

Wetenschappelijke beoordeling

Mogelijk waar – Er is enig bewijs dat voor de uitspraak pleit, maar het is niet voldoende voor een duidelijk oordeel.

Zekerheid van het bewijs: laag – Verder onderzoek zal de beoordeling waarschijnlijk aanzienlijk veranderen.

1. Wat werd er beweerd?

Sodas harm the kidneys.

2. Wat is aantoonbaar juist?

Saldana 2007 (A-SOD-13): >=2 colas/day associated with chronic kidney disease (OR 2.3, 1.4-3.7); non-cola carbonated drinks were not. A large prospective cohort (I-SOD-125) found more than one sugary or diet soft drink a day associated with modestly higher CKD risk (HR 1.19 and 1.26).

3. Wat is onjuist of overdreven?

'Damages the kidneys' implies proven causation, which observational data cannot show. The prospective evidence concerns soft drinks generally, not cola specifically, and diet drinks showed a similar association, suggesting that other factors (diabetes, obesity, overall diet) may explain part of the link. A meta-analysis found the pooled association non-significant (I-SOD-126).

4. Wat blijft onduidelijk?

Whether there is any causal effect, and whether cola differs from other soft drinks.

5. Welke studies ondersteunen het?

I-SOD-125 (UK Biobank cohort), A-SOD-13 (case-control).

6. Welke studies spreken het tegen?

I-SOD-126 (pooled association not statistically significant).

7. Wat geldt voor Duitsland en Europa?

No EU data reviewed.

8. Wat is er bekend over Egypte?

No Egypt-specific data.

9. Welke praktische conclusie is passend?

Frisdranken vervangen door water is redelijk en kan goed zijn voor de nieren; hard bewijs van schade door cola ontbreekt.

Details van de beoordeling

Onderbouwing van de zekerheid van het bewijs

A prospective UK Biobank cohort of 127,830 adults followed for 10.5 years (I-SOD-125) found >1 SSB/day associated with 19% higher and >1 ASB/day with 26% higher CKD incidence; a 2021 meta-analysis (I-SOD-126) found a positive but non-significant pooled association with a dose-response above seven servings per week. The older case-control study (A-SOD-13) was cola-specific but prone to bias. Observational data, no cola-specific prospective analysis, and the similar diet-drink association suggest confounding.

Kwaliteit van de bron

Archive lists the study in its bibliography and includes 'kidneys' in its summary without qualification.

Regionale overdraagbaarheid

Low (old US case-control).

Individuele uitzonderingen

Not applicable.

Regionale reikwijdte van de bewering
algemeen (biologisch/medisch)
Laatst gecontroleerd
26 oktober 2026 voorlopig

Wetenschappelijk bewijs in detail

Overgeïnterpreteerd – Er bestaat een echte bevinding, maar de bewering haalt er meer uit dan de gegevens toelaten (bijv. verband opgevat als oorzaak, dierlijke gegevens toegepast op mensen, klein effect voorgesteld als groot).

Onderzoeksvraag: Is cola (soft drink) consumption associated with chronic kidney disease?

Onderzoeksvraag in detail (PECO)
Populatie
Adults
Interventie of blootstelling
Cola/SSB/ASB
Vergelijking
Low or no intake
Geografische reikwijdte
universal
Uitkomstmaten
  • Incident CKD

Studieresultaten zoals door de auteurs gerapporteerd. Onze beoordeling volgt hieronder.

Wat pleit voor de bewering?

Wat pleit tegen de bewering?

Wat zegt het totale bewijs?

Redactionele beoordeling op basis van de bovenstaande studies – zelf geen studieresultaat.

Welk standpunt is beter onderbouwd?

Soft drinks are modestly associated with incident CKD in a large cohort; causation and cola specificity are not established.

Waarom sommige studies zwaarder wegen

Large prospective cohort outweighs a 1980s case-control study.

Is een oorzakelijk verband aangetoond? Mogelijk, niet aangetoond Plausible via diabetes, obesity and hypertension; ASB association suggests confounding.

Resterende onzekerheid

Causality; cola-specific effect.

Gerechtvaardigde conclusie

Possibly true; 'damages' is overstated.

Waarom lijken studies elkaar tegen te spreken?

Heo (significant) vs Lo (non-significant pooled): Lo pre-dates Heo and pooled few small studies.

Hangt dit af van het land?
Algemene biologische effecten
Universal.

Een regionaal verschil dat de conclusie verandert, wordt niet ondersteund door robuuste gegevens.

Statistische hercontrole
  • Log-symmetry; illustrative absolute excess – Symmetric; 3.5% cumulative CKD; ~0.7 percentage points excess over 10.5 years at HR 1.19 (approximation) herberekend
Zekerheid van het totale bewijs (GRADE, vereenvoudigd)
Belangrijkste uitkomstmaat
Incident CKD with soft drinks
Startniveau
laag (observationele studies)
Redenen voor afwaardering
  • risk of bias (confounding)
Resultaat
laag

Vereenvoudigde beoordeling door één beoordelaar, volgens de GRADE-benadering; geen formeel GRADE-panel. GRADE beoordeelt het geheel van het bewijs voor één uitkomstmaat, niet afzonderlijke studies.

Zoekstrategie

Gedocumenteerde literatuurzoekacties voor deze controle (zoekstrings in de oorspronkelijke databasesyntaxis).

DatabaseDatumZoekopdrachtGezocht naarTreffersOpgenomen
PubMed26 oktober 2026(soda[tiab] OR cola[tiab] OR soft drink*[tiab] OR sugar-sweetened beverage*[tiab] OR carbonated beverage*[tiab]) AND (chronic kidney disease[tiab] OR CKD[tiab] OR kidney function[tiab]) AND (meta-analysis[pt] OR cohort[tiab])beide richtingen27

Open vragen

Cola-specific and phosphate-specific analyses.

Hoe grondig werd dit gecontroleerd?

3 gekoppelde studies: 0 gecontroleerd in de volledige tekst (waarvan 0 met een gestructureerde beoordeling van het risico op bias), 3 op basis van de samenvatting, 0 alleen bibliografisch. Er heeft nog geen formele beoordeling door twee onafhankelijke beoordelaars en geen onafhankelijke controle door menselijke deskundigen plaatsgevonden.

Laatste wetenschappelijke controle: 26 oktober 2026

Geschiedenis van het oordeel
  1. 25 oktober 2026 · Fase 1 · Eerste beoordeling: Onduidelijk / onvoldoende bewijs (zeer laag)
  2. 26 oktober 2026 · Fase 4 (systematische beoordeling van het bewijs) · Oordeel gewijzigd: Onduidelijk / onvoldoende bewijs (zeer laag) → Mogelijk waar (laag)
    Changed because the evidence base changed materially: a 127,830-person prospective cohort with 10.5-year follow-up now shows a modest association, replacing a single 1980s case-control study; causation remains unproven.
    Nieuwe bronnen: I-SOD-125 I-SOD-126

In eenvoudige taal

Een grote Britse studie die ongeveer 128.000 volwassenen tien jaar lang volgde, vond dat mensen die meer dan één suikerhoudende of light frisdrank per dag dronken, iets vaker chronische nierziekte kregen (ongeveer 20% meer). Een oudere, kleinere studie had een verband gevonden specifiek voor cola. Deze studies kunnen niet bewijzen dat de dranken nierschade veroorzaken, omdat mensen die veel frisdrank drinken op andere punten kunnen verschillen.

Studies over deze bewering

Studies die de bewering ondersteunen (1)

  • Soft drinks linked to slightly more kidney disease

    Heo GY et al.. JAMA Netw Open 2024 · PMID 38416492 · DOI 10.1001/jamanetworkopen.2023.56885
    Cohortonderzoekonafhankelijke controlesamenvatting (abstract) gecontroleerd★ sleutelstudie

    Among 127,830 UK adults, drinking more than one sugary or diet soft drink a day was linked to 19-26% higher risk of chronic kidney disease.

    SSB >1/day HR 1.19; ASB >1/day HR 1.26 for incident CKD.

    Ondersteunt de studie de concrete bewering? Deels · Methodologische kwaliteit: hoog · Zekerheid van het bewijs: zie de totale beoordeling van de bewering

    Oorspronkelijke publicatie · Wetenschappelijke details

    Studie eenvoudig uitgelegd
    Wat wilden de onderzoekers te weten komen?

    Examine sweetened drinks and kidney disease.

    Hoe werd de studie uitgevoerd?

    UK Biobank cohort over about 10 years.

    Hoeveel mensen, dieren of monsters werden onderzocht?

    127,830 adults; 4459 CKD cases.

    Wat werd er werkelijk gevonden?

    Sugary and diet drinks linked to more CKD; juice not.

    Hoe groot was het waargenomen effect?

    HR 1.19 (SSB), 1.26 (ASB).

    Wat betekenen de resultaten in het dagelijks leven?

    Replacing soft drinks with water may be good for kidneys.

    Wat zijn de beperkingen van de studie?

    Observational; not cola-specific.

    Wat zegt zij over de concrete bewering van Elawady?

    Supports a modest link; does not prove damage.

    Gelden de resultaten voor Duitsland en Europa?

    UK data.

    Wat kan uitdrukkelijk niet uit deze studie worden afgeleid?

    Cannot prove causation.

    Wetenschappelijke details →

Studies die de bewering tegenspreken of beperken (0)

Geen studies in deze groep.

Studies met gemengde of onduidelijke resultaten (2)

  • Cola and kidney disease

    Saldana TM et al.. Epidemiology 2007 · PMID 17525693 · DOI 10.1097/EDE.0b013e3180646338
    Patiënt-controleonderzoekgeciteerd door het Tayebat-archiefsamenvatting (abstract) gecontroleerd

    People with kidney disease more often reported drinking two or more colas a day; authors called this preliminary.

    Ondersteunt de studie de concrete bewering? Deels · Methodologische kwaliteit: laag · Zekerheid van het bewijs: zie de totale beoordeling van de bewering

    Oorspronkelijke publicatie · Wetenschappelijke details

    Studie eenvoudig uitgelegd
    Wat wilden de onderzoekers te weten komen?

    Are carbonated beverages (cola) associated with CKD?

    Hoe werd de studie uitgevoerd?

    Case-control study.

    Hoeveel mensen, dieren of monsters werden onderzocht?

    465 cases; 467 controls; Newly diagnosed CKD patients and community controls

    Wat werd er werkelijk gevonden?

    >=2 colas/day OR 2.3 (1.4-3.7); regular colas 2.1 (1.3-3.4); artificially sweetened colas 2.1 (0.7-2.5 as printed); non-cola 0.94 (0.4-2.2).

    Hoe groot was het waargenomen effect?

    OR 2.3 (1.4-3.7)

    Wat betekenen de resultaten in het dagelijks leven?

    Possible signal only.

    Wat zijn de beperkingen van de studie?

    Case-control: recall and selection bias; Old data; Small

    Wat zegt zij over de concrete bewering van Elawady?

    Only evidence for C-SOD-09.

    Gelden de resultaten voor Duitsland en Europa?

    Low.

    Wat kan uitdrukkelijk niet uit deze studie worden afgeleid?

    That cola damages kidneys.

    Wetenschappelijke details →

  • Pooled studies: soda-kidney link uncertain

    Lo WC et al.. J Nephrol 2021 · PMID 33502726 · DOI 10.1007/s40620-020-00957-0
    Meta-analyseonafhankelijke controlesamenvatting (abstract) gecontroleerd

    A meta-analysis found a non-significant 30% higher kidney-disease risk with high sugary-drink intake, with risk rising above seven drinks per week.

    Pooled RR 1.30 (0.88-1.94), non-significant; dose-response above 7/week.

    Ondersteunt de studie de concrete bewering? Deels · Methodologische kwaliteit: redelijk · Zekerheid van het bewijs: zie de totale beoordeling van de bewering

    Oorspronkelijke publicatie · Wetenschappelijke details

    Studie eenvoudig uitgelegd
    Wat wilden de onderzoekers te weten komen?

    Pool studies on sweetened drinks and kidney disease.

    Hoe werd de studie uitgevoerd?

    Meta-analysis.

    Hoeveel mensen, dieren of monsters werden onderzocht?

    About 25,000 people.

    Wat werd er werkelijk gevonden?

    Higher risk estimates, not statistically certain.

    Hoe groot was het waargenomen effect?

    RR 1.30 (0.88-1.94).

    Wat betekenen de resultaten in het dagelijks leven?

    The link is possible but uncertain.

    Wat zijn de beperkingen van de studie?

    Few studies.

    Wat zegt zij over de concrete bewering van Elawady?

    Neither proves nor disproves the claim.

    Gelden de resultaten voor Duitsland en Europa?

    Applicable.

    Wat kan uitdrukkelijk niet uit deze studie worden afgeleid?

    Cannot prove causation.

    Wetenschappelijke details →

Regionale context

Duitsland / EU

No EU data reviewed.

Egypte

No Egypt-specific data.

Wat geldt in mijn land?

Algemene wetenschappelijke beoordeling

Mogelijk waar Mogelijk waar maar overdreven: frisdranken hangen in een groot cohortonderzoek bescheiden samen met chronische nierziekte, maar een oorzakelijk verband is niet aangetoond.

De volgende gebieden van voedselveiligheid zijn relevant voor deze uitspraak:

  • Additieven en bewerking

Honing, suiker, snoepgoed

Kies een land om de gecontroleerde informatie daarvoor te zien.

Grenzen: wettelijke regels beschrijven wat is toegestaan, niet wat elk afzonderlijk voedingsmiddel bevat. Meetgegevens zijn afkomstig van monsters en zijn alleen zinvol samen met de details van hun methode.

Woonland of land van aankoop Vergelijken met een ander land

Referenties

  1. Sweetened Beverage Intake and Incident Chronic Kidney Disease in the UK Biobank Study.. Heo GY et al.. JAMA Netw Open 2024 · PMID 38416492 · DOI 10.1001/jamanetworkopen.2023.56885
  2. Carbonated beverages and chronic kidney disease.. Saldana TM et al.. Epidemiology 2007 · PMID 17525693 · DOI 10.1097/EDE.0b013e3180646338
  3. Sugar- and artificially-sweetened beverages and the risks of chronic kidney disease: a systematic review and dose-response meta-analysis.. Lo WC et al.. J Nephrol 2021 · PMID 33502726 · DOI 10.1007/s40620-020-00957-0

← Terug naar het overzicht