Frisdranken veroorzaken tandbederf.
Oorspronkelijke uitspraak
حذَّر د. ضياء بشدة من المشروبات الغازية، واصفاً إيَّاها بأسوأ مشروب على الإطلاق، لمساهمتها في مشاكل الهضم، وارتجاع المريء، وتسوس الأسنان، ولتأثيرها السلبي على حمضية المعدة.
letterlijk volgens de bron. Vertaling door het project; de Arabische formulering is bepalend.
Vertaling
Frisdranken veroorzaken tandbederf.
Herkomst
- Bronstatus
- Citaat uit het archief (zonder vindplaats)
- Toeschrijving
- Elawady (archive paraphrase; source video not given)
- Herkomst
- https://eltayebat.com/rule/soda/
- Onzekerheid over de toeschrijving
- The archive attributes this text to Dr. Diaa in its 'د. ضياء يقول' box but gives no video reference. Transcript check (the project's research files, keyword search of 307 archive transcripts): not_found. Tooth decay was not found in connection with soft drinks in the transcripts. Other parts of the same archive quote are found: 'worst drink ever invented' almost verbatim (E8MVNdW9_00, existing alt source) and reflux in connection with Pepsi indirectly (PBygUgVhUM8). The tooth-decay element may be the archive's own addition.
- Beweerd mechanisme
Sugars and acids (Elawady additionally attributes decay to reflux).
- Beweerd gezondheidseffect
Dental caries and erosion.
- Betrokken bevolkingsgroep
Children and adults
- Geografische beperking door Elawady
none found
Afwijkende bronversies
- Bronstatus
- Videotranscript (eigen woorden)
- Toeschrijving
- Elawady (machine transcript)
- Video
- الجن . آلام العمود الفقري . الحقيقه والسراب (Bron openen)
- Gepubliceerd
- 26 november 2025
- Tijdstempel
- niet beschikbaar (transcript bevat geen tijdsaanduidingen)
- Onzekerheid over de toeschrijving
- Machine transcript; in this programme a TV report with other speakers is interleaved, so attribution of individual sentences is uncertain.
Wetenschappelijke beoordeling
Waar – De uitspraak wordt ondersteund door robuust bewijs.
Zekerheid van het bewijs: redelijk – Verder onderzoek kan de beoordeling nog beïnvloeden.
1. Wat werd er beweerd?
Sodas rot teeth.
2. Wat is aantoonbaar juist?
Valenzuela 2021 (A-SOD-19): caries OR 1.57 (1.28-1.92) moderate vs low consumption and erosion OR 3.09 (1.37-6.97) high vs moderate; Moores 2022 (I-SUG-04): caries lower when sugars <10% energy (moderate-quality evidence).
3. Wat is onjuist of overdreven?
Elawady attributes decay mainly to reflux in his transcript; the established mechanisms are bacterial fermentation of sugars and direct acid erosion. The same sugar-caries mechanism applies to honey, jam, sweets and juices allowed in the system.
4. Wat blijft onduidelijk?
Relative contribution of diet sodas (acid erosion without sugar).
5. Welke studies ondersteunen het?
6. Welke studies spreken het tegen?
None.
7. Wat geldt voor Duitsland en Europa?
WHO free sugars guideline applies.
8. Wat is er bekend over Egypte?
No Egypt-specific data.
9. Welke praktische conclusie is passend?
Beperk suikerhoudende en zure dranken; goede mondhygiëne.
Details van de beoordeling
- Onderbouwing van de zekerheid van het bewijs
The causal sugar-caries relationship is well established (EFSA 2022, I-SUG-03: 'well-established hazard'; WHO sugar guideline based on moderate-quality evidence); acidity explains erosion. The archive's cited systematic review (A-SOD-19) includes only cross-sectional studies with unadjusted pooled estimates and heterogeneity up to I2 ~98%; its own 'high certainty' GRADE rating starts observational evidence at high, contrary to standard GRADE, so it is used for magnitude only, with low certainty.
- Kwaliteit van de bron
Archive cites an appropriate systematic review.
- Regionale overdraagbaarheid
High.
- Individuele uitzonderingen
Fluoride exposure and oral hygiene modify risk.
- Regionale reikwijdte van de bewering
- algemeen (biologisch/medisch)
- Laatst gecontroleerd
- 26 oktober 2026 voorlopig
Wetenschappelijk bewijs in detail
Wetenschappelijk goed onderbouwd – De bewering stemt overeen met consistent bewijs van hoge kwaliteit.
Onderzoeksvraag: Do soft drinks cause tooth decay and erosion?
Onderzoeksvraag in detail (PECO)
- Populatie
- Children and adults
- Interventie of blootstelling
- Soft drinks (sugar and acid)
- Vergelijking
- Low or no intake
- Geografische reikwijdte
- universal; very common in Egyptian children
- Uitkomstmaten
- Caries
- Dental erosion
Studieresultaten zoals door de auteurs gerapporteerd. Onze beoordeling volgt hieronder.
Wat pleit voor de bewering?
EFSA: how much sugar is safe?
EFSA NDA Panel et al.. EFSA J 2022 · PMID 35251356 · DOI 10.2903/j.efsa.2022.7074 Risicobeoordelingvolledige tekst, gestructureerde beoordeling van het risico op biasEFSA 2022: dietary sugars are a well-established hazard for dental caries.
- Werkelijk resultaat
- Well-established hazard.
- Methodologische kwaliteit
- high
- Relevantie
- direct
- Beperkingen
- Agency assessment.
Sugar and tooth decay: 10-year update
Moores CJ et al.. J Dent Res 2022 · PMID 35302414 · DOI 10.1177/00220345221082918 Systematische reviewsamenvatting (abstract) gecontroleerdSystematic review (78 studies): 64 showed at least one positive sugar-caries association; caries lower below 10% energy.
- Werkelijk resultaat
- Moderate-quality evidence for <10%E.
- Methodologische kwaliteit
- moderate
- Relevantie
- direct
- Beperkingen
- Observational.
Colas are strongly acidic; sparkling water is not
Reddy A et al.. J Am Dent Assoc 2016 · PMID 26653863 · DOI 10.1016/j.adaj.2015.10.019 Meet- / residuonderzoeksamenvatting (abstract) gecontroleerdnieuw toegevoegdMost soft drinks are erosive (pH <4); colas pH ~2.4.
- Werkelijk resultaat
- 93% of 379 beverages pH <4.0.
- Methodologische kwaliteit
- moderate
- Relevantie
- direct for erosion potential
- Beperkingen
- Laboratory pH only.
Wat pleit tegen de bewering?
Er werd geen bewijs van hoge kwaliteit tegen de bewering gevonden.
Wat zegt het totale bewijs?
Redactionele beoordeling op basis van de bovenstaande studies – zelf geen studieresultaat.
Welk standpunt is beter onderbouwd?
Correct: sugar causes caries and acidity causes erosion.
Waarom sommige studies zwaarder wegen
Agency assessments and systematic reviews.
Is een oorzakelijk verband aangetoond? Ja, aangetoond Bacterial fermentation of sugars and acid dissolution of enamel.
Resterende onzekerheid
None material.
Gerechtvaardigde conclusie
True.
Hangt dit af van het land?
- Algemene biologische effecten
- Universal.
- Eetgewoonten
- Egyptian study: 84% of children aged 2-6 drank sugary drinks daily; 81% had caries.
Een regionaal verschil dat de conclusie verandert, wordt niet ondersteund door robuuste gegevens.
Zekerheid van het totale bewijs (GRADE, vereenvoudigd)
- Belangrijkste uitkomstmaat
- Caries with free sugars
- Startniveau
- laag (observationele studies)
- Redenen voor opwaardering
- dose-response
- established mechanism
- Resultaat
- redelijk
Vereenvoudigde beoordeling door één beoordelaar, volgens de GRADE-benadering; geen formeel GRADE-panel. GRADE beoordeelt het geheel van het bewijs voor één uitkomstmaat, niet afzonderlijke studies.
Gecontroleerde klinische richtlijnen en officiële standpunten
- WHO: Guideline: sugars intake for adults and children (2015), publication page and news release (I-SUG-05) (2015) · Oorspronkelijke publicatie
Reduce free sugars to <10% of energy (strong); further reduction to <5% (~25 g) conditional. Free sugars include sugars added by manufacturer, cook or consumer and sugars naturally present in honey, syrups, fruit juices and concentrates (news release https://www.who.int/news/item/04-03-2015-who-calls-on-countries-to-reduce-sugars-intake-among-adults-and-children, fetched 2026-10-26).
Zoekstrategie
Gedocumenteerde literatuurzoekacties voor deze controle (zoekstrings in de oorspronkelijke databasesyntaxis).
| Database | Datum | Zoekopdracht | Gezocht naar | Treffers | Opgenomen |
|---|---|---|---|---|---|
| Europe PMC | 26 oktober 2026 | ("soft drinks" OR "sugar-sweetened beverages") AND (caries OR "dental erosion") AND ("no association" OR "not associated" OR "no significant association") | tegensprekend bewijs | 2852 | |
| Europe PMC | 26 oktober 2026 | (Egypt OR Egyptian) AND ("sugar-sweetened beverages" OR "soft drinks" OR "carbonated beverages" OR "added sugar") AND (obesity OR diabetes OR caries OR intake) | ondersteunend bewijs | 1302 | |
| PubMed | 26 oktober 2026 | Reddy A[au] AND pH of beverages[ti] | ondersteunend bewijs | 1 |
Open vragen
None.
Hoe grondig werd dit gecontroleerd?
6 gekoppelde studies: 3 gecontroleerd in de volledige tekst (waarvan 2 met een gestructureerde beoordeling van het risico op bias), 3 op basis van de samenvatting, 0 alleen bibliografisch. Er heeft nog geen formele beoordeling door twee onafhankelijke beoordelaars en geen onafhankelijke controle door menselijke deskundigen plaatsgevonden.
Laatste wetenschappelijke controle: 26 oktober 2026
Geschiedenis van het oordeel
In eenvoudige taal
Suikerhoudende frisdranken drinken hangt duidelijk samen met meer tandbederf en tanderosie (aantasting van het glazuur). Bacteriën in de mond zetten suiker om in zuur, en de dranken zijn zelf ook zuur. Dit geldt voor alle bronnen van vrije suikers, waaronder honing, jam, snoep en vruchtensap.
Studies over deze bewering
Studies die de bewering ondersteunen (6)
-
Sugary drinks and teeth
Valenzuela MJ et al.. Eur J Public Health 2021 · PMID 32830237 · DOI 10.1093/eurpub/ckaa147Meta-analysegeciteerd door het Tayebat-archiefvolledige tekst, gestructureerde beoordeling van het risico op biasMore sugary drinks were linked with more tooth decay and erosion, increasing with amount.
Ondersteunt de studie de concrete bewering? Ja · Methodologische kwaliteit: laag · Zekerheid van het bewijs: zie de totale beoordeling van de bewering
Oorspronkelijke publicatie · Wetenschappelijke details
Studie eenvoudig uitgelegd
- Wat wilden de onderzoekers te weten komen?
Is SSB consumption associated with caries and erosion?
- Hoe werd de studie uitgevoerd?
Systematic review and meta-analysis of cross-sectional studies with GRADE.
- Hoeveel mensen, dieren of monsters werden onderzocht?
38 cross-sectional studies; Children and adults
- Wat werd er werkelijk gevonden?
Moderate vs low: caries OR 1.57 (1.28-1.92), DMFT WMD 0.82; erosion OR 1.43 (1.01-2.03). High vs moderate: caries OR 1.53 (1.17-1.99), erosion OR 3.09 (1.37-6.97). Dose-response; high certainty for caries (authors).
- Hoe groot was het waargenomen effect?
Caries OR 1.57; erosion OR 3.09
- Wat betekenen de resultaten in het dagelijks leven?
Sugary drinks damage teeth.
- Wat zijn de beperkingen van de studie?
Almost all included studies were cross-sectional and the pooled data were not adjusted for income or fluoride; results varied a lot between studies; the authors' 'high certainty' rating is generous.
- Wat zegt zij over de concrete bewering van Elawady?
Supports C-SOD-11.
- Gelden de resultaten voor Duitsland en Europa?
High.
- Wat kan uitdrukkelijk niet uit deze studie worden afgeleid?
It cannot by itself prove cause and effect or give a precise size of the effect; it does not separate the effect of sugar from the effect of acidity.
-
Sugar and tooth decay: 10-year update
Moores CJ et al.. J Dent Res 2022 · PMID 35302414 · DOI 10.1177/00220345221082918Systematische reviewonafhankelijke controlesamenvatting (abstract) gecontroleerdMost studies link more sugar with more tooth decay; keeping sugar below 10% of energy lowers decay.
Ondersteunt de studie de concrete bewering? Nee · Methodologische kwaliteit: redelijk · Zekerheid van het bewijs: zie de totale beoordeling van de bewering
Oorspronkelijke publicatie · Wetenschappelijke details
Studie eenvoudig uitgelegd
- Wat wilden de onderzoekers te weten komen?
Association of sugars amount with caries; effect of <10% and <5% energy.
- Hoe werd de studie uitgevoerd?
Systematic review update (2011-2020) with GRADE.
- Hoeveel mensen, dieren of monsters werden onderzocht?
23 new studies; 78 total; Children and adults
- Wat werd er werkelijk gevonden?
64 of 78 studies showed at least one positive association; caries lower when sugars <10%E (moderate quality); <5%E evidence upgraded to low.
- Hoe groot was het waargenomen effect?
Not pooled
- Wat betekenen de resultaten in het dagelijks leven?
All free sugars affect teeth.
- Wat zijn de beperkingen van de studie?
Vote counting; Mostly observational
- Wat zegt zij over de concrete bewering van Elawady?
- Gelden de resultaten voor Duitsland en Europa?
High.
- Wat kan uitdrukkelijk niet uit deze studie worden afgeleid?
Not applicable.
-
WHO sugar guideline
World Health Organization. WHO news release 2015Richtlijn / standpuntonafhankelijke controlevolledige tekst gecontroleerd★ sleutelstudieWHO recommends keeping free sugars, including honey and juice sugars, below 10% of energy.
Ondersteunt de studie de concrete bewering? Nee · Methodologische kwaliteit: hoog · Zekerheid van het bewijs: zie de totale beoordeling van de bewering
Oorspronkelijke publicatie · Wetenschappelijke details
Studie eenvoudig uitgelegd
- Wat wilden de onderzoekers te weten komen?
Recommended limit for free sugars.
- Hoe werd de studie uitgevoerd?
International guideline (news release read in full).
- Hoeveel mensen, dieren of monsters werden onderzocht?
Not applicable; Adults and children
- Wat werd er werkelijk gevonden?
Free sugars <10% of total energy (strong recommendation); further reduction <5% (~25 g, 6 teaspoons) conditional. Free sugars include sugars added by manufacturer, cook or consumer and sugars naturally present in honey, syrups, fruit juices and fruit juice concentrates; not sugars in fresh fruit, vegetables or milk. A can of sugar-sweetened soda contains up to 40 g free sugars.
- Hoe groot was het waargenomen effect?
<10% energy (strong); <5% (conditional)
- Wat betekenen de resultaten in het dagelijks leven?
Honey, juices and table sugar all count.
- Wat zijn de beperkingen van de studie?
Conditional recommendation for <5%
- Wat zegt zij over de concrete bewering van Elawady?
- Gelden de resultaten voor Duitsland en Europa?
Applies globally including EU and Egypt.
- Wat kan uitdrukkelijk niet uit deze studie worden afgeleid?
Not applicable.
-
EFSA: how much sugar is safe?
EFSA NDA Panel et al.. EFSA J 2022 · PMID 35251356 · DOI 10.2903/j.efsa.2022.7074Risicobeoordelingonafhankelijke controlevolledige tekst, gestructureerde beoordeling van het risico op bias★ sleutelstudieEFSA found no safe intake level and advises keeping added and free sugars as low as possible.
Ondersteunt de studie de concrete bewering? Nee · Methodologische kwaliteit: hoog · Zekerheid van het bewijs: zie de totale beoordeling van de bewering
Oorspronkelijke publicatie · Wetenschappelijke details
Studie eenvoudig uitgelegd
- Wat wilden de onderzoekers te weten komen?
Can a UL or safe level for dietary sugars be set?
- Hoe werd de studie uitgevoerd?
Regulatory scientific opinion with systematic reviews.
- Hoeveel mensen, dieren of monsters werden onderzocht?
Not applicable; General population
- Wat werd er werkelijk gevonden?
Sugars are a well-established hazard for caries; RCTs on surrogate endpoints show causal positive relationship of added/free sugars with obesity and dyslipidaemia (moderate certainty), NAFLD and T2D (low), hypertension (very low); no safe level identified; intake of added and free sugars should be as low as possible in a nutritionally adequate diet.
- Hoe groot was het waargenomen effect?
Not applicable
- Wat betekenen de resultaten in het dagelijks leven?
Applies to sugar, honey and syrups alike.
- Wat zijn de beperkingen van de studie?
Trials looked at markers (weight, liver fat, blood fats) rather than diseases; cohort studies mostly compared sugar with other calories at equal total energy; few data below 10% of energy.
- Wat zegt zij over de concrete bewering van Elawady?
- Gelden de resultaten voor Duitsland en Europa?
Directly applicable in EU/Germany.
- Wat kan uitdrukkelijk niet uit deze studie worden afgeleid?
It cannot name a safe daily amount of sugar; it does not show that sugar is harmful when it does not add extra calories, except for tooth decay.
-
Colas are strongly acidic; sparkling water is not
Reddy A et al.. J Am Dent Assoc 2016 · PMID 26653863 · DOI 10.1016/j.adaj.2015.10.019Meet- / residuonderzoekonafhankelijke controlesamenvatting (abstract) gecontroleerd★ sleutelstudieMeasured pH: Pepsi 2.39 and Coca-Cola 2.37 (strongly acidic), plain sparkling mineral water 5.25.
Most soft drinks erosive (pH <4).
Ondersteunt de studie de concrete bewering? Nee · Methodologische kwaliteit: redelijk · Zekerheid van het bewijs: zie de totale beoordeling van de bewering
Oorspronkelijke publicatie · Wetenschappelijke details
Studie eenvoudig uitgelegd
- Wat wilden de onderzoekers te weten komen?
Measure acidity of beverages.
- Hoe werd de studie uitgevoerd?
Laboratory pH measurements.
- Hoeveel mensen, dieren of monsters werden onderzocht?
379 beverages.
- Wat werd er werkelijk gevonden?
Most drinks are acidic; colas among the most acidic; sparkling mineral water much less.
- Hoe groot was het waargenomen effect?
Pepsi pH 2.39; Perrier 5.25.
- Wat betekenen de resultaten in het dagelijks leven?
Cola is acidic and erosive to teeth; it cannot neutralise stomach acid.
- Wat zijn de beperkingen van de studie?
pH alone does not determine erosion.
- Wat zegt zij over de concrete bewering van Elawady?
Contradicts the bicarbonate claim; supports tooth-damage claim.
- Gelden de resultaten voor Duitsland en Europa?
Same brands sold in Europe and Egypt.
- Wat kan uitdrukkelijk niet uit deze studie worden afgeleid?
Cannot measure effects inside the body.
-
Sugary drinks and tooth decay in Egyptian toddlers
Taha A et al.. Int J Paediatr Dent 2025 · PMID 40468570 · DOI 10.1111/ipd.13324Dwarsdoorsnedeonderzoekonafhankelijke controlesamenvatting (abstract) gecontroleerdIn 412 Egyptian children aged 2-6, 84% drank sugary drinks daily and 81% had tooth decay; sugary drinks helped explain links between feeding styles and decay.
Egypt: 84% of young children drink sugary drinks daily; mediates caries.
Ondersteunt de studie de concrete bewering? Ja · Methodologische kwaliteit: laag · Zekerheid van het bewijs: zie de totale beoordeling van de bewering
Oorspronkelijke publicatie · Wetenschappelijke details
Studie eenvoudig uitgelegd
- Wat wilden de onderzoekers te weten komen?
Study feeding styles, sugary drinks and caries in Egyptian children.
- Hoe werd de studie uitgevoerd?
Cross-sectional study with dental examinations.
- Hoeveel mensen, dieren of monsters werden onderzocht?
412 children.
- Wat werd er werkelijk gevonden?
High caries and sugary-drink rates; drinks mediated part of the link.
- Hoe groot was het waargenomen effect?
AOR 2.35 for instrumental feeding.
- Wat betekenen de resultaten in het dagelijks leven?
Limiting sugary drinks matters for children's teeth in Egypt.
- Wat zijn de beperkingen van de studie?
Cross-sectional; one hospital.
- Wat zegt zij over de concrete bewering van Elawady?
Supports the claim in an Egyptian setting.
- Gelden de resultaten voor Duitsland en Europa?
Egypt-specific.
- Wat kan uitdrukkelijk niet uit deze studie worden afgeleid?
Cannot prove causation.
Geen enkele studie in deze groep is als sleutelstudie gemarkeerd.
Studies die de bewering tegenspreken of beperken (0)
Geen studies in deze groep.
Studies met gemengde of onduidelijke resultaten (0)
Geen studies in deze groep.
Regionale context
Duitsland / EU
WHO free sugars guideline applies.
Egypte
No Egypt-specific data.
Wat geldt in mijn land?
Algemene wetenschappelijke beoordeling
Waar Juist: suikerhoudende en zure frisdranken beschadigen de tanden.
De volgende gebieden van voedselveiligheid zijn relevant voor deze uitspraak:
- Additieven en bewerking
Honing, suiker, snoepgoed
Kies een land om de gecontroleerde informatie daarvoor te zien.
Grenzen: wettelijke regels beschrijven wat is toegestaan, niet wat elk afzonderlijk voedingsmiddel bevat. Meetgegevens zijn afkomstig van monsters en zijn alleen zinvol samen met de details van hun methode.
Referenties
- Effect of sugar-sweetened beverages on oral health: a systematic review and meta-analysis.. Valenzuela MJ et al.. Eur J Public Health 2021 · PMID 32830237 · DOI 10.1093/eurpub/ckaa147
- Systematic Review of the Effect on Caries of Sugars Intake: Ten-Year Update.. Moores CJ et al.. J Dent Res 2022 · PMID 35302414 · DOI 10.1177/00220345221082918
- WHO calls on countries to reduce sugars intake among adults and children (Guideline: Sugars intake for adults and children, 2015) — news release. World Health Organization. WHO news release 2015
- Tolerable upper intake level for dietary sugars.. EFSA NDA Panel et al.. EFSA J 2022 · PMID 35251356 · DOI 10.2903/j.efsa.2022.7074
- The pH of beverages in the United States.. Reddy A et al.. J Am Dent Assoc 2016 · PMID 26653863 · DOI 10.1016/j.adaj.2015.10.019
- Parental Feeding Styles, Sugary Drinks Intake, and Early Childhood Caries in Egyptian Children: A Mediation Analysis.. Taha A et al.. Int J Paediatr Dent 2025 · PMID 40468570 · DOI 10.1111/ipd.13324