Kanser için sigara (ve benzeri maruziyetler) suçlanmamalıdır; yalnızca Hiroşima gibi çok büyük maruziyetler kansere neden olur ve sigaradan dolayı “erken ölüm diye bir şey yoktur”.
Orijinal ifade
اصل التدخين هو اللي جاب السرطان اصل المايكروويف هو اللي جاب السرطان اصل السرطان جه من الدخان اصل السرطان جه من اكل المواد الحافظه اصل السرطان ايه يا عم مالك في ايه
kaynağa göre kelimesi kelimesine. Çeviri projeye aittir; esas olan Arapça metindir.
Çeviri
Kanser için sigara (ve benzeri maruziyetler) suçlanmamalıdır; yalnızca Hiroşima gibi çok büyük maruziyetler kansere neden olur ve sigaradan dolayı “erken ölüm diye bir şey yoktur”.
Kaynak
- Kaynak durumu
- Video transkripti (kendi sözleri)
- Atıf
- Elawady (machine transcript)
- Video
- السرطان ١ (Kaynağı aç)
- Yayın tarihi
- 26 Ocak 2025
- Zaman damgası
- 0:24:03 (orijinal videonun otomatik YouTube altyazısındaki konum; sözlerin nerede geçtiğini doğrular, kimin konuştuğunu değil)
- Atıf belirsizliği
- Archive transcript (YouTube CC or AI-generated); no timestamps; spelling errors of the machine transcript are kept verbatim; wording may deviate from the spoken words.
- İlgili nüfus grubu
General
- Elawady'nin coğrafi sınırlaması
none found
Farklı kaynak sürümleri
السجائر بتسبب اه عق وبتسبب موت مبكر حتى ده كفر ما فيش حاجه اسمها موت مبكر
- Kaynak durumu
- Video transkripti (kendi sözleri)
- Atıf
- Elawady (machine transcript)
- Video
- Dr Diaa Al Awady د ضياء العوضي is live! من الجرثومة الي السكر؟!! (Kaynağı aç)
- Yayın tarihi
- 7 Aralık 2025
- Zaman damgası
- 0:27:42 (orijinal videonun otomatik YouTube altyazısındaki konum; sözlerin nerede geçtiğini doğrular, kimin konuştuğunu değil)
Bilimsel değerlendirme
Yanlış – İfade sağlam kanıtlarla çelişiyor.
Kanıtın kesinliği: yüksek – Yeni araştırmaların değerlendirmeyi değiştirmesi çok olası değildir.
1. Ne iddia edildi?
Rejecting the view that smoking causes cancer; dismissing early death from smoking.
2. Kanıtlanabilir şekilde doğru olan ne?
Microwave ovens are not an established cause of cancer (no evidence reviewed suggesting they are); the claim about massive radiation doses causing cancer is correct.
3. Yanlış veya abartılı olan ne?
Continuing smokers died about 10 years earlier than non-smokers; stopping at 30 avoided almost all excess risk (I-CAN-01). Smoking accounts for 19.3% of cancer cases and 28.5% of cancer deaths in the US (I-CAN-02) and is the leading risk factor for cancer deaths globally (I-CAN-03). Smoking also multiplies radiotherapy harms (I-CHM-06).
4. Belirsiz kalan ne?
Nothing material; smoking is one of the best-established causes of cancer. Egypt-specific attributable fractions were not reviewed.
5. Hangi çalışmalar destekliyor?
None. The side remark that massive radiation exposure causes cancer is correct but does not support dismissing smoking.
6. Hangi çalışmalar çelişiyor?
7. Almanya ve Avrupa için ne geçerli?
Tobacco control is central in EU cancer prevention.
8. Mısır hakkında ne biliniyor?
Tobacco use is common in Egypt (not quantified here); the evidence applies.
9. Hangi pratik sonuç uygundur?
Sigara içmemek ve sigarayı bırakmak, kanseri önlemenin en etkili yolları arasındadır.
Değerlendirme ayrıntıları
- Kanıtın kesinliğine ilişkin gerekçe
Smoking is one of the best-established human carcinogens with 50-year cohort data and population-level attributable fractions.
- Kaynak kalitesi
Machine transcripts; ironic tone possible but meaning clear in context.
- Bölgesel aktarılabilirlik
High.
- İddianın bölgesel kapsamı
- genel (biyolojik/tıbbi)
- Son inceleme
- 26 Ekim 2026 geçici
Ayrıntılı bilimsel kanıtlar
Bilimsel olarak çürütülmüş – Yüksek kaliteli kanıtlar tersini gösteriyor veya iddia iyi bilinen fizyolojiyle çelişiyor.
Araştırma sorusu: Does smoking cause cancer and premature death, and do only massive exposures (as in Hiroshima) cause cancer?
Ayrıntılı araştırma sorusu (PECO)
- Nüfus
- General population, incl. Egypt
- Müdahale veya maruziyet
- Tobacco smoking; ionising radiation at various doses
- Karşılaştırma
- Never smoking; low/no dose
- Coğrafi kapsam
- universal biology; Egyptian data checked
- Sonuçlar
- Cancer incidence
- All-cause mortality
- Dose-response
Çalışma sonuçları yazarların bildirdiği şekildedir. Değerlendirmemiz aşağıdadır.
İddiayı ne destekliyor?
İddiayı destekleyen yüksek kaliteli kanıt bulunamadı.
İddiaya karşı ne var?
Smokers die about ten years earlier; quitting gives years back
Doll R et al.. BMJ 2004 · PMID 15213107 · DOI 10.1136/bmj.38142.554479.AE Kohort çalışmasıözet incelendi50-year cohort of British doctors.
- Gerçek sonuç
- Continuing smokers died about 10 years earlier; quitting at 30 avoided almost all excess risk (as recorded)
- Metodolojik kalite
- high (cohort)
- İlgililik
- direct
- Sınırlılıklar
- Male doctors only.
Smoking and bladder cancer in Alexandria
Bedwani R et al.. Int J Cancer 1997 · PMID 9334811 · DOI 10.1002/(sici)1097-0215(19970926)73:1<64::aid-ijc11>3.0.co;2-5 Vaka-kontrol çalışmasıözet incelendiyeni eklendiEgyptian case-control study.
- Gerçek sonuç
- Current smokers OR 6.6 (3.1-13.9) for bladder cancer; ~75% of male cases attributable
- Metodolojik kalite
- moderate
- İlgililik
- direct, Egypt-specific
- Sınırlılıklar
- Small, older.
Cancer in Hiroshima and Nagasaki survivors
Grant EJ et al.. Radiat Res 2017 · PMID 28319463 · DOI 10.1667/RR14492.1 Kohort çalışmasıözet incelendiyeni eklendiA-bomb survivors cohort.
- Gerçek sonuç
- Significant radiation dose response down to 0-100 mGy
- Metodolojik kalite
- high
- İlgililik
- direct for 'only massive exposures'
- Sınırlılıklar
- Low-dose shape uncertain.
Kanıtların bütünü ne söylüyor?
Yukarıdaki çalışmalara dayalı editoryal değerlendirme – kendisi bir çalışma sonucu değildir.
Hangi görüş daha iyi destekleniyor?
Smoking is a proven major cause of cancer and premature death, including in Egypt; radiation causes cancer also below 'massive' doses.
Neden bazı çalışmalar daha ağır basar
Long-term cohorts with dose-response and cessation benefit; honest supporting search found no study suggesting smoking does not cause cancer.
Nedensel bir ilişki kanıtlanmış mı? Evet, kanıtlanmış Bradford Hill criteria met: strength, dose-response, temporality, reversibility after quitting, consistency across populations.
Kalan belirsizlik
None material.
Gerekçeli sonuç
This claim is false.
Bu ülkeye bağlı mı?
- Genel biyolojik etkiler
- Universal human biology; applies in Egypt, Germany and elsewhere.
- Beslenme alışkanlıkları
- Waterpipe (shisha) use is common in Egypt; in the Alexandria study cigarette smoking, not waterpipe, drove bladder cancer risk (I-CAN-124).
- Gıdanın menşei
- Not relevant.
- Bulaşanlar
- Not relevant.
- Ulusal üretim koşulları
- Not relevant.
- Yasal kurallar
- Not relevant.
- Gerçek izleme verileri
- Egyptian case-control data available (I-CAN-124).
Sonucu değiştirecek bölgesel bir farklılık sağlam verilerle desteklenmemektedir.
İstatistiksel yeniden kontrol
- CI log-symmetry of ORs – Symmetric (ratios 1.03, 0.99); wide intervals due to small sample. yeniden hesaplandı
- Share of radiation-associated cancers; low-dose evidence – 4.4%; significant dose response at 0-100 mGy. yeniden hesaplandı
Kanıtların bütününün kesinliği (GRADE, basitleştirilmiş)
- Ana sonuç
- Smoking and cancer/premature death
- Başlangıç düzeyi
- düşük (gözlemsel çalışmalar)
- Düzey yükseltme nedenleri
- large effect
- dose-response
- consistency
- Sonuç
- yüksek
GRADE yaklaşımını izleyen, tek bir değerlendirici tarafından yapılmış basitleştirilmiş değerlendirme; resmî bir GRADE paneli değildir. GRADE, tek tek çalışmaları değil, bir sonuca ilişkin kanıtların bütününü derecelendirir.
İncelenen klinik kılavuzlar ve resmî açıklamalar
- WHO: Cancer - fact sheet (2026) · Orijinal yayın
About 38% of cancers can be prevented by avoiding risk factors (tobacco, alcohol, unhealthy diet, inactivity, air pollution); about 10% are attributable to infections; many cancers can be cured if detected early and treated effectively.
Arama stratejisi
Bu inceleme için belgelenmiş literatür taramaları (orijinal veritabanı sözdizimindeki arama dizeleri).
| Veritabanı | Tarih | Arama | Aranan | Sonuç sayısı | Dahil edilen |
|---|---|---|---|---|---|
| Europe PMC | 26 Ekim 2026 | TITLE:"Solid Cancer Incidence among the Life Span Study of Atomic Bomb Survivors" | her iki yön | 4 | |
| Europe PMC | 26 Ekim 2026 | (smoking OR tobacco OR shisha OR waterpipe) AND (Egypt OR Egyptian) AND (cancer) AND (risk OR "case-control" OR attributable) | çelişen kanıtlar | 10259 | |
| Europe PMC | 26 Ekim 2026 | (smoking) AND (cancer) AND ("no association" OR "not associated" OR "does not cause") AND (lung) AND (meta-analysis) | destekleyen kanıtlar | 51064 | |
| Europe PMC | 26 Ekim 2026 | TITLE:(Egypt OR Egyptian) AND TITLE:(smoking OR tobacco OR cigarette OR shisha OR waterpipe) AND (cancer OR carcinoma) | çelişen kanıtlar | 22 | |
| Europe PMC | 26 Ekim 2026 | (Tayebat OR Tayibat OR Elawady OR "El-Awady diet" OR "Al-Awady") | her iki yön | 377 | |
| PubMed | 26 Ekim 2026 | (smoking[ti]) AND (cancer[ti]) AND ("no association"[tiab] OR "not associated"[tiab]) AND (cohort[tiab]) AND lung[tiab] | destekleyen kanıtlar | 27 | |
| PubMed | 26 Ekim 2026 | (smoking[ti] OR tobacco[ti]) AND (cancer[ti]) AND (Egypt[tiab] OR Egyptian[tiab]) | çelişen kanıtlar | 10 |
Bu ne kadar derinlemesine incelendi?
8 bağlantılı çalışma: 1 tanesi tam metin olarak incelendi (bunların 1 tanesi yapılandırılmış yanlılık riski değerlendirmesiyle), 7 tanesi özete dayalı olarak, 0 tanesi yalnızca bibliyografik olarak. İki bağımsız değerlendiricinin yaptığı resmî bir değerlendirme ve bağımsız bir insan uzman incelemesi henüz yapılmamıştır.
Son bilimsel inceleme: 26 Ekim 2026
Değerlendirmenin geçmişi
Anlaşılır dille
Dr. Diaa bir videoda sigaranın kansere neden olduğu fikriyle alay etti, başka bir yerde de sigaradan dolayı “erken ölüm” olmadığını söyledi. Bu yanlıştır. İngiliz doktorlar üzerinde yapılan 50 yıllık bir çalışma, sigara içenlerin yaklaşık on yıl daha erken öldüğünü ve sigarayı bırakmanın bu yılların çoğunu geri kazandırdığını gösterdi. ABD'de sigara, kanserlerin yaklaşık beşte birine ve kanser ölümlerinin dörtte birinden fazlasına neden olmaktadır.
Bu iddiaya ilişkin çalışmalar
İddiayı destekleyen çalışmalar (0)
Bu grupta çalışma yok.
İddiayla çelişen veya onu sınırlayan çalışmalar (8)
-
Smokers die about ten years earlier; quitting gives years back
Doll R et al.. BMJ 2004 · PMID 15213107 · DOI 10.1136/bmj.38142.554479.AEKohort çalışmasıbağımsız çapraz kontrolözet incelendi★ temel çalışmaSmoking tripled death rates; stopping at 30 avoided almost all the excess risk.
Smoking causes cancer and early death
Çalışma bu somut iddiayı destekliyor mu? Hayır · Metodolojik kalite: yüksek · Kanıtın kesinliği: iddianın genel değerlendirmesine bakınız
Orijinal yayın · Bilimsel ayrıntılar
Çalışmanın basit açıklaması
- Araştırmacılar neyi öğrenmek istedi?
Measure smoking hazards over 50 years.
- Çalışma nasıl yapıldı?
Prospective cohort.
- Kaç kişi, hayvan veya numune incelendi?
34,439 doctors.
- Gerçekte ne bulundu?
Smokers die ~10 years earlier.
- Gözlenen etki ne kadar büyüktü?
3-fold mortality.
- Sonuçlar günlük yaşamda ne anlama geliyor?
Stopping smoking at any age helps.
- Çalışmanın sınırlılıkları neler?
Men only.
- Elawady'nin somut iddiası hakkında ne söylüyor?
Contradicts smoking dismissal.
- Sonuçlar Almanya ve Avrupa için geçerli mi?
High.
- Bu çalışmadan açıkça hangi sonuç çıkarılamaz?
Effects of other tobacco products.
-
Four in ten cancers in the USA are linked to avoidable risk factors, led by smoking
Islami F et al.. CA Cancer J Clin 2024 · PMID 38990124 · DOI 10.3322/caac.21858Risk değerlendirmesibağımsız çapraz kontrolözet incelendi★ temel çalışmaSmoking accounted for 19% of cancers and 29% of cancer deaths; excess weight and alcohol followed.
Smoking leading cause
Çalışma bu somut iddiayı destekliyor mu? Kısmen · Metodolojik kalite: orta · Kanıtın kesinliği: iddianın genel değerlendirmesine bakınız
Orijinal yayın · Bilimsel ayrıntılar
Çalışmanın basit açıklaması
- Araştırmacılar neyi öğrenmek istedi?
Estimate preventable cancers.
- Çalışma nasıl yapıldı?
PAF analysis.
- Kaç kişi, hayvan veya numune incelendi?
US 2019.
- Gerçekte ne bulundu?
40% of cases attributable.
- Gözlenen etki ne kadar büyüktü?
Smoking 19.3%/28.5%.
- Sonuçlar günlük yaşamda ne anlama geliyor?
Not smoking, healthy weight, less alcohol and a diet with fibre, fruit and vegetables lower risk.
- Çalışmanın sınırlılıkları neler?
Model assumptions.
- Elawady'nin somut iddiası hakkında ne söylüyor?
Diet matters but is not the main cause.
- Sonuçlar Almanya ve Avrupa için geçerli mi?
Moderate.
- Bu çalışmadan açıkça hangi sonuç çıkarılamaz?
Individual cause.
-
Smoking, alcohol and excess weight lead global avoidable cancer deaths
GBD 2019 Cancer Risk Factors Collaborators. Lancet 2022 · PMID 35988567 · DOI 10.1016/S0140-6736(22)01438-6Risk değerlendirmesibağımsız çapraz kontroltam metin, yapılandırılmış yanlılık riski değerlendirmesi44% of cancer deaths worldwide in 2019 were attributable to known risk factors, smoking first; diet accounted for about 5-6% of cancer burden.
Smoking leading
Çalışma bu somut iddiayı destekliyor mu? Kısmen · Metodolojik kalite: orta · Kanıtın kesinliği: iddianın genel değerlendirmesine bakınız
Orijinal yayın · Bilimsel ayrıntılar
Çalışmanın basit açıklaması
- Araştırmacılar neyi öğrenmek istedi?
Global attributable cancer burden.
- Çalışma nasıl yapıldı?
GBD modelling.
- Kaç kişi, hayvan veya numune incelendi?
204 countries.
- Gerçekte ne bulundu?
4.45 million cancer deaths (44.4%) attributable to modelled risks in 2019; tobacco 33.9% of male and 10.7% of female cancer DALYs; dietary risks 5.9% and 5.1%.
- Gözlenen etki ne kadar büyüktü?
4.45 million deaths.
- Sonuçlar günlük yaşamda ne anlama geliyor?
Avoid tobacco and alcohol, keep healthy weight.
- Çalışmanın sınırlılıkları neler?
Model-based estimates; sparse data in many countries; infections and UV not included.
- Elawady'nin somut iddiası hakkında ne söylüyor?
Diet is one factor among several.
- Sonuçlar Almanya ve Avrupa için geçerli mi?
High.
- Bu çalışmadan açıkça hangi sonuç çıkarılamaz?
That the remaining 56% of cancer deaths have no external cause (infections and UV were not modelled); individual risk for a given person.
-
With modern techniques, radiotherapy's heart and lung risks are small for non-smokers
Taylor C et al.. J Clin Oncol 2017 · PMID 28319436 · DOI 10.1200/JCO.2016.72.0722Meta-analizbağımsız çapraz kontrolözet incelendi★ temel çalışmaAbout 0.3% risk of radiation-related heart death or lung cancer in non-smokers, higher in smokers.
Smoking multiplies RT harms
Çalışma bu somut iddiayı destekliyor mu? Kısmen · Metodolojik kalite: yüksek · Kanıtın kesinliği: iddianın genel değerlendirmesine bakınız
Orijinal yayın · Bilimsel ayrıntılar
Çalışmanın basit açıklaması
- Araştırmacılar neyi öğrenmek istedi?
Estimate absolute RT risks.
- Çalışma nasıl yapıldı?
Dose review + IPD meta-analysis.
- Kaç kişi, hayvan veya numune incelendi?
40,781 women.
- Gerçekte ne bulundu?
Small absolute risks; smoking key.
- Gözlenen etki ne kadar büyüktü?
Cardiac mortality RR 1.30.
- Sonuçlar günlük yaşamda ne anlama geliyor?
Stop smoking before/after radiotherapy.
- Çalışmanın sınırlılıkları neler?
Smoking modelled.
- Elawady'nin somut iddiası hakkında ne söylüyor?
Puts Darby in perspective.
- Sonuçlar Almanya ve Avrupa için geçerli mi?
High.
- Bu çalışmadan açıkça hangi sonuç çıkarılamaz?
Individual dose-specific risk.
-
Cancer death rates in the USA keep falling
Siegel RL et al.. CA Cancer J Clin 2024 · PMID 38230766 · DOI 10.3322/caac.21820Diğerbağımsız çapraz kontrolözet incelendiMore than 4 million cancer deaths averted since 1991 thanks to less smoking, earlier detection and better treatment.
Smoking reduction credited
Çalışma bu somut iddiayı destekliyor mu? Hayır · Metodolojik kalite: orta · Kanıtın kesinliği: iddianın genel değerlendirmesine bakınız
Orijinal yayın · Bilimsel ayrıntılar
Çalışmanın basit açıklaması
- Araştırmacılar neyi öğrenmek istedi?
Report cancer statistics.
- Çalışma nasıl yapıldı?
Registry data.
- Kaç kişi, hayvan veya numune incelendi?
US population.
- Gerçekte ne bulundu?
Declining mortality.
- Gözlenen etki ne kadar büyüktü?
>4 million deaths averted.
- Sonuçlar günlük yaşamda ne anlama geliyor?
Prevention and treatment both work.
- Çalışmanın sınırlılıkları neler?
Descriptive.
- Elawady'nin somut iddiası hakkında ne söylüyor?
Benefit context.
- Sonuçlar Almanya ve Avrupa için geçerli mi?
Moderate.
- Bu çalışmadan açıkça hangi sonuç çıkarılamaz?
Share due to treatment alone.
-
Cancer in Hiroshima and Nagasaki survivors
Grant EJ et al.. Radiat Res 2017 · PMID 28319463 · DOI 10.1667/RR14492.1Kohort çalışmasıbağımsız çapraz kontrolözet incelendi★ temel çalışmaRadiation raised solid cancer risk even at doses of 0-100 mGy; most cancers in survivors were due to other causes.
Radiation risk not restricted to massive doses; smoking an independent factor
Çalışma bu somut iddiayı destekliyor mu? Hayır · Metodolojik kalite: yüksek · Kanıtın kesinliği: iddianın genel değerlendirmesine bakınız
Orijinal yayın · Bilimsel ayrıntılar
Çalışmanın basit açıklaması
- Araştırmacılar neyi öğrenmek istedi?
Radiation dose and cancer.
- Çalışma nasıl yapıldı?
Cohort, 1958-2009.
- Kaç kişi, hayvan veya numune incelendi?
105,444 people.
- Gerçekte ne bulundu?
Dose-related increase, also at low doses.
- Gözlenen etki ne kadar büyüktü?
ERR 0.64/Gy (women).
- Sonuçlar günlük yaşamda ne anlama geliyor?
Not only massive exposures matter.
- Çalışmanın sınırlılıkları neler?
Low-dose shape uncertain.
- Elawady'nin somut iddiası hakkında ne söylüyor?
Contradicts 'only Hiroshima-like exposures'.
- Sonuçlar Almanya ve Avrupa için geçerli mi?
High.
- Bu çalışmadan açıkça hangi sonuç çıkarılamaz?
Smoking effects (adjusted, not studied).
-
Smoking and bladder cancer in Alexandria
Bedwani R et al.. Int J Cancer 1997 · PMID 9334811 · DOI 10.1002/(sici)1097-0215(19970926)73:1<64::aid-ijc11>3.0.co;2-5Vaka-kontrol çalışmasıbağımsız çapraz kontrolözet incelendiEgyptian men who smoked had 4-7 times the odds of bladder cancer; risk fell after quitting.
Egyptian data: smoking explains ~75% of male bladder cancer
Çalışma bu somut iddiayı destekliyor mu? Hayır · Metodolojik kalite: orta · Kanıtın kesinliği: iddianın genel değerlendirmesine bakınız
Orijinal yayın · Bilimsel ayrıntılar
Çalışmanın basit açıklaması
- Araştırmacılar neyi öğrenmek istedi?
Smoking and bladder cancer in Egypt.
- Çalışma nasıl yapıldı?
Case-control.
- Kaç kişi, hayvan veya numune incelendi?
151 cases, 157 controls.
- Gerçekte ne bulundu?
Strong dose-related risk.
- Gözlenen etki ne kadar büyüktü?
OR 6.6 current smokers.
- Sonuçlar günlük yaşamda ne anlama geliyor?
Smoking causes cancer in Egypt too.
- Çalışmanın sınırlılıkları neler?
Small, older.
- Elawady'nin somut iddiası hakkında ne söylüyor?
Contradicts the claim.
- Sonuçlar Almanya ve Avrupa için geçerli mi?
Regional.
- Bu çalışmadan açıkça hangi sonuç çıkarılamaz?
Current prevalence.
-
WHO: many cancers are preventable and curable
World Health Organization. who.int 2026Kılavuz / tutum bildirgesibağımsız çapraz kontrolözet incelendiAbout 38% of cancers can be prevented by avoiding risk factors, and many can be cured with early, effective treatment.
Tobacco a key risk factor
Çalışma bu somut iddiayı destekliyor mu? Hayır · Metodolojik kalite: orta · Kanıtın kesinliği: iddianın genel değerlendirmesine bakınız
Orijinal yayın · Bilimsel ayrıntılar
Çalışmanın basit açıklaması
- Araştırmacılar neyi öğrenmek istedi?
Summarise cancer facts.
- Çalışma nasıl yapıldı?
Agency fact sheet.
- Kaç kişi, hayvan veya numune incelendi?
Global.
- Gerçekte ne bulundu?
Preventable external causes; curable with treatment.
- Gözlenen etki ne kadar büyüktü?
38% preventable.
- Sonuçlar günlük yaşamda ne anlama geliyor?
Avoid tobacco and alcohol; get treated early.
- Çalışmanın sınırlılıkları neler?
Summary.
- Elawady'nin somut iddiası hakkında ne söylüyor?
Contradicts 'not caused by external agents'.
- Sonuçlar Almanya ve Avrupa için geçerli mi?
High.
- Bu çalışmadan açıkça hangi sonuç çıkarılamaz?
Detailed estimates.
Bu gruptaki hiçbir çalışma temel çalışma olarak işaretlenmemiş.
Karışık veya belirsiz sonuçlu çalışmalar (0)
Bu grupta çalışma yok.
Bölgesel bağlam
Almanya / AB
Tobacco control is central in EU cancer prevention.
Mısır
Tobacco use is common in Egypt (not quantified here); the evidence applies.
Ülkemde ne geçerli?
Genel bilimsel değerlendirme
Yanlış Sigara, kanserin ve erken ölümün kanıtlanmış başlıca nedenlerinden biridir.
Bu ifade biyolojik veya tıbbi ilişkilerle ilgilidir. Yukarıdaki bilimsel değerlendirme ülkeden bağımsız olarak geçerlidir; ülkeye özgü gıda verileri onu değiştirmez.
Kaynakça
- Mortality in relation to smoking: 50 years' observations on male British doctors.. Doll R et al.. BMJ 2004 · PMID 15213107 · DOI 10.1136/bmj.38142.554479.AE
- Proportion and number of cancer cases and deaths attributable to potentially modifiable risk factors in the United States, 2019.. Islami F et al.. CA Cancer J Clin 2024 · PMID 38990124 · DOI 10.3322/caac.21858
- The global burden of cancer attributable to risk factors, 2010-19: a systematic analysis for the Global Burden of Disease Study 2019.. GBD 2019 Cancer Risk Factors Collaborators. Lancet 2022 · PMID 35988567 · DOI 10.1016/S0140-6736(22)01438-6
- Estimating the Risks of Breast Cancer Radiotherapy: Evidence From Modern Radiation Doses to the Lungs and Heart and From Previous Randomized Trials.. Taylor C et al.. J Clin Oncol 2017 · PMID 28319436 · DOI 10.1200/JCO.2016.72.0722
- Cancer statistics, 2024.. Siegel RL et al.. CA Cancer J Clin 2024 · PMID 38230766 · DOI 10.3322/caac.21820
- Solid Cancer Incidence among the Life Span Study of Atomic Bomb Survivors: 1958-2009.. Grant EJ et al.. Radiat Res 2017 · PMID 28319463 · DOI 10.1667/RR14492.1
- Epidemiology of bladder cancer in Alexandria, Egypt: tobacco smoking.. Bedwani R et al.. Int J Cancer 1997 · PMID 9334811 · DOI 10.1002/(sici)1097-0215(19970926)73:1<64::aid-ijc11>3.0.co;2-5
- Cancer - WHO fact sheet. World Health Organization. who.int 2026