Çiğ veya az pişmiş kırmızı barbunya fasulyesi, lektin fitohemaglütinin yoluyla akut zehirlenmeye neden olur.
Orijinal ifade
Arapça orijinal ifade mevcut değil.
Çeviri
Çiğ veya az pişmiş kırmızı barbunya fasulyesi, lektin fitohemaglütinin yoluyla akut zehirlenmeye neden olur.
Kaynak
- Kaynak durumu
- Arşiv editörleri
- Atıf
- Archive editors
- Kaynak
- https://eltayebat.com/rule/legumes/
- Atıf belirsizliği
- Archive editorial text and study selection written by the archive operators, not necessarily by Elawady.
- İddia edilen mekanizma
Phytohaemagglutinin (lectin) binding to gut epithelium.
- İddia edilen sağlık etkisi
Nausea, vomiting, diarrhoea within 1-7 hours.
- İlgili nüfus grubu
Anyone eating raw/undercooked kidney beans
- Elawady'nin coğrafi sınırlaması
none found
Bilimsel değerlendirme
Doğru – İfade sağlam kanıtlarla desteklenmektedir.
Kanıtın kesinliği: yüksek – Yeni araştırmaların değerlendirmeyi değiştirmesi çok olası değildir.
1. Ne iddia edildi?
Raw kidney beans are poisonous.
2. Kanıtlanabilir şekilde doğru olan ne?
Correct: 50 suspected incidents in the UK 1976-1989; the lectin is inactivated by thorough cooking of well-soaked beans (Rodhouse 1990).
3. Yanlış veya abartılı olan ne?
Nothing, as long as the statement is limited to raw or undercooked beans.
4. Belirsiz kalan ne?
Exact human toxic dose not established in the abstract.
5. Hangi çalışmalar destekliyor?
Rodhouse 1990.
6. Hangi çalışmalar çelişiyor?
None.
7. Almanya ve Avrupa için ne geçerli?
Relevant to home preparation in Germany as well.
8. Mısır hakkında ne biliniyor?
Traditional Egyptian dishes (ful medames) involve long cooking; fava beans contain other lectins but the cited poisoning series concerns red kidney beans.
9. Hangi pratik sonuç uygundur?
Barbunya fasulyesini ıslatın ve iyice kaynatın; çiğ yemeyin.
Değerlendirme ayrıntıları
- Kanıtın kesinliğine ilişkin gerekçe
Documented outbreak series with lectin detection in implicated beans; consistent toxicology.
- Kaynak kalitesi
Peer-reviewed outbreak analysis (UK 1976-1989).
- Bölgesel aktarılabilirlik
Applies everywhere; relevant to home cooking (e.g. slow cookers at low temperature).
- Bireysel istisnalar
None; risk depends on preparation, not on the person.
- İddianın bölgesel kapsamı
- genel (biyolojik/tıbbi)
- Son inceleme
- 26 Ekim 2026 geçici
Ayrıntılı bilimsel kanıtlar
Bilimsel olarak iyi desteklenmiş – İddia tutarlı, yüksek kaliteli kanıtlarla uyumludur.
Araştırma sorusu: Do raw or undercooked red kidney beans cause acute poisoning through phytohaemagglutinin, and does proper cooking prevent it?
Ayrıntılı araştırma sorusu (PECO)
- Nüfus
- People eating raw/undercooked kidney beans
- Müdahale veya maruziyet
- Raw or undercooked kidney beans
- Karşılaştırma
- Properly soaked and boiled beans
- Coğrafi kapsam
- universal (preparation-dependent)
- Sonuçlar
- Acute gastroenteritis
- Lectin activity
Çalışma sonuçları yazarların bildirdiği şekildedir. Değerlendirmemiz aşağıdadır.
İddiayı ne destekliyor?
Kidney-bean lectin outbreak in a French canteen
Watier-Grillot S et al.. Toxins (Basel) 2023 · PMID 37505726 · DOI 10.3390/toxins15070457 Salgın raporutam metin incelendiyeni eklendiFrench canteen outbreak from undercooked kidney beans with confirmed PHA activity.
- Gerçek sonuç
- 200 cases; OR 30.9; raw beans 66,667 HAU/g.
- Metodolojik kalite
- moderate (analytical outbreak study)
- İlgililik
- direct
- Sınırlılıklar
- Single outbreak.
Raw kidney bean poisoning in the UK
Rodhouse JC et al.. Epidemiol Infect 1990 · PMID 2249712 · DOI 10.1017/s095026880004810x Salgın raporutam metin, yapılandırılmış yanlılık riski değerlendirmesiUK: 50 suspected incidents 1976-1989 from raw/undercooked beans.
- Gerçek sonuç
- As recorded.
- Metodolojik kalite
- moderate
- İlgililik
- direct
- Sınırlılıklar
- Older.
İddiaya karşı ne var?
İddiaya karşı yüksek kaliteli kanıt bulunamadı.
Kanıtların bütünü ne söylüyor?
Yukarıdaki çalışmalara dayalı editoryal değerlendirme – kendisi bir çalışma sonucu değildir.
Hangi görüş daha iyi destekleniyor?
Correct: raw/undercooked kidney beans are toxic; proper soaking and boiling prevents it.
Neden bazı çalışmalar daha ağır basar
Consistent outbreaks and laboratory data.
Nedensel bir ilişki kanıtlanmış mı? Evet, kanıtlanmış Laboratory-confirmed lectin in implicated food; consistent mechanism.
Kalan belirsizlik
Exact toxic dose.
Gerekçeli sonuç
True for raw/undercooked beans only.
Bu ülkeye bağlı mı?
- Genel biyolojik etkiler
- Universal.
- Beslenme alışkanlıkları
- Slow cooking at low temperatures is a risk.
- Gıdanın menşei
- Not relevant.
- Bulaşanlar
- Not applicable.
- Ulusal üretim koşulları
- Not applicable.
- Yasal kurallar
- Not applicable.
- Gerçek izleme verileri
- Not applicable.
Sonucu değiştirecek bölgesel bir farklılık sağlam verilerle desteklenmemektedir.
Kanıtların bütününün kesinliği (GRADE, basitleştirilmiş)
- Ana sonuç
- Acute poisoning from raw/undercooked kidney beans
- Başlangıç düzeyi
- düşük (gözlemsel çalışmalar)
- Düzey yükseltme nedenleri
- large effect
- consistent mechanism
- Sonuç
- yüksek
GRADE yaklaşımını izleyen, tek bir değerlendirici tarafından yapılmış basitleştirilmiş değerlendirme; resmî bir GRADE paneli değildir. GRADE, tek tek çalışmaları değil, bir sonuca ilişkin kanıtların bütününü derecelendirir.
Arama stratejisi
Bu inceleme için belgelenmiş literatür taramaları (orijinal veritabanı sözdizimindeki arama dizeleri).
| Veritabanı | Tarih | Arama | Aranan | Sonuç sayısı | Dahil edilen |
|---|---|---|---|---|---|
| PubMed | 26 Ekim 2026 | (phytohaemagglutinin[tiab] OR phytohemagglutinin[tiab] OR lectin[tiab] OR kidney bean*[tiab] OR white bean*[tiab] OR undercooked bean*[tiab] OR raw bean*[tiab]) AND (poisoning[ti] OR outbreak[ti] OR food poisoning[tiab]) AND (human*[tiab] OR patients[tiab] OR cases[tiab]) | destekleyen kanıtlar | 13 | |
| Europe PMC | 26 Ekim 2026 | ("kidney bean" OR "white kidney bean" OR "Phaseolus vulgaris" OR "green beans" OR "undercooked beans") AND (poisoning OR outbreak) AND (lectin OR phytohemagglutinin OR phytohaemagglutinin) | destekleyen kanıtlar | 169 | |
| PubMed | 26 Ekim 2026 | (lectin*[ti] OR hemagglutin*[ti] OR haemagglutin*[ti]) AND (cooking[tiab] OR boiling[tiab] OR heat treatment[tiab] OR processing[tiab]) AND (bean*[tiab] OR legume*[tiab] OR pulse*[tiab]) | çelişen kanıtlar | 56 | |
| PubMed | 26 Ekim 2026 | (hemagglutinating activity[tiab] OR haemagglutinating activity[tiab] OR lectin activity[tiab] OR phytohaemagglutinin[tiab] OR phytohemagglutinin[tiab]) AND (cooking[tiab] OR boiling[tiab] OR slow cook*[tiab] OR canned[tiab]) AND (bean*[tiab] OR Phaseolus[tiab]) | çelişen kanıtlar | 13 |
Açık sorular
None.
Bu ne kadar derinlemesine incelendi?
3 bağlantılı çalışma: 2 tanesi tam metin olarak incelendi (bunların 1 tanesi yapılandırılmış yanlılık riski değerlendirmesiyle), 1 tanesi özete dayalı olarak, 0 tanesi yalnızca bibliyografik olarak. İki bağımsız değerlendiricinin yaptığı resmî bir değerlendirme ve bağımsız bir insan uzman incelemesi henüz yapılmamıştır.
Son bilimsel inceleme: 26 Ekim 2026
Değerlendirmenin geçmişi
Anlaşılır dille
Çiğ veya az pişmiş kırmızı barbunya fasulyesi, saatler içinde kusma ve ishale neden olabilen doğal bir protein (lektin) içerir. Bu iyi belgelenmiştir. Fasulyeleri ıslatmak ve uygun şekilde kaynatmak bu proteini yok eder. Dolayısıyla risk pişmiş fasulyelerden değil, yanlış hazırlamadan kaynaklanır.
Bu iddiaya ilişkin çalışmalar
İddiayı destekleyen çalışmalar (3)
-
Raw kidney bean poisoning in the UK
Rodhouse JC et al.. Epidemiol Infect 1990 · PMID 2249712 · DOI 10.1017/s095026880004810xSalgın raporuTayebat arşivi tarafından alıntılanmıştam metin, yapılandırılmış yanlılık riski değerlendirmesi★ temel çalışma50 poisoning incidents from raw or undercooked kidney beans; thorough cooking inactivates the toxin.
Çalışma bu somut iddiayı destekliyor mu? Kısmen · Metodolojik kalite: orta · Kanıtın kesinliği: iddianın genel değerlendirmesine bakınız
Orijinal yayın · Bilimsel ayrıntılar
Çalışmanın basit açıklaması
- Araştırmacılar neyi öğrenmek istedi?
Describe kidney bean poisonings
- Çalışma nasıl yapıldı?
Outbreak analysis
- Kaç kişi, hayvan veya numune incelendi?
50 incidents
- Gerçekte ne bulundu?
Vomiting/diarrhoea 1-7 h after raw/undercooked beans
- Gözlenen etki ne kadar büyüktü?
Not applicable
- Sonuçlar günlük yaşamda ne anlama geliyor?
Always soak and boil kidney beans.
- Çalışmanın sınırlılıkları neler?
Passive reporting
- Elawady'nin somut iddiası hakkında ne söylüyor?
Supports raw-bean toxicity only
- Sonuçlar Almanya ve Avrupa için geçerli mi?
High
- Bu çalışmadan açıkça hangi sonuç çıkarılamaz?
Cannot show harm from cooked beans.
-
Kidney-bean lectin outbreak in a French canteen
Watier-Grillot S et al.. Toxins (Basel) 2023 · PMID 37505726 · DOI 10.3390/toxins15070457Salgın raporubağımsız çapraz kontroltam metin incelendi★ temel çalışmaChili con carne made with undercooked kidney beans made 200 people ill within hours; the bean lectin was detected.
200 cases from undercooked kidney beans, PHA confirmed.
Çalışma bu somut iddiayı destekliyor mu? Evet · Metodolojik kalite: orta · Kanıtın kesinliği: iddianın genel değerlendirmesine bakınız
Orijinal yayın · Bilimsel ayrıntılar
Çalışmanın basit açıklaması
- Araştırmacılar neyi öğrenmek istedi?
Investigate an outbreak.
- Çalışma nasıl yapıldı?
Case-control study and lab tests.
- Kaç kişi, hayvan veya numune incelendi?
200 cases among 1,700 diners.
- Gerçekte ne bulundu?
Undercooked kidney beans with active lectin.
- Gözlenen etki ne kadar büyüktü?
OR 30.9.
- Sonuçlar günlük yaşamda ne anlama geliyor?
Beans must be soaked and boiled properly.
- Çalışmanın sınırlılıkları neler?
One outbreak.
- Elawady'nin somut iddiası hakkında ne söylüyor?
- Sonuçlar Almanya ve Avrupa için geçerli mi?
Directly applicable.
- Bu çalışmadan açıkça hangi sonuç çıkarılamaz?
It does not show harm from properly cooked beans.
-
Does cooking destroy bean lectins?
Nciri N et al.. J Med Food 2015 · PMID 26355953 · DOI 10.1089/jmf.2014.0120Ölçüm / kalıntı çalışmasıbağımsız çapraz kontrolözet incelendiRaw white beans contained much lectin, but soaking followed by cooking removed its activity.
Raw beans contain considerable PHA.
Çalışma bu somut iddiayı destekliyor mu? Hayır · Metodolojik kalite: orta · Kanıtın kesinliği: iddianın genel değerlendirmesine bakınız
Orijinal yayın · Bilimsel ayrıntılar
Çalışmanın basit açıklaması
- Araştırmacılar neyi öğrenmek istedi?
Measure lectin after processing.
- Çalışma nasıl yapıldı?
Lab assays.
- Kaç kişi, hayvan veya numune incelendi?
Tunisian bean varieties.
- Gerçekte ne bulundu?
Cooking removed activity.
- Gözlenen etki ne kadar büyüktü?
Qualitative.
- Sonuçlar günlük yaşamda ne anlama geliyor?
Properly cooked beans do not carry active lectin.
- Çalışmanın sınırlılıkları neler?
No human data.
- Elawady'nin somut iddiası hakkında ne söylüyor?
Contradicts C-LEG-07.
- Sonuçlar Almanya ve Avrupa için geçerli mi?
Applicable.
- Bu çalışmadan açıkça hangi sonuç çıkarılamaz?
It cannot set a safe cooking time for every bean.
Bu gruptaki hiçbir çalışma temel çalışma olarak işaretlenmemiş.
İddiayla çelişen veya onu sınırlayan çalışmalar (0)
Bu grupta çalışma yok.
Karışık veya belirsiz sonuçlu çalışmalar (0)
Bu grupta çalışma yok.
Bölgesel bağlam
Almanya / AB
Relevant to home preparation in Germany as well.
Mısır
Traditional Egyptian dishes (ful medames) involve long cooking; fava beans contain other lectins but the cited poisoning series concerns red kidney beans.
Ülkemde ne geçerli?
Genel bilimsel değerlendirme
Doğru Çiğ fasulyeler için doğru; iyice pişirmek riski ortadan kaldırır.
Gıda güvenliğinin aşağıdaki alanları bu ifadeyle ilgilidir:
- Pestisitler ve pestisit kalıntıları
- Bulaşanlar (ağır metaller, PFAS, PCB'ler, dioksinler, nitrat)
- Mikotoksinler (küf toksinleri)
Baklagiller ve kuruyemişler
Bir ülke için incelenmiş bilgileri görmek üzere bir ülke seçin.
Sınırlar: yasal kurallar neyin izinli olduğunu tanımlar, her bir gıdanın ne içerdiğini değil. Ölçüm verileri numunelerden elde edilir ve yalnızca yöntem ayrıntılarıyla birlikte anlam taşır.
Kaynakça
- Red kidney bean poisoning in the UK: an analysis of 50 suspected incidents between 1976 and 1989.. Rodhouse JC et al.. Epidemiol Infect 1990 · PMID 2249712 · DOI 10.1017/s095026880004810x
- From Foodborne Disease Outbreak (FBDO) to Investigation: The Plant Toxin Trap, Brittany, France, 2018.. Watier-Grillot S et al.. Toxins (Basel) 2023 · PMID 37505726 · DOI 10.3390/toxins15070457
- Toxicity Assessment of Common Beans (Phaseolus vulgaris L.) Widely Consumed by Tunisian Population.. Nciri N et al.. J Med Food 2015 · PMID 26355953 · DOI 10.1089/jmf.2014.0120