Çocuklukta geniz eti veya bademcik ameliyatı, ilerleyen yaşamda üst solunum yolu hastalığı riskini iki ila üç katına çıkarır (Byars 2018, 1,19 milyon Danimarkalı çocuk).
Orijinal ifade
في دراسة بيارز ومعاونيه على 1.19 مليون طفل دنماركي (JAMA Otolaryngology 2018)، ارتفع خطر أمراض الجهاز التنفسي العلوي 2-3 أضعاف بعد استئصال اللوزتين أو الزوائد الأنفية
kaynağa göre kelimesi kelimesine. Çeviri projeye aittir; esas olan Arapça metindir.
Çeviri
Çocuklukta geniz eti veya bademcik ameliyatı, ilerleyen yaşamda üst solunum yolu hastalığı riskini iki ila üç katına çıkarır (Byars 2018, 1,19 milyon Danimarkalı çocuk).
Kaynak
- Kaynak durumu
- Arşiv editörleri
- Atıf
- Archive editors (eltayebat.com); not necessarily Elawady's own words
- Kaynak
- https://eltayebat.com/rule/unnecessary-organ-removal/
- Atıf belirsizliği
- Editorial summary/narrative and study selection written by the archive operators; the archive states that the cited research documents harm independently of Dr. Diaa's words.
- İddia edilen mekanizma
Loss of lymphoid tissue during immune development.
- İddia edilen sağlık etkisi
Respiratory, allergic, infectious disease.
- İlgili nüfus grubu
Children operated before age 9
- Elawady'nin coğrafi sınırlaması
not applicable
Bilimsel değerlendirme
Doğru olabilir – Bazı kanıtlar ifadeyi destekliyor, ancak net bir hüküm için yeterli değil.
Kanıtın kesinliği: düşük – Yeni araştırmaların değerlendirmeyi önemli ölçüde değiştirmesi olasıdır.
1. Ne iddia edildi?
Surgery doubles/triples later respiratory disease.
2. Kanıtlanabilir şekilde doğru olan ne?
The association was reported: RR 1.99 (adenoidectomy) and 2.72 (tonsillectomy) for upper respiratory tract disease; infections RR 1.17 (+2.14% absolute) after adenotonsillectomy (A-ORG-01).
3. Yanlış veya abartılı olan ne?
Causal phrasing: the authors note that confounding may not be fully accounted for; children who need these operations may be predisposed to airway disease. Absolute risks are not given by the archive.
4. Belirsiz kalan ne?
Replication in other populations.
5. Hangi çalışmalar destekliyor?
6. Hangi çalışmalar çelişiyor?
7. Almanya ve Avrupa için ne geçerli?
Most cited cohorts are Scandinavian (Denmark, Sweden) and directly European; RCTs from the UK and Finland are directly transferable. Guidelines in Europe also emphasize defined indications (not verified here in detail).
8. Mısır hakkında ne biliniyor?
No Egypt-specific data on rates or outcomes of tonsillectomy, cholecystectomy, hysterectomy, splenectomy or thyroid surgery were identified in this review.
9. Hangi pratik sonuç uygundur?
Sınırda endikasyonlarda uzun vadeli risklerin göz önünde bulundurulmasını destekler.
Değerlendirme ayrıntıları
- Kanıtın kesinliğine ilişkin gerekçe
One very large register study with careful adjustment; confounding by indication possible; not replicated in the evidence reviewed.
- Kaynak kalitesi
Numbers correct; causal wording ('doubled to tripled the risk') stronger than the authors' associational conclusion.
- Bölgesel aktarılabilirlik
Danish data, directly European.
- Bireysel istisnalar
Absolute risk increase small for infections (2.14%).
- İddianın bölgesel kapsamı
- genel (biyolojik/tıbbi)
- Son inceleme
- 26 Ekim 2026 geçici
Ayrıntılı bilimsel kanıtlar
Aşırı yorumlanmış – Gerçek bir bulgu var, ancak iddia ondan verilerin izin verdiğinden fazlasını çıkarıyor (örn. ilişkinin neden olarak alınması, hayvan verilerinin insanlara uygulanması, küçük bir etkinin büyük gibi sunulması).
Araştırma sorusu: Does childhood adenoidectomy or tonsillectomy cause a 2-3-fold increase in later upper respiratory tract disease?
Ayrıntılı araştırma sorusu (PECO)
- Nüfus
- Children undergoing adenoidectomy/tonsillectomy
- Müdahale veya maruziyet
- Childhood adenoidectomy/tonsillectomy
- Karşılaştırma
- Children not operated (ideally with the same indications)
- Coğrafi kapsam
- universal biology
- Sonuçlar
- Upper respiratory tract disease
- Upper airway infections
Çalışma sonuçları yazarların bildirdiği şekildedir. Değerlendirmemiz aşağıdadır.
İddiayı ne destekliyor?
Danish children: tonsil/adenoid removal and later illness
Byars SG et al.. JAMA Otolaryngol Head Neck Surg 2018 · PMID 29879264 · DOI 10.1001/jamaoto.2018.0614 Kohort çalışmasıözet incelendiByars 2018 Danish cohort of 1.19 million children: higher later upper respiratory disease after surgery.
- Gerçek sonuç
- RR 1.99 (1.51-2.63) adenoidectomy; 2.72 (1.54-4.80) tonsillectomy.
- Metodolojik kalite
- moderate (large registry cohort)
- İlgililik
- direct association
- Sınırlılıklar
- Confounding by indication; general-population comparator.
İddiaya karşı ne var?
Do tonsil and adenoid operations change later infections in children?
Kim JY et al.. Laryngoscope 2021 · PMID 33720418 · DOI 10.1002/lary.29506 Kohort çalışmasıözet incelendiyeni eklendiKorean matched cohort: no change in upper airway infection frequency over 9 years versus children with the same infections.
- Gerçek sonuç
- Equivalent within ±0.5 visits.
- Metodolojik kalite
- moderate (matched cohort, equivalence design)
- İlgililik
- direct
- Sınırlılıklar
- Children only; claims data.
Kanıtların bütünü ne söylüyor?
Yukarıdaki çalışmalara dayalı editoryal değerlendirme – kendisi bir çalışma sonucu değildir.
Hangi görüş daha iyi destekleniyor?
The Byars figures are reproduced correctly, but whether surgery causes later respiratory disease is uncertain; a better-matched cohort found no increase.
Neden bazı çalışmalar daha ağır basar
Matching on prior infection (Kim 2021) controls confounding by indication better than general-population comparison.
Nedensel bir ilişki kanıtlanmış mı? Kanıtlanmamış Children operated on differ in airway and immune characteristics; findings inconsistent.
Kalan belirsizlik
Adult outcomes in matched designs.
Gerekçeli sonuç
Association correctly quoted; causal 'doubles to triples' not established.
Çalışmalar neden çelişiyor gibi görünüyor?
Byars (Denmark, outcomes to age 30, general-population comparator) vs Kim (Korea, outcomes to 9 years after surgery, matched on the same infections) answer different questions; the difference is consistent with confounding by indication.
Bu ülkeye bağlı mı?
- Genel biyolojik etkiler
- Universal.
- Beslenme alışkanlıkları
- Not relevant to this claim.
- Gıdanın menşei
- Not applicable.
- Bulaşanlar
- Not applicable.
- Ulusal üretim koşulları
- Not applicable.
- Yasal kurallar
- Not applicable.
- Gerçek izleme verileri
- No Egypt-specific monitoring data identified.
Sonucu değiştirecek bölgesel bir farklılık sağlam verilerle desteklenmemektedir.
İstatistiksel yeniden kontrol
- Wording check: RR as reported – RR 1.99 and 2.72 correspond to 'doubles to triples' for the point estimates; CI for tonsillectomy (1.54-4.80) is wide yayımlanan verilerden yeniden hesaplanamıyor
Kanıtların bütününün kesinliği (GRADE, basitleştirilmiş)
- Ana sonuç
- Later upper respiratory disease after childhood adenotonsillar surgery
- Başlangıç düzeyi
- düşük (gözlemsel çalışmalar)
- Düzey düşürme nedenleri
- inconsistency
- risk of bias (confounding by indication)
- Sonuç
- çok düşük
GRADE yaklaşımını izleyen, tek bir değerlendirici tarafından yapılmış basitleştirilmiş değerlendirme; resmî bir GRADE paneli değildir. GRADE, tek tek çalışmaları değil, bir sonuca ilişkin kanıtların bütününü derecelendirir.
Arama stratejisi
Bu inceleme için belgelenmiş literatür taramaları (orijinal veritabanı sözdizimindeki arama dizeleri).
| Veritabanı | Tarih | Arama | Aranan | Sonuç sayısı | Dahil edilen |
|---|---|---|---|---|---|
| Europe PMC | 26 Ekim 2026 | (TITLE:tonsillectomy OR TITLE:adenoidectomy OR TITLE:adenotonsillectomy) AND (TITLE:"long-term" OR TITLE:"later life" OR TITLE:risk) AND (TITLE:respiratory OR TITLE:asthma OR TITLE:allergic OR TITLE:infections OR TITLE:infectious) AND (cohort OR registry OR "population-based") | her iki yön | 15 | |
| PubMed | 26 Ekim 2026 | (organ removal OR appendectomy OR tonsillectomy OR cholecystectomy OR splenectomy OR hysterectomy) AND long-term[ti] AND (sibling[tiab] OR confounding[tiab]) AND cohort[tiab] | çelişen kanıtlar | 9 |
Açık sorular
Matched adult outcomes.
Bu ne kadar derinlemesine incelendi?
4 bağlantılı çalışma: 1 tanesi tam metin olarak incelendi (bunların 1 tanesi yapılandırılmış yanlılık riski değerlendirmesiyle), 3 tanesi özete dayalı olarak, 0 tanesi yalnızca bibliyografik olarak. İki bağımsız değerlendiricinin yaptığı resmî bir değerlendirme ve bağımsız bir insan uzman incelemesi henüz yapılmamıştır.
Son bilimsel inceleme: 26 Ekim 2026
Değerlendirmenin geçmişi
- 25 Ekim 2026 · Aşama 1 · İlk değerlendirme: Doğru olabilir (düşük)
- 26 Ekim 2026 · Aşama 4 (sistematik kanıt incelemesi) · Genişletilmiş kanıtlarla yeniden incelendi; değerlendirme değişmedi: Doğru olabilir (düşük)
Verdict and certainty unchanged (POTENTIALLY_TRUE, low). The contradicting matched cohort lowers confidence in causality but the claim correctly reproduces the cited association; the existing low certainty already reflects this.
Yeni kaynaklar: I-ORG-122
Anlaşılır dille
Arşiv 1,2 milyon çocuğu kapsayan bir Danimarka çalışmasını alıntılıyor: geniz eti veya bademcikleri alınanlarda daha sonra yaklaşık 2-3 kat daha fazla üst solunum yolu hastalığı görüldü. Sayılar doğrudur. Ancak bu tür bir çalışma ameliyatın hastalıklara neden olduğunu kanıtlayamaz, çünkü bu ameliyatlara ihtiyaç duyan çocuklar zaten hava yolu sorunlarına daha yatkın olabilir. Çalışma, açık bir endikasyon olmadan ameliyat yapmamak için iyi bir nedendir.
Bu iddiaya ilişkin çalışmalar
İddiayı destekleyen çalışmalar (1)
-
Danish children: tonsil/adenoid removal and later illness
Byars SG et al.. JAMA Otolaryngol Head Neck Surg 2018 · PMID 29879264 · DOI 10.1001/jamaoto.2018.0614Kohort çalışmasıTayebat arşivi tarafından alıntılanmışözet incelendi★ temel çalışmaChildren who had the operations had more respiratory illnesses later (2-3 times for upper airway disease), but the study cannot prove the operation caused it.
Çalışma bu somut iddiayı destekliyor mu? Kısmen · Metodolojik kalite: orta · Kanıtın kesinliği: iddianın genel değerlendirmesine bakınız
Orijinal yayın · Bilimsel ayrıntılar
Çalışmanın basit açıklaması
- Araştırmacılar neyi öğrenmek istedi?
Long-term risk
- Çalışma nasıl yapıldı?
Register cohort
- Kaç kişi, hayvan veya numune incelendi?
1.19 million
- Gerçekte ne bulundu?
Associations with later respiratory/infectious/allergic disease
- Gözlenen etki ne kadar büyüktü?
RR 1.99-2.72; infections +2.14% absolute
- Sonuçlar günlük yaşamda ne anlama geliyor?
A reason to avoid unnecessary operations
- Çalışmanın sınırlılıkları neler?
Confounding
- Elawady'nin somut iddiası hakkında ne söylüyor?
Supports a cautious approach, not a ban
- Sonuçlar Almanya ve Avrupa için geçerli mi?
Directly European
- Bu çalışmadan açıkça hangi sonuç çıkarılamaz?
That surgery causes the diseases
Bu gruptaki hiçbir çalışma temel çalışma olarak işaretlenmemiş.
İddiayla çelişen veya onu sınırlayan çalışmalar (3)
-
Trial: tonsil/adenoid surgery for children with sleep apnea
Marcus CL et al.. N Engl J Med 2013 · PMID 23692173 · DOI 10.1056/NEJMoa1215881Randomize kontrollü çalışmaTayebat arşivi tarafından alıntılanmıştam metin, yapılandırılmış yanlılık riski değerlendirmesiSurgery normalized sleep studies in 79% vs 46% with waiting and improved behaviour and quality of life.
Çalışma bu somut iddiayı destekliyor mu? Hayır · Metodolojik kalite: yüksek · Kanıtın kesinliği: iddianın genel değerlendirmesine bakınız
Orijinal yayın · Bilimsel ayrıntılar
Çalışmanın basit açıklaması
- Araştırmacılar neyi öğrenmek istedi?
OSA treatment
- Çalışma nasıl yapıldı?
RCT
- Kaç kişi, hayvan veya numune incelendi?
464
- Gerçekte ne bulundu?
Symptom, QoL and sleep-study benefit; no cognitive benefit; 46% normalized with waiting
- Gözlenen etki ne kadar büyüktü?
79% vs 46%
- Sonuçlar günlük yaşamda ne anlama geliyor?
Surgery helps children with sleep apnea
- Çalışmanın sınırlılıkları neler?
7 months
- Elawady'nin somut iddiası hakkında ne söylüyor?
Contradicts blanket rejection of surgery, but supports watchful waiting as a valid option for many children
- Sonuçlar Almanya ve Avrupa için geçerli mi?
Applicable
- Bu çalışmadan açıkça hangi sonuç çıkarılamaz?
Long-term cognition
-
Cochrane review: tonsil removal for repeated throat infections
Burton MJ et al.. Cochrane Database Syst Rev 2014 · PMID 25407135 · DOI 10.1002/14651858.CD001802.pub3Sistematik derlemebağımsız çapraz kontrolözet incelendi★ temel çalışmaSurgery reduced sore throats modestly in the first year (about 0.6 episodes fewer in children); many children get better without surgery.
Çalışma bu somut iddiayı destekliyor mu? Kısmen · Metodolojik kalite: yüksek · Kanıtın kesinliği: iddianın genel değerlendirmesine bakınız
Orijinal yayın · Bilimsel ayrıntılar
Çalışmanın basit açıklaması
- Araştırmacılar neyi öğrenmek istedi?
Effectiveness
- Çalışma nasıl yapıldı?
Cochrane review
- Kaç kişi, hayvan veya numune incelendi?
1143
- Gerçekte ne bulundu?
Modest benefit
- Gözlenen etki ne kadar büyüktü?
0.6 fewer episodes
- Sonuçlar günlük yaşamda ne anlama geliyor?
Surgery helps a little, mainly in severe cases
- Çalışmanın sınırlılıkları neler?
Short follow-up
- Elawady'nin somut iddiası hakkında ne söylüyor?
Supports caution, not a ban
- Sonuçlar Almanya ve Avrupa için geçerli mi?
Applicable
- Bu çalışmadan açıkça hangi sonuç çıkarılamaz?
Long-term effects
-
Do tonsil and adenoid operations change later infections in children?
Kim JY et al.. Laryngoscope 2021 · PMID 33720418 · DOI 10.1002/lary.29506Kohort çalışmasıbağımsız çapraz kontrolözet incelendiOver 9 years, children who had the operation had the same number of upper airway infections as similar children who did not.
No increase in upper airway infections over 9 years versus matched children with the same infections.
Çalışma bu somut iddiayı destekliyor mu? Hayır · Metodolojik kalite: orta · Kanıtın kesinliği: iddianın genel değerlendirmesine bakınız
Orijinal yayın · Bilimsel ayrıntılar
Çalışmanın basit açıklaması
- Araştırmacılar neyi öğrenmek istedi?
Test whether adenotonsillectomy changes later infections
- Çalışma nasıl yapıldı?
Matched population cohort with equivalence testing
- Kaç kişi, hayvan veya numune incelendi?
2377 operated Korean children and about 9000 controls
- Gerçekte ne bulundu?
No difference in pharyngitis, sinusitis or ear infections
- Gözlenen etki ne kadar büyüktü?
Equivalent within ±0.5 visits
- Sonuçlar günlük yaşamda ne anlama geliyor?
The operation did not increase later airway infections
- Çalışmanın sınırlılıkları neler?
Claims data; children only
- Elawady'nin somut iddiası hakkında ne söylüyor?
Contradicts the claim
- Sonuçlar Almanya ve Avrupa için geçerli mi?
Moderate
- Bu çalışmadan açıkça hangi sonuç çıkarılamaz?
Cannot address adulthood
Bu gruptaki hiçbir çalışma temel çalışma olarak işaretlenmemiş.
Karışık veya belirsiz sonuçlu çalışmalar (0)
Bu grupta çalışma yok.
Bölgesel bağlam
Almanya / AB
Most cited cohorts are Scandinavian (Denmark, Sweden) and directly European; RCTs from the UK and Finland are directly transferable. Guidelines in Europe also emphasize defined indications (not verified here in detail).
Mısır
No Egypt-specific data on rates or outcomes of tonsillectomy, cholecystectomy, hysterectomy, splenectomy or thyroid surgery were identified in this review.
Ülkemde ne geçerli?
Genel bilimsel değerlendirme
Doğru olabilir İlişki doğru; nedensellik belirsiz.
Bu ifade biyolojik veya tıbbi ilişkilerle ilgilidir. Yukarıdaki bilimsel değerlendirme ülkeden bağımsız olarak geçerlidir; ülkeye özgü gıda verileri onu değiştirmez.
Kaynakça
- Association of Long-Term Risk of Respiratory, Allergic, and Infectious Diseases With Removal of Adenoids and Tonsils in Childhood.. Byars SG et al.. JAMA Otolaryngol Head Neck Surg 2018 · PMID 29879264 · DOI 10.1001/jamaoto.2018.0614
- A randomized trial of adenotonsillectomy for childhood sleep apnea.. Marcus CL et al.. N Engl J Med 2013 · PMID 23692173 · DOI 10.1056/NEJMoa1215881
- Tonsillectomy or adenotonsillectomy versus non-surgical treatment for chronic/recurrent acute tonsillitis.. Burton MJ et al.. Cochrane Database Syst Rev 2014 · PMID 25407135 · DOI 10.1002/14651858.CD001802.pub3
- Adenotonsillectomy Does not Alter the Risk of Upper Airway Infections in Children.. Kim JY et al.. Laryngoscope 2021 · PMID 33720418 · DOI 10.1002/lary.29506