Büyük ölçüde yanlış Bilimsel olarak çürütülmüş Kanıtın kesinliği: yüksek geçici C-FAST-03

Açlık sırasında kan şekerinin ve asetonun (ketonların) yükselmesi, karaciğerin düzgün çalıştığının kanıtıdır, tehlike değildir; yüksek şeker artı aseton insülin eksikliği değildir.

Güvenlik uyarısı: İdrarda veya kanda ketonlarla (aseton) birlikte yüksek kan şekeri, özellikle bulantı, kusma, karın ağrısı, hızlı nefes alma, susama veya uyuşukluk ile birlikteyse, tıbbi bir acil durum olan diyabetik ketoasidoz anlamına gelebilir. SGLT2 inhibitörleri (örn. dapagliflozin/Forxiga, empagliflozin) kullanan kişilerde ketoasidoz normal veya yalnızca hafif yükselmiş kan şekeriyle de ortaya çıkabilir. Acil tıbbi yardım alın; beklemeyin veya aç kalarak geçirmeye çalışmayın. Oruç tutmak isteyen diyabetli kişiler bunu yalnızca bireysel bir risk değerlendirmesinden sonra yapmalı (IDF-DAR kılavuzları) ve kan şekeri çok yüksekse (örneğin 300 mg/dL'nin üzerinde) veya düşükse (70 mg/dL'nin altında) ya da ketonlar varsa orucu bozmalıdır.
Kısaca: Bu iddia büyük ölçüde yanlıştır ve diyabetli kişiler için tehlikelidir. Sağlıklı kişilerde açlık sırasında keton oluşması normaldir; ancak sağlıklı açlıkta kan şekeri yükselmez, düşer. Yüksek kan şekeri ile ketonların birlikte bulunması, tıbbi bir acil durum olan insülin eksikliğinin (ketoasidozun) tipik işaretidir.
Sonuç: Büyük ölçüde yanlış ve diyabetli kişiler için tehlikeli: sağlıklı açlıkta kan şekeri düşer ve ketonlar ılımlı şekilde yükselir; yüksek şeker artı ketonlar, acil bir durum olan insülin eksikliğine işaret eder.

Orijinal ifade

ارتفاع السكر والأسيتون في الصيام، بنظره، دليل عمل الكبد لا خطر.

kaynağa göre kelimesi kelimesine. Çeviri projeye aittir; esas olan Arapça metindir.

Çeviri

Açlık sırasında kan şekerinin ve asetonun (ketonların) yükselmesi, karaciğerin düzgün çalıştığının kanıtıdır, tehlike değildir; yüksek şeker artı aseton insülin eksikliği değildir.

Kaynak

Kaynak durumu
Arşiv editörleri
Atıf
Archive editors summarising Elawady's view (homepage summary; not the quote box)
Kaynak
https://eltayebat.com/
Atıf belirsizliği
Homepage summary written by the archive operators describing Elawady's views; partly cites his 'statement of the theory' video (aEbRfVSJIOw), otherwise no video reference.
İddia edilen mekanizma

Glucose and ketones are liver products made under stress hormones; their rise shows intact liver mitochondria.

İddia edilen sağlık etkisi

Reassurance about high glucose and ketones

İlgili nüfus grubu

Everyone, including people with diabetes

Elawady'nin coğrafi sınırlaması

none found

Farklı kaynak sürümleri

Kaynak durumu
Video transkripti (kendi sözleri)
Atıf
Elawady (machine transcript)
Video
حدوته السكر والأسيتو وإزاي خوفوك من الأسيتون وهو تصنيع كبدك بالكامل #ضياء_العوضي (Kaynağı aç)
Yayın tarihi
23 Aralık 2025
Zaman damgası
mevcut değil (transkriptte zaman bilgisi yok)
Atıf belirsizliği
Archive transcript (YouTube CC or AI-generated); no timestamps; 'published' is the date listed by the archive and may be the upload date. Live-stream transcripts can contain viewer comments read aloud; the quoted passage was checked in context to be spoken by Elawady.
Kaynak durumu
Video transkripti (kendi sözleri)
Atıf
Elawady (machine transcript)
Video
ارتفاع السكر والأسيتون ؟خطر والا ده الطبيعي ؟#ضياء_العوضي (Kaynağı aç)
Yayın tarihi
23 Aralık 2025
Zaman damgası
mevcut değil (transkriptte zaman bilgisi yok)
Atıf belirsizliği
Archive transcript (YouTube CC or AI-generated); no timestamps; 'published' is the date listed by the archive and may be the upload date. Live-stream transcripts can contain viewer comments read aloud; the quoted passage was checked in context to be spoken by Elawady.
Kaynak durumu
Video transkripti (kendi sözleri)
Atıf
Elawady (machine transcript)
Video
انت كبني آدم المفروض تاكل إيه ؟ #ضياء_العوضي (Kaynağı aç)
Yayın tarihi
3 Ocak 2026
Zaman damgası
mevcut değil (transkriptte zaman bilgisi yok)
Atıf belirsizliği
Archive transcript (YouTube CC or AI-generated); no timestamps; 'published' is the date listed by the archive and may be the upload date. Live-stream transcripts can contain viewer comments read aloud; the quoted passage was checked in context to be spoken by Elawady.

Bilimsel değerlendirme

Büyük ölçüde yanlış – İfadenin temel kısımları kanıtlarla desteklenmiyor veya büyük ölçüde abartılmış.

Kanıtın kesinliği: yüksek – Yeni araştırmaların değerlendirmeyi değiştirmesi çok olası değildir.

1. Ne iddia edildi?

High glucose and acetone during fasting show healthy liver function and are not dangerous.

2. Kanıtlanabilir şekilde doğru olan ne?

In prolonged fasting, the liver makes ketone bodies from fat; beta-hydroxybutyrate becomes a key fuel for the brain and allows survival in starvation (I-FAST-01). Starvation ketosis is a recognised, usually mild state; the 2024 consensus distinguishes it from DKA by dietary history (I-INS-07). Stress hormones (cortisol, adrenaline, glucagon) do raise glucose and ketones.

3. Yanlış veya abartılı olan ne?

In healthy people fasting glucose does not rise to high levels; it stays in the normal range or falls. High glucose plus ketones and acidosis is the defining triad of DKA (I-INS-08); beta-hydroxybutyrate >=3.0 mmol/L correlates with acidosis and is used for diagnosis (I-INS-07). DKA results from insulin deficiency and is life-threatening without insulin and fluids (I-INS-07). SGLT2 inhibitors cause euglycaemic DKA (I-ODD-10, I-ODD-09). People with diabetes who fast (e.g. Ramadan) have higher rates of severe hypoglycaemia and, in type 1 diabetes, hyperglycaemic complications (I-FAST-10); guidelines therefore require risk stratification and monitoring (I-FAST-11, I-INS-10).

4. Belirsiz kalan ne?

How often people following the system interpret rising glucose and ketones as harmless, and how many have developed ketoacidosis as a result, is unknown; no data were found.

5. Hangi çalışmalar destekliyor?

I-FAST-01 (fasting ketosis is physiological).

6. Hangi çalışmalar çelişiyor?

I-INS-07, I-INS-08, I-ODD-09, I-ODD-10, I-FAST-10, I-FAST-11, I-INS-10; IDF-DAR 2021 full guideline: break the fast if glucose >300 mg/dL or <70 mg/dL (I-FAST-108); healthy fasters' glucose stabilised at 4.7 mmol/L (I-FAST-111); type 1 diabetes and Ramadan: more complications and ER visits in high-risk adults (I-FAST-109) and frequent hypoglycaemia with some DKA in adolescents (I-FAST-110).

7. Almanya ve Avrupa için ne geçerli?

Same emergency criteria apply.

8. Mısır hakkında ne biliniyor?

Many people with diabetes in Egypt fast during Ramadan. The IDF-DAR 2021 guideline, co-authored by Egyptian diabetologists, states that all individuals should break the fast if blood glucose is below 70 mg/dL or above 300 mg/dL, or with symptoms of hypoglycaemia or acute illness (I-FAST-108).

9. Hangi pratik sonuç uygundur?

Sağlıklı kişilerde açlık sırasında bir miktar keton normaldir. Diyabetli kişilerde, özellikle tip 1 diyabette, insülin kullananlarda ve SGLT2 inhibitörü kullananlarda, açlık sırasında yüksek kan şekeri ve/veya ketonlar, ölçüm ve tıbbi müdahale gerektiren bir uyarı işaretidir.

Değerlendirme ayrıntıları

Kanıtın kesinliğine ilişkin gerekçe

Physiological fasting ketosis in healthy people is real (correct kernel), but in healthy people fasting glucose falls or stays normal, it does not rise markedly. The combination of high glucose and high ketones is the definition of diabetic ketoacidosis, an emergency caused by insulin deficiency (consensus). In SGLT2 users ketoacidosis can occur with near-normal glucose. High certainty for the danger in people with diabetes.

Kaynak kalitesi

Homepage editorial plus several own-word videos (one titled about acetone being 'your liver's production').

Bölgesel aktarılabilirlik

Universal.

Bireysel istisnalar

Healthy non-diabetic adults: mild-moderate ketosis after 1-3 days of fasting is expected and usually harmless (pregnancy, children and certain metabolic disorders excepted).

İddianın bölgesel kapsamı
genel (biyolojik/tıbbi)
Son inceleme
26 Ekim 2026 geçici

Ayrıntılı bilimsel kanıtlar

Bilimsel olarak çürütülmüş – Yüksek kaliteli kanıtlar tersini gösteriyor veya iddia iyi bilinen fizyolojiyle çelişiyor.

Araştırma sorusu: During fasting, are rising blood glucose together with ketones a sign of normal liver function rather than insulin deficiency, in healthy people and in people with diabetes?

Ayrıntılı araştırma sorusu (PECO)
Nüfus
Healthy fasting adults; people with diabetes (T1D, insulin-treated T2D, SGLT2 inhibitor users) who fast
Müdahale veya maruziyet
Fasting (incl. Ramadan, multi-day)
Karşılaştırma
Fed state / non-fasting
Coğrafi kapsam
universal biology; Ramadan context (Egypt, Arab region)
Sonuçlar
  • Blood glucose course
  • Ketones
  • DKA, hyperglycaemic emergencies, ER visits

Çalışma sonuçları yazarların bildirdiği şekildedir. Değerlendirmemiz aşağıdadır.

İddiayı ne destekliyor?

  • How the body fuels itself during starvation

    Cahill GF. Annu Rev Nutr 2006 · PMID 16848698 · DOI 10.1146/annurev.nutr.26.061505.111258 Anlatısal derlemeözet incelendi

    Fasting ketosis is physiological: the liver makes ketones that fuel the brain in starvation.

    Gerçek sonuç
    Narrative; no numbers.
    Metodolojik kalite
    low (narrative review)
    İlgililik
    direct for 'ketones in fasting are normal'
    Sınırlılıklar
    Does not address high glucose.

    Orijinal yayın

  • Insulin after a 36-hour fast

    Jørgensen SW et al.. Am J Physiol Endocrinol Metab 2021 · PMID 33284087 · DOI 10.1152/ajpendo.00433.2020 Diğerözet incelendiyeni eklendi

    Prolonged fasting produces a physiological, reversible whole-body insulin resistance.

    Gerçek sonuç
    Increased whole-body insulin resistance after 36 h; higher insulin at refeeding.
    Metodolojik kalite
    moderate (n=13)
    İlgililik
    partial: explains a kernel, but fasting glucose itself was not reported to rise to high levels
    Sınırlılıklar
    Small; abstract only.

    Orijinal yayın

İddiaya karşı ne var?

  • Safety of medically supervised multi-day fasting

    Wilhelmi de Toledo F et al.. PLoS One 2019 · PMID 30601864 · DOI 10.1371/journal.pone.0209353 Kohort çalışmasıtam metin incelendiyeni eklendi

    In 1,422 non-diabetic people fasting 4-21 days, glucose fell and stabilised at 4.7 mmol/L while ketones rose.

    Gerçek sonuç
    Glucose 4.7 mmol/L (about 85 mg/dL), p<0.001; ketones increased.
    Metodolojik kalite
    low-moderate (large uncontrolled cohort, full text read)
    İlgililik
    direct: healthy fasting means low-normal glucose with ketones, not high glucose
    Sınırlılıklar
    Uncontrolled; COI.

    Orijinal yayın

  • International guideline on diabetic ketoacidosis

    Umpierrez GE et al.. Diabetes Care 2024 · PMID 39052901 · DOI 10.2337/dci24-0032 Kılavuz / tutum bildirgesitam metin incelendi

    High glucose plus ketones plus acidosis defines DKA, caused by insulin deficiency.

    Gerçek sonuç
    BHB >=3.0 mmol/L correlates with acidosis; insulin is the cornerstone of treatment.
    Metodolojik kalite
    high (2024 international consensus)
    İlgililik
    direct
    Sınırlılıklar
    Consensus document.

    Orijinal yayın

  • Ramadan guidelines for people with diabetes

    International Diabetes Federation and DAR International Alliance (ed. Hassanein M). IDF (Brussels) 2021 Kılavuz / tutum bildirgesitam metin incelendiyeni eklendi

    IDF-DAR 2021: everyone with diabetes must break the fast if glucose exceeds 300 mg/dL or falls below 70 mg/dL; T1D is high/very high risk.

    Gerçek sonuç
    Explicit thresholds; glucose falls in physiological fasting.
    Metodolojik kalite
    moderate (international guideline incl. Egyptian authors; full PDF read)
    İlgililik
    direct
    Sınırlılıklar
    Consensus-based.

    Orijinal yayın

Kanıtların bütünü ne söylüyor?

Yukarıdaki çalışmalara dayalı editoryal değerlendirme – kendisi bir çalışma sonucu değildir.

Hangi görüş daha iyi destekleniyor?

In healthy people, fasting lowers glucose to the low-normal range and raises ketones moderately (physiological ketosis). High glucose together with ketones is the hallmark of insulin deficiency (DKA) and is an emergency, especially in type 1 diabetes and with SGLT2 inhibitors (where ketoacidosis can occur at near-normal glucose).

Neden bazı çalışmalar daha ağır basar

International consensus and guidelines (I-INS-07, I-INS-10, I-FAST-108) plus large observational data on fasting physiology outweigh the single physiological kernel (fasting insulin resistance).

Nedensel bir ilişki kanıtlanmış mı? Evet, kanıtlanmış Insulin deficiency causes DKA (established pathophysiology; reversal with insulin).

Kalan belirsizlik

How many followers have delayed care because of this message (no data).

Gerekçeli sonuç

Ketones during fasting can be normal in healthy people; high glucose with ketones is not a sign of a healthy liver but a warning sign of insulin deficiency.

Çalışmalar neden çelişiyor gibi görünüyor?

The kernel (physiological fasting insulin resistance and ketosis) and the danger (DKA) concern different populations and glucose levels; they do not truly conflict.

Bu ülkeye bağlı mı?
Genel biyolojik etkiler
Universal.
Beslenme alışkanlıkları
Many people with diabetes in Egypt fast during Ramadan; the IDF-DAR guideline, co-written by Egyptian diabetologists, requires breaking the fast at glucose >300 mg/dL.
Gıdanın menşei
Not applicable.
Bulaşanlar
Not applicable.
Ulusal üretim koşulları
Not applicable.
Yasal kurallar
Not applicable.
Gerçek izleme verileri
Regional data (Saudi Arabia) show emergency visits among fasting people with T1D (I-FAST-109); no Egyptian registry data found.

Sonucu değiştirecek bölgesel bir farklılık sağlam verilerle desteklenmemektedir.

İstatistiksel yeniden kontrol
  • OR interpretation and CI symmetry – OR 0.53 (0.34-0.82) log-symmetric; '47% lower odds' is an odds ratio from self-reported cross-sectional data, not a causal risk reduction. yeniden hesaplandı
  • Unit conversion of fasting glucose – 4.7 mmol/L = about 85 mg/dL (low-normal). yeniden hesaplandı
Kanıtların bütününün kesinliği (GRADE, basitleştirilmiş)
Ana sonuç
Risk of DKA/hyperglycaemic emergency when high glucose plus ketones in fasting people with diabetes are ignored
Başlangıç düzeyi
düşük (gözlemsel çalışmalar)
Düzey yükseltme nedenleri
  • large effect and established mechanism (untreated DKA is lethal; insulin reverses it)
  • consistent consensus across guidelines
Sonuç
yüksek

GRADE yaklaşımını izleyen, tek bir değerlendirici tarafından yapılmış basitleştirilmiş değerlendirme; resmî bir GRADE paneli değildir. GRADE, tek tek çalışmaları değil, bir sonuca ilişkin kanıtların bütününü derecelendirir.

İncelenen klinik kılavuzlar ve resmî açıklamalar
  • IDF and DAR International Alliance: Diabetes and Ramadan: Practical Guidelines 2021 (2021) · Orijinal yayın
    All individuals should break the fast if blood glucose <70 mg/dL (3.9 mmol/L) or >300 mg/dL (16.7 mmol/L) or with symptoms of hypoglycaemia or acute illness; people with T1DM are high/very high risk; during fasting glucose falls and insulin secretion is suppressed; when glycogen is depleted and insulin is low, fat is converted to ketones.
  • ADA: Standards of Care in Diabetes-2026, Section 6 (Glycemic Goals, Hypoglycemia, and Hyperglycemic Crises) (2026) · Orijinal yayın
    Previously verified by the diabetes team (I-INS-10 full text): people on intensive insulin therapy should not stop or hold basal insulin even if not eating; individuals at risk for DKA should measure ketones; consider holding SGLT2 inhibitors when oral intake cannot be maintained. Not re-fetched in this phase (diabetesjournals.org returned 403).
  • ADA/EASD/JBDS/AACE/DTS: Hyperglycemic Crises in Adults With Diabetes: A Consensus Report (I-INS-07) (2024) · Orijinal yayın
    Insulin therapy is the cornerstone of DKA management; SGLT2 inhibitors account for most euglycaemic DKA; starvation ketosis distinguished by history.
Arama stratejisi

Bu inceleme için belgelenmiş literatür taramaları (orijinal veritabanı sözdizimindeki arama dizeleri).

VeritabanıTarihAramaArananSonuç sayısıDahil edilen
Europe PMC26 Ekim 2026Ramadan AND ("type 1 diabetes") AND (ketoacidosis OR DKA OR hyperglycaemia OR hyperglycemia) AND ("systematic review" OR "meta-analysis")çelişen kanıtlar241
Europe PMC26 Ekim 2026Ramadan AND diabetes AND (ketoacidosis OR "hyperglycemic emergencies" OR "hospital admissions") AND (Egypt OR Egyptian OR Saudi OR Arab)çelişen kanıtlar328
Web (WebSearch + direct fetch)26 Ekim 2026IDF-DAR Diabetes and Ramadan Practical Guidelines 2021 break the fast glucose 300 mg/dL 70 mg/dL; PDF downloaded from media.idf.org (daralliance.org not resolvable)kılavuzlar10
Europe PMC26 Ekim 2026("prolonged fasting" OR "periodic fasting" OR "water-only fasting" OR "long-term fasting") AND (safety OR "adverse events") AND (subjects OR participants) AND (observational OR "chart review" OR cohort)destekleyen kanıtlar1199
PubMed26 Ekim 2026("starvation ketosis"[tiab] OR "fasting ketosis"[tiab]) AND (physiological OR benign OR normal)destekleyen kanıtlar41
PubMed26 Ekim 2026(fasting[ti]) AND (glucose[ti] OR ketone*[ti]) AND healthy AND (days OR prolonged)destekleyen kanıtlar38
PubMed26 Ekim 2026Ramadan[ti] AND (diabetes[ti]) AND (ketoacidosis OR hyperglycemia OR hyperglycaemia) AND (meta-analysis[pt] OR cohort OR guideline)çelişen kanıtlar22
PubMed26 Ekim 2026(euglycemic[ti] OR euglycaemic[ti]) AND ketoacidosis[ti] AND (fasting OR "SGLT2")çelişen kanıtlar256

Açık sorular

Case reports of DKA in people following the system (none found).

Bu ne kadar derinlemesine incelendi?

13 bağlantılı çalışma: 6 tanesi tam metin olarak incelendi (bunların 2 tanesi yapılandırılmış yanlılık riski değerlendirmesiyle), 7 tanesi özete dayalı olarak, 0 tanesi yalnızca bibliyografik olarak. İki bağımsız değerlendiricinin yaptığı resmî bir değerlendirme ve bağımsız bir insan uzman incelemesi henüz yapılmamıştır.

Son bilimsel inceleme: 26 Ekim 2026

Değerlendirmenin geçmişi
  1. 25 Ekim 2026 · Aşama 1 · İlk değerlendirme: Büyük ölçüde yanlış (yüksek)
  2. 26 Ekim 2026 · Aşama 4 (sistematik kanıt incelemesi) · Genişletilmiş kanıtlarla yeniden incelendi; değerlendirme değişmedi: Büyük ölçüde yanlış (yüksek)
    New evidence (IDF-DAR full text, regional T1D Ramadan data, large fasting cohort showing glucose falls) confirms the existing verdict; the correct kernel (fasting ketosis) keeps it at mostly false rather than false.
    Yeni kaynaklar: I-FAST-108 I-FAST-109 I-FAST-110 I-FAST-111 I-FAST-102

Anlaşılır dille

Sağlıklı insanlar bir gün veya daha uzun süre aç kaldığında, karaciğer yağdan keton (aseton) yapar ve bu normaldir. Ancak sağlıklı insanlarda kan şekeri açlık sırasında yükselmez. Diyabetli birinde yüksek şeker ve ketonlar birlikte varsa, bu acil bir durum olan ketoasidoz olabilir. Diyabetli kişilere bu işaretleri görmezden gelmelerini söylemek hayatlara mal olabilir.

Bu iddiaya ilişkin çalışmalar

İddiayı destekleyen çalışmalar (1)

  • How the body fuels itself during starvation

    Cahill GF. Annu Rev Nutr 2006 · PMID 16848698 · DOI 10.1146/annurev.nutr.26.061505.111258
    Anlatısal derlemebağımsız çapraz kontrolözet incelendi

    During long fasting the brain uses ketones from fat, which allows survival.

    Çalışma bu somut iddiayı destekliyor mu? Kısmen · Metodolojik kalite: orta · Kanıtın kesinliği: iddianın genel değerlendirmesine bakınız

    Orijinal yayın · Bilimsel ayrıntılar

    Çalışmanın basit açıklaması
    Araştırmacılar neyi öğrenmek istedi?

    Fuel metabolism in prolonged starvation

    Çalışma nasıl yapıldı?

    Narrative/biographical review

    Kaç kişi, hayvan veya numune incelendi?

    not applicable; Humans in starvation (historical studies)

    Gerçekte ne bulundu?

    Ketones fuel the brain in starvation.

    Gözlenen etki ne kadar büyüktü?

    not reported

    Sonuçlar günlük yaşamda ne anlama geliyor?

    Fasting ketosis is normal physiology in healthy people.

    Çalışmanın sınırlılıkları neler?

    Narrative; No quantitative data in abstract

    Elawady'nin somut iddiası hakkında ne söylüyor?

    Supports physiological kernels of C-FAST-01, C-FAST-03, C-FAST-04 (fasting ketosis is normal).

    Sonuçlar Almanya ve Avrupa için geçerli mi?

    Physiology universal.

    Bu çalışmadan açıkça hangi sonuç çıkarılamaz?

    That high glucose plus ketones is harmless in diabetes.

    Bilimsel ayrıntılar →

İddiayla çelişen veya onu sınırlayan çalışmalar (11)

  • International guideline on diabetic ketoacidosis

    Umpierrez GE et al.. Diabetes Care 2024 · PMID 39052901 · DOI 10.2337/dci24-0032
    Kılavuz / tutum bildirgesibağımsız çapraz kontroltam metin incelendi★ temel çalışma

    Insulin, fluids and potassium are the core treatment; with this, fewer than 1% of adults die.

    Çalışma bu somut iddiayı destekliyor mu? Hayır · Metodolojik kalite: yüksek · Kanıtın kesinliği: iddianın genel değerlendirmesine bakınız

    Orijinal yayın · Bilimsel ayrıntılar

    Çalışmanın basit açıklaması
    Araştırmacılar neyi öğrenmek istedi?

    Diagnosis and management of DKA and HHS in adults

    Çalışma nasıl yapıldı?

    International consensus report based on systematic examination of literature since 2009 (ADA, EASD, JBDS, AACE, DTS)

    Kaç kişi, hayvan veya numune incelendi?

    not applicable; Adults with diabetes

    Gerçekte ne bulundu?

    Insulin is the cornerstone; glucocorticoids worsen hyperglycaemia.

    Gözlenen etki ne kadar büyüktü?

    Mortality <1% with treatment

    Sonuçlar günlük yaşamda ne anlama geliyor?

    Ketoacidosis needs hospital treatment with insulin.

    Çalışmanın sınırlılıkları neler?

    Consensus, not trial

    Elawady'nin somut iddiası hakkında ne söylüyor?

    Directly contradicts C-INS-08; supports danger in C-FAST-03; contradicts C-INS-07, C-INS-10.

    Sonuçlar Almanya ve Avrupa için geçerli mi?

    EASD and JBDS (UK) co-authored; directly applicable.

    Bu çalışmadan açıkça hangi sonuç çıkarılamaz?

    Outcomes of untreated DKA quantitatively.

    Bilimsel ayrıntılar →

  • Review on diabetic ketoacidosis

    Dhatariya KK et al.. Nat Rev Dis Primers 2020 · PMID 32409703 · DOI 10.1038/s41572-020-0165-1
    Anlatısal derlemebağımsız çapraz kontroltam metin, yapılandırılmış yanlılık riski değerlendirmesi

    DKA is an emergency that can kill; it is treated with fluids, insulin and salts, and insulin must not be stopped in type 1 diabetes even when not eating.

    Çalışma bu somut iddiayı destekliyor mu? Hayır · Metodolojik kalite: orta · Kanıtın kesinliği: iddianın genel değerlendirmesine bakınız

    Orijinal yayın · Bilimsel ayrıntılar

    Çalışmanın basit açıklaması
    Araştırmacılar neyi öğrenmek istedi?

    Epidemiology, pathogenesis, diagnosis and management of DKA

    Çalışma nasıl yapıldı?

    Narrative expert review (Nature Reviews Disease Primers)

    Kaç kişi, hayvan veya numune incelendi?

    not applicable; Adults and children with diabetes

    Gerçekte ne bulundu?

    DKA is diagnosed by high glucose, ketones and acid; it kills <1% when treated in rich countries but up to 26-41% where treatment is lacking; treatment is fluids, insulin and potassium, and insulin must never be stopped in type 1 diabetes even when not eating.

    Gözlenen etki ne kadar büyüktü?

    not applicable

    Sonuçlar günlük yaşamda ne anlama geliyor?

    DKA is an emergency.

    Çalışmanın sınırlılıkları neler?

    Narrative expert review without systematic methods; one author has research support from insulin makers.

    Elawady'nin somut iddiası hakkında ne söylüyor?
    Sonuçlar Almanya ve Avrupa için geçerli mi?

    International.

    Bu çalışmadan açıkça hangi sonuç çıkarılamaz?

    Quantitative estimates.

    Bilimsel ayrıntılar →

  • SGLT2 drugs and ketoacidosis

    Douros A et al.. Ann Intern Med 2020 · PMID 32716707 · DOI 10.7326/M20-0289
    Kohort çalışmasıbağımsız çapraz kontrolözet incelendi★ temel çalışma

    About 2 per 1,000 users per year developed ketoacidosis, nearly 3 times more than with DPP-4 drugs.

    Çalışma bu somut iddiayı destekliyor mu? Evet · Metodolojik kalite: yüksek · Kanıtın kesinliği: iddianın genel değerlendirmesine bakınız

    Orijinal yayın · Bilimsel ayrıntılar

    Çalışmanın basit açıklaması
    Araştırmacılar neyi öğrenmek istedi?

    SGLT2 vs DPP-4 inhibitors and DKA risk

    Çalışma nasıl yapıldı?

    Multicentre population-based cohort (prevalent new-user design, propensity-matched)

    Kaç kişi, hayvan veya numune incelendi?

    208,757 matched pairs; Type 2 diabetes new users

    Gerçekte ne bulundu?

    HR 2.85.

    Gözlenen etki ne kadar büyüktü?

    HR 2.85 (1.99-4.08)

    Sonuçlar günlük yaşamda ne anlama geliyor?

    Rare but real; caution with fasting/illness.

    Çalışmanın sınırlılıkları neler?

    No lab data; Unmeasured confounding

    Elawady'nin somut iddiası hakkında ne söylüyor?

    Supports C-ODD-02; relevant to C-FAST-03.

    Sonuçlar Almanya ve Avrupa için geçerli mi?

    UK data included.

    Bu çalışmadan açıkça hangi sonuç çıkarılamaz?

    That the drugs are net harmful.

    Bilimsel ayrıntılar →

  • Ketoacidosis with normal blood sugar on SGLT2 drugs

    Peters AL et al.. Diabetes Care 2015 · PMID 26078479 · DOI 10.2337/dc15-0843
    Vaka serisi / vaka raporubağımsız çapraz kontroltam metin, yapılandırılmış yanlılık riski değerlendirmesi

    Several patients developed ketoacidosis with near-normal sugar, so it was recognised late.

    Çalışma bu somut iddiayı destekliyor mu? Evet · Metodolojik kalite: çok düşük · Kanıtın kesinliği: iddianın genel değerlendirmesine bakınız

    Orijinal yayın · Bilimsel ayrıntılar

    Çalışmanın basit açıklaması
    Araştırmacılar neyi öğrenmek istedi?

    Describe euglycaemic DKA with SGLT2 inhibitors

    Çalışma nasıl yapıldı?

    Case series

    Kaç kişi, hayvan veya numune incelendi?

    9 individuals, 13 episodes; Patients with T1D or T2D on SGLT2 inhibitors

    Gerçekte ne bulundu?

    13 episodes in 9 patients on canagliflozin (7 with off-label type 1 diabetes); glucose often near normal, delaying diagnosis; all recovered with IV fluids and insulin.

    Gözlenen etki ne kadar büyüktü?

    not applicable

    Sonuçlar günlük yaşamda ne anlama geliyor?

    Check ketones when unwell on SGLT2 drugs.

    Çalışmanın sınırlılıkları neler?

    Incidental case collection, no denominator, mostly off-label type 1 use, all on canagliflozin.

    Elawady'nin somut iddiası hakkında ne söylüyor?

    Supports C-ODD-02; key for C-FAST-03 safety.

    Sonuçlar Almanya ve Avrupa için geçerli mi?

    US.

    Bu çalışmadan açıkça hangi sonuç çıkarılamaz?

    How often this happens; that every SGLT2 inhibitor (e.g. dapagliflozin) carries the same risk (inferred, not shown here).

    Bilimsel ayrıntılar →

  • Fasting in Ramadan with diabetes (EPIDIAR)

    Salti I et al.. Diabetes Care 2004 · PMID 15451892 · DOI 10.2337/diacare.27.10.2306
    Kesitsel çalışmabağımsız çapraz kontrolözet incelendi★ temel çalışma

    Severe low blood sugar was 4.7 times (type 1) and 7.5 times (type 2) more common during Ramadan.

    Çalışma bu somut iddiayı destekliyor mu? Hayır · Metodolojik kalite: orta · Kanıtın kesinliği: iddianın genel değerlendirmesine bakınız

    Orijinal yayın · Bilimsel ayrıntılar

    Çalışmanın basit açıklaması
    Araştırmacılar neyi öğrenmek istedi?

    Diabetes characteristics and effects of Ramadan fasting

    Çalışma nasıl yapıldı?

    Population-based retrospective cross-sectional survey (EPIDIAR)

    Kaç kişi, hayvan veya numune incelendi?

    12,243; Muslims with type 1 or type 2 diabetes

    Gerçekte ne bulundu?

    Severe hypoglycaemia increased.

    Gözlenen etki ne kadar büyüktü?

    0.14 vs 0.03/month (T1D)

    Sonuçlar günlük yaşamda ne anlama geliyor?

    People with diabetes need a plan before fasting.

    Çalışmanın sınırlılıkları neler?

    Retrospective, recall

    Elawady'nin somut iddiası hakkında ne söylüyor?

    Contradicts safety implications of C-FAST-03, C-FAST-05, C-FAST-07; relevant to C-ODD-11.

    Sonuçlar Almanya ve Avrupa için geçerli mi?

    Relevant to Muslim communities in Europe.

    Bu çalışmadan açıkça hangi sonuç çıkarılamaz?

    Mortality effects.

    Bilimsel ayrıntılar →

  • IDF-DAR Ramadan guidelines 2021

    Hassanein M et al.. Diabetes Res Clin Pract 2022 · PMID 35016991 · DOI 10.1016/j.diabres.2021.109185
    Kılavuz / tutum bildirgesibağımsız çapraz kontrolözet incelendi

    People with diabetes who fast need individual risk assessment and medical guidance.

    Çalışma bu somut iddiayı destekliyor mu? Hayır · Metodolojik kalite: orta · Kanıtın kesinliği: iddianın genel değerlendirmesine bakınız

    Orijinal yayın · Bilimsel ayrıntılar

    Çalışmanın basit açıklaması
    Araştırmacılar neyi öğrenmek istedi?

    Management of diabetes during Ramadan fasting

    Çalışma nasıl yapıldı?

    Practical guideline (IDF and DaR International Alliance)

    Kaç kişi, hayvan veya numune incelendi?

    not applicable; People with diabetes who fast

    Gerçekte ne bulundu?

    Guidance on risk stratification.

    Gözlenen etki ne kadar büyüktü?

    not applicable

    Sonuçlar günlük yaşamda ne anlama geliyor?

    Fast only with a medical plan.

    Çalışmanın sınırlılıkları neler?

    Abstract only read

    Elawady'nin somut iddiası hakkında ne söylüyor?

    Contradicts C-FAST-03 and C-FAST-10 safety implications.

    Sonuçlar Almanya ve Avrupa için geçerli mi?

    Applicable to fasting Muslims in Europe.

    Bu çalışmadan açıkça hangi sonuç çıkarılamaz?

    Specific thresholds (not in abstract).

    Bilimsel ayrıntılar →

  • ADA guideline 2026: blood sugar goals and emergencies

    American Diabetes Association Professional Practice Committee for Diabetes* . Diabetes Care 2026 · PMID 41358894 · DOI 10.2337/dc26-S006
    Kılavuz / tutum bildirgesibağımsız çapraz kontroltam metin incelendi★ temel çalışma

    Most adults should aim for HbA1c below 7%, avoid low sugar, and measure ketones when at risk.

    Çalışma bu somut iddiayı destekliyor mu? Kısmen · Metodolojik kalite: yüksek · Kanıtın kesinliği: iddianın genel değerlendirmesine bakınız

    Orijinal yayın · Bilimsel ayrıntılar

    Çalışmanın basit açıklaması
    Araştırmacılar neyi öğrenmek istedi?

    Glycaemic goals, hypoglycaemia and hyperglycaemic crises

    Çalışma nasıl yapıldı?

    Clinical practice guideline (ADA Standards of Care 2026, Section 6)

    Kaç kişi, hayvan veya numune incelendi?

    not applicable; People with diabetes

    Gerçekte ne bulundu?

    Individual targets; do not stop basal insulin when not eating.

    Gözlenen etki ne kadar büyüktü?

    not applicable

    Sonuçlar günlük yaşamda ne anlama geliyor?

    Moderate targets and safety rules.

    Çalışmanın sınırlılıkları neler?

    US-centred; Partially read

    Elawady'nin somut iddiası hakkında ne söylüyor?

    Supports C-INS-04, C-INS-11; contradicts C-FAST-01, C-FAST-03, C-DIAB-02.

    Sonuçlar Almanya ve Avrupa için geçerli mi?

    Consistent with EASD guidance.

    Bu çalışmadan açıkça hangi sonuç çıkarılamaz?

    Not applicable.

    Bilimsel ayrıntılar →

  • Ramadan guidelines for people with diabetes

    International Diabetes Federation and DAR International Alliance (ed. Hassanein M). IDF (Brussels) 2021
    Kılavuz / tutum bildirgesibağımsız çapraz kontroltam metin incelendi★ temel çalışma

    People with diabetes who fast must stop fasting if blood sugar goes above 300 mg/dL or below 70 mg/dL.

    Break the fast if glucose >300 mg/dL or <70 mg/dL; T1D is high/very high risk; glucose falls in normal fasting.

    Çalışma bu somut iddiayı destekliyor mu? Hayır · Metodolojik kalite: orta · Kanıtın kesinliği: iddianın genel değerlendirmesine bakınız

    Orijinal yayın · Bilimsel ayrıntılar

    Çalışmanın basit açıklaması
    Araştırmacılar neyi öğrenmek istedi?

    Give practical advice for safe fasting with diabetes.

    Çalışma nasıl yapıldı?

    International expert guideline.

    Kaç kişi, hayvan veya numune incelendi?

    not applicable

    Gerçekte ne bulundu?

    Risk stratification; break-fast thresholds; T1D high risk.

    Gözlenen etki ne kadar büyüktü?

    not applicable

    Sonuçlar günlük yaşamda ne anlama geliyor?

    High blood sugar during fasting is a reason to stop fasting and check for danger, not a sign of health.

    Çalışmanın sınırlılıkları neler?

    Consensus-based.

    Elawady'nin somut iddiası hakkında ne söylüyor?

    Contradicts the claim for people with diabetes.

    Sonuçlar Almanya ve Avrupa için geçerli mi?

    Used by clinicians in Egypt and the Gulf and by European diabetes services for Muslim patients.

    Bu çalışmadan açıkça hangi sonuç çıkarılamaz?

    Precise risk of DKA per fasting day.

    Bilimsel ayrıntılar →

  • Type 1 diabetes and Ramadan complications

    Alguwaihes AM et al.. Clin Med Insights Endocrinol Diabetes 2025 · PMID 41001082 · DOI 10.1177/11795514251376888
    Kesitsel çalışmabağımsız çapraz kontrolözet incelendi★ temel çalışma

    Among 963 Saudi adults with type 1 diabetes, those rated high risk had more complications and emergency visits when fasting.

    In 963 adults with T1D, high-risk fasters had more complications and ER visits.

    Çalışma bu somut iddiayı destekliyor mu? Hayır · Metodolojik kalite: düşük · Kanıtın kesinliği: iddianın genel değerlendirmesine bakınız

    Orijinal yayın · Bilimsel ayrıntılar

    Çalışmanın basit açıklaması
    Araştırmacılar neyi öğrenmek istedi?

    Test a fasting risk tool.

    Çalışma nasıl yapıldı?

    Online survey after Ramadan 2022.

    Kaç kişi, hayvan veya numune incelendi?

    963 adults with T1D.

    Gerçekte ne bulundu?

    High-risk group: more ER visits; education linked to fewer visits.

    Gözlenen etki ne kadar büyüktü?

    OR 0.53 (0.34-0.82) for education.

    Sonuçlar günlük yaşamda ne anlama geliyor?

    Fasting with type 1 diabetes can lead to emergencies; preparation with doctors helps.

    Çalışmanın sınırlılıkları neler?

    Self-reported; no lab confirmation.

    Elawady'nin somut iddiası hakkında ne söylüyor?

    Contradicts the idea that high sugar during fasting is harmless.

    Sonuçlar Almanya ve Avrupa için geçerli mi?

    Directly relevant to Arab populations including Egypt.

    Bu çalışmadan açıkça hangi sonuç çıkarılamaz?

    Exact DKA rates.

    Bilimsel ayrıntılar →

  • Teenagers with type 1 diabetes fasting Ramadan

    Safari O et al.. BMC Endocr Disord 2025 · PMID 39966830 · DOI 10.1186/s12902-025-01835-1
    Meta-analizbağımsız çapraz kontrolözet incelendi★ temel çalışma

    Low blood sugar was very common and high sugar and ketoacidosis also occurred in fasting teenagers with type 1 diabetes.

    Adolescents with T1D fasting Ramadan: hypoglycaemia 50.79/100 observations; hyperglycaemia and DKA reported.

    Çalışma bu somut iddiayı destekliyor mu? Hayır · Metodolojik kalite: düşük · Kanıtın kesinliği: iddianın genel değerlendirmesine bakınız

    Orijinal yayın · Bilimsel ayrıntılar

    Çalışmanın basit açıklaması
    Araştırmacılar neyi öğrenmek istedi?

    Summarise risks of Ramadan fasting for teenagers with T1D.

    Çalışma nasıl yapıldı?

    Meta-analysis of 9 studies.

    Kaç kişi, hayvan veya numune incelendi?

    458 adolescents.

    Gerçekte ne bulundu?

    No change in HbA1c; frequent hypoglycaemia; some hyperglycaemia and DKA.

    Gözlenen etki ne kadar büyüktü?

    Hypoglycaemia 50.79/100 observations.

    Sonuçlar günlük yaşamda ne anlama geliyor?

    Children with type 1 diabetes need close supervision if they fast.

    Çalışmanın sınırlılıkları neler?

    Small observational studies.

    Elawady'nin somut iddiası hakkında ne söylüyor?

    Contradicts a relaxed attitude to high glucose and ketones in fasting people with diabetes.

    Sonuçlar Almanya ve Avrupa için geçerli mi?

    Relevant to Muslim families in Europe and Egypt.

    Bu çalışmadan açıkça hangi sonuç çıkarılamaz?

    Exact DKA risk.

    Bilimsel ayrıntılar →

  • Safety of medically supervised multi-day fasting

    Wilhelmi de Toledo F et al.. PLoS One 2019 · PMID 30601864 · DOI 10.1371/journal.pone.0209353
    Kohort çalışmasıbağımsız çapraz kontroltam metin incelendi★ temel çalışma

    In 1,422 clinic guests, supervised fasting with small amounts of juice and soup was mostly well tolerated; blood sugar fell to the low-normal range.

    In non-diabetic fasters glucose fell and stabilised at 4.7 mmol/L (about 85 mg/dL) while ketones rose.

    Çalışma bu somut iddiayı destekliyor mu? Kısmen · Metodolojik kalite: düşük · Kanıtın kesinliği: iddianın genel değerlendirmesine bakınız

    Orijinal yayın · Bilimsel ayrıntılar

    Çalışmanın basit açıklaması
    Araştırmacılar neyi öğrenmek istedi?

    Document safety and changes during Buchinger fasting.

    Çalışma nasıl yapıldı?

    One-year observational study, before-after measurements.

    Kaç kişi, hayvan veya numune incelendi?

    1,422 adults at a German fasting clinic.

    Gerçekte ne bulundu?

    Weight and BP fell; glucose 4.7 mmol/L; ketones rose; adverse effects 0.7%; 2 hospital admissions.

    Gözlenen etki ne kadar büyüktü?

    p<0.001 for weight, BP, glucose changes.

    Sonuçlar günlük yaşamda ne anlama geliyor?

    Short fasts under medical care with fluids and minimal calories are usually tolerated by selected healthy adults.

    Çalışmanın sınırlılıkları neler?

    No control group; clinic-run study; selected participants.

    Elawady'nin somut iddiası hakkında ne söylüyor?

    Does not support 'zero inputs'; contradicts rising glucose as a normal fasting sign.

    Sonuçlar Almanya ve Avrupa için geçerli mi?

    German setting (Heilfasten); applicable to supervised fasting in Europe.

    Bu çalışmadan açıkça hangi sonuç çıkarılamaz?

    Long-term health benefits; safety for excluded groups.

    Bilimsel ayrıntılar →

Karışık veya belirsiz sonuçlu çalışmalar (1)

  • Insulin after a 36-hour fast

    Jørgensen SW et al.. Am J Physiol Endocrinol Metab 2021 · PMID 33284087 · DOI 10.1152/ajpendo.00433.2020
    Diğerbağımsız çapraz kontrolözet incelendi★ temel çalışma

    In 13 healthy men, a 36-hour fast only slightly reduced early insulin release; the body became more insulin resistant for a while.

    Prolonged fasting causes a physiological whole-body insulin resistance in healthy people - a real kernel - but this is not hyperglycaemia with ketoacidosis.

    Çalışma bu somut iddiayı destekliyor mu? Kısmen · Metodolojik kalite: orta · Kanıtın kesinliği: iddianın genel değerlendirmesine bakınız

    Orijinal yayın · Bilimsel ayrıntılar

    Çalışmanın basit açıklaması
    Araştırmacılar neyi öğrenmek istedi?

    Understand how insulin release and action change with a longer fast.

    Çalışma nasıl yapıldı?

    Compared 36-h and 12-h fasts with glucose tolerance testing and tracers.

    Kaç kişi, hayvan veya numune incelendi?

    13 healthy young men in Denmark.

    Gerçekte ne bulundu?

    Insulin secretion persisted with a minor reduction; whole-body insulin resistance increased.

    Gözlenen etki ne kadar büyüktü?

    Not available (abstract only).

    Sonuçlar günlük yaşamda ne anlama geliyor?

    Healthy bodies keep making some insulin even after a day and a half without food.

    Çalışmanın sınırlılıkları neler?

    Tiny sample, men only, short fast.

    Elawady'nin somut iddiası hakkında ne söylüyor?

    Insulin does not go to zero; physiological insulin resistance during fasting is real but different from diabetes.

    Sonuçlar Almanya ve Avrupa için geçerli mi?

    Applies; same physiology.

    Bu çalışmadan açıkça hangi sonuç çıkarılamaz?

    Effects of fasts longer than 36 h; women; people with diabetes.

    Bilimsel ayrıntılar →

Bölgesel bağlam

Almanya / AB

Same emergency criteria apply.

Mısır

Many people with diabetes in Egypt fast during Ramadan. The IDF-DAR 2021 guideline, co-authored by Egyptian diabetologists, states that all individuals should break the fast if blood glucose is below 70 mg/dL or above 300 mg/dL, or with symptoms of hypoglycaemia or acute illness (I-FAST-108).

Ülkemde ne geçerli?

Genel bilimsel değerlendirme

Büyük ölçüde yanlış Büyük ölçüde yanlış ve diyabetli kişiler için tehlikeli: sağlıklı açlıkta kan şekeri düşer ve ketonlar ılımlı şekilde yükselir; yüksek şeker artı ketonlar, acil bir durum olan insülin eksikliğine işaret eder.

Bu ifade biyolojik veya tıbbi ilişkilerle ilgilidir. Yukarıdaki bilimsel değerlendirme ülkeden bağımsız olarak geçerlidir; ülkeye özgü gıda verileri onu değiştirmez.

Kaynakça

  1. Fuel metabolism in starvation.. Cahill GF. Annu Rev Nutr 2006 · PMID 16848698 · DOI 10.1146/annurev.nutr.26.061505.111258
  2. Hyperglycemic Crises in Adults With Diabetes: A Consensus Report.. Umpierrez GE et al.. Diabetes Care 2024 · PMID 39052901 · DOI 10.2337/dci24-0032
  3. Diabetic ketoacidosis.. Dhatariya KK et al.. Nat Rev Dis Primers 2020 · PMID 32409703 · DOI 10.1038/s41572-020-0165-1
  4. Sodium-Glucose Cotransporter-2 Inhibitors and the Risk for Diabetic Ketoacidosis : A Multicenter Cohort Study.. Douros A et al.. Ann Intern Med 2020 · PMID 32716707 · DOI 10.7326/M20-0289
  5. Euglycemic Diabetic Ketoacidosis: A Potential Complication of Treatment With Sodium-Glucose Cotransporter 2 Inhibition.. Peters AL et al.. Diabetes Care 2015 · PMID 26078479 · DOI 10.2337/dc15-0843
  6. A population-based study of diabetes and its characteristics during the fasting month of Ramadan in 13 countries: results of the epidemiology of diabetes and Ramadan 1422/2001 (EPIDIAR) study.. Salti I et al.. Diabetes Care 2004 · PMID 15451892 · DOI 10.2337/diacare.27.10.2306
  7. Diabetes and Ramadan: Practical guidelines 2021.. Hassanein M et al.. Diabetes Res Clin Pract 2022 · PMID 35016991 · DOI 10.1016/j.diabres.2021.109185
  8. 6. Glycemic Goals, Hypoglycemia, and Hyperglycemic Crises: Standards of Care in Diabetes-2026.. American Diabetes Association Professional Practice Committee for Diabetes* . Diabetes Care 2026 · PMID 41358894 · DOI 10.2337/dc26-S006
  9. Diabetes and Ramadan: Practical Guidelines 2021 (IDF-DAR), International Diabetes Federation and DAR International Alliance. International Diabetes Federation and DAR International Alliance (ed. Hassanein M). IDF (Brussels) 2021
  10. Assessment of the IDF-DAR Fasting Risk Assessment Tool to Predict Type 1 Diabetes-Related Complications During Ramadan in a Real-World Setting.. Alguwaihes AM et al.. Clin Med Insights Endocrinol Diabetes 2025 · PMID 41001082 · DOI 10.1177/11795514251376888
  11. Ramadan fasting among adolescents with type 1 diabetes: a systematic review and meta-analysis.. Safari O et al.. BMC Endocr Disord 2025 · PMID 39966830 · DOI 10.1186/s12902-025-01835-1
  12. Safety, health improvement and well-being during a 4 to 21-day fasting period in an observational study including 1422 subjects.. Wilhelmi de Toledo F et al.. PLoS One 2019 · PMID 30601864 · DOI 10.1371/journal.pone.0209353
  13. Impact of prolonged fasting on insulin secretion, insulin action, and hepatic versus whole body insulin secretion disposition indices in healthy young males.. Jørgensen SW et al.. Am J Physiol Endocrinol Metab 2021 · PMID 33284087 · DOI 10.1152/ajpendo.00433.2020

← Genel bakışa dön